SERA YA UHAKIKI WA NUKUU

NUKUU ZA SAMIA imejikita katika kuhifadhi, kuwasilisha na kuweka katika kumbukumbu nukuu zinazohusishwa na Rais Samia Suluhu Hassan kwa kuzingatia usahihi, muktadha na uwazi wa chanzo.

Tunatambua kwamba nukuu zinaweza kusambaa kwa njia mbalimbali, ikiwemo mitandao ya kijamii, machapisho, picha, video na vyombo vya habari. Kwa sababu hiyo, tunatumia mchakato wa uhakiki kabla ya kuiwasilisha nukuu kama nukuu rasmi.

1. Tunathibitishaje Nukuu?

Tunapowezekana, tunalinganisha nukuu na chanzo chake cha msingi. Uhakiki unaweza kuhusisha:

• Hotuba na matamko rasmi ya Rais.
• Taarifa na machapisho kutoka vyanzo rasmi vya Serikali.
• Rekodi za video au sauti za hotuba na matukio.
• Nyaraka na machapisho rasmi yanayohusiana na tukio.
• Taarifa za taasisi au waandaaji wa tukio.
• Vyombo vya habari vinavyoaminika pale chanzo cha msingi hakipatikani.

Katika mchakato huu tunazingatia maneno ya nukuu, tarehe, mahali, tukio, muktadha na chanzo ili kupunguza uwezekano wa kubadilisha maana ya kauli.

2. Vyanzo vya Msingi

Tunapendelea chanzo cha kwanza kinachoweza kuthibitisha moja kwa moja kauli husika. Mfano wa vyanzo hivyo ni hotuba rasmi, video ya tukio, taarifa rasmi au nyaraka zinazohusiana na tukio.

Taarifa inayopatikana kwenye tovuti au mitandao mingine inaweza kutumika kama rejea ya ziada, lakini inapowezekana tunatafuta chanzo cha msingi kabla ya kuiainisha nukuu kuwa imethibitishwa.

3. Uainishaji wa Nukuu

Kwa madhumuni ya uwazi, nukuu zinaweza kuwa katika mojawapo ya makundi yafuatayo:

IMETHIBITISHWA

Nukuu ina chanzo kinachoweza kuthibitishwa na maudhui yake yanaendana na chanzo hicho.

INAHITAJI UHAKIKI ZAIDI

Kuna ushahidi au chanzo kinachohusiana na nukuu, lakini bado kuna sehemu inayohitaji uthibitisho zaidi kabla ya kuiwasilisha kama nukuu iliyothibitishwa kikamilifu.

HAIJATHIBITISHWA

Hatuna ushahidi wa kutosha wa kuthibitisha kwa uhakika kwamba kauli hiyo ilitamkwa kama inavyowasilishwa. Nukuu ya aina hii haipaswi kuwasilishwa kama nukuu rasmi iliyothibitishwa.

4. Muktadha ni Muhimu

Hatuangalii maneno ya nukuu pekee. Tunazingatia pia muktadha ambao kauli ilitolewa.

Nukuu inaweza kuwa sahihi kwa maneno lakini ikapotosha maana ikiwa imeondolewa katika mazingira yake. Kwa hiyo, tunapokuwa na taarifa zinazotosha, tunaonyesha tukio, tarehe, mahali au mazingira yaliyohusiana na nukuu.

5. Picha, Video na Nukuu Zinazosambaa Mtandaoni

Picha au video inayosambaa kwenye mitandao ya kijamii si uthibitisho wa kutosha peke yake kwamba nukuu fulani ilitamkwa.

Tunapokea taarifa hizo kama vielelezo vinavyoweza kutusaidia kufuatilia chanzo, lakini tunatafuta uthibitisho wa ziada inapowezekana.

6. Usahihi wa Tafsiri na Uhariri

Tunapohariri muundo wa maandishi kwa ajili ya kusomeka vizuri, tunalenga kutobadilisha maana ya kauli.

Nukuu inayowasilishwa kama nukuu halisi inapaswa kutofautishwa na muhtasari, tafsiri au maelezo ya mhariri.

Tunazingatia pia tofauti kati ya lugha iliyotumika kwenye chanzo cha awali na tafsiri yake ya Kiswahili.

7. Tunarekebishaje Makosa?

Uhakiki ni mchakato unaoweza kuendelea hata baada ya kuchapishwa.

Iwapo tutabaini kwamba nukuu ina kosa, chanzo kilikuwa kimeeleweka vibaya, au taarifa mpya yenye ushahidi wa kuaminika imepatikana, tunaweza:

• Kusahihisha maandishi;
• Kusasisha taarifa ya chanzo;
• Kurekebisha tarehe, mahali au muktadha;
• Kuongeza rejea inayohitajika; au
• Kuondoa nukuu endapo haiwezi kuthibitishwa.

Lengo letu si kuficha makosa, bali kuyatambua na kuyarekebisha kwa uwazi.

8. Wasiliana Nasi Kuhusu Nukuu Yenye Shaka

Ikiwa unaona nukuu ambayo unaamini si sahihi, imekatwa nje ya muktadha au ina chanzo tofauti, tunakaribisha taarifa hiyo.

Unapowasiliana nasi, ikiwezekana tuma:

Nukuu husika • Chanzo • Tarehe • Kiungo au nyaraka ya ushahidi • Maelezo ya tatizo

Taarifa yenye ushahidi hutusaidia kufanya uhakiki wa kina zaidi.

9. Dhamira Yetu

NUKUU ZA SAMIA inalenga kuwa kumbukumbu inayoweza kutegemewa ya kauli, hotuba na nukuu zinazohusishwa na Rais Samia Suluhu Hassan.

Tunathamini usahihi, uwazi, muktadha na uadilifu wa chanzo.

Nukuu nzuri huanza na maneno sahihi, lakini kumbukumbu nzuri huanza na chanzo kinachoweza kuthibitishwa.

Sera hii inaweza kusasishwa mara kwa mara ili kuboresha viwango vya uhakiki na uwazi wa maudhui ya NUKUU ZA SAMIA.