Gundua mkusanyiko wa nukuu za Rais Samia Suluhu Hassan kuhusu utawala bora. Hapa utapata hekima yake katika masuala ya uongozi, uwajibikaji na maendeleo ya nchi.
NUKUU ZA SAMIA
22 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Mawaziri wakileta vitu visivyoeleweka wakososolewe
lakini kwa staha. Nami naahidi kuwa Serikali itakuwa
tayari, wakati wote, kupokea ushauri wenu na pia
ushauri wa watu wengine wenye nia ya kuiletea
maendeleo nchi yetu.”
— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Akilihutubia Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano
wa Tanzania · Dodoma · 22 Aprili 2021
Uchambuzi
Uongozi Unaokubali Kukosolewa,
Kusikiliza Ushauri na Kujirekebisha
Kauli hii ni miongoni mwa kauli zinazobeba picha
ya uongozi unaotambua kwamba Serikali haiwezi
kutekeleza majukumu yake kwa ufanisi bila
uwajibikaji, usimamizi wa Bunge na maoni
kutoka kwa wadau mbalimbali wa jamii.
Rais Samia aliweka wazi kwamba kukosoa Serikali
si tatizo, bali akasisitiza kwamba ukosoaji huo
ufanyike kwa staha na kwa lengo la kujenga.
Jambo muhimu zaidi katika kauli hii ni ahadi ya
Serikali kuwa tayari kupokea ushauri.
Hii inaiweka Serikali katika nafasi ya msikilizaji
na si mtoa maamuzi pekee. Kwa mtazamo wa utawala
bora, usikivu wa taasisi za umma unaweza kusaidia
kubaini mapema mapungufu ya sera, sheria au
utekelezaji na kuyafanyia marekebisho.
Kauli hii pia ilisisitiza nafasi ya Bunge kama
chombo cha kutunga sheria na kuisimamia Serikali.
Katika hotuba hiyo hiyo, Rais alieleza kwamba
bila ushirikiano wa Bunge, utekelezaji wa mambo
yaliyowasilishwa ungekuwa mgumu. 1
Wazo Kuu
Serikali yenye nguvu si ile inayokataa kukosolewa;
ni ile inayoweza kusikiliza hoja, kupokea ushauri
wenye nia njema na kuutumia kuboresha utendaji
kwa manufaa ya Taifa.
Utekelezaji Unaolingana na Kauli
Katika miaka iliyofuata, kulionekana hatua za
kushirikisha makundi mbalimbali katika mijadala
kuhusu masuala ya kitaifa. Mfano unaoonekana wazi
ni mchakato wa Kikosi Kazi cha Kuratibu Maoni ya
Wadau wa Demokrasia ya Vyama Vingi vya Siasa.
01 · KIKOSI KAZI
Serikali ilifungua njia rasmi ya kupokea maoni
Mwaka 2022, Kikosi Kazi kilitoa wito kwa
Watanzania kuwasilisha maoni na mapendekezo
kuhusu masuala tisa ya demokrasia kupitia
njia mbalimbali, ikiwemo WhatsApp, barua pepe,
maandishi na mazungumzo ya ana kwa ana.
2
02 · USHIRIKISHWAJI
Wadau kutoka makundi mbalimbali walishirikishwa
Wadau waliotoa maoni walijumuisha viongozi
waliopo na wastaafu, taasisi za Serikali,
taasisi za dini, vyama vya siasa, wanataaluma,
asasi za kiraia, wafanyabiashara, wakulima na
Watanzania waishio nje ya nchi. 3
03 · MAONI 98
Maoni ya wadau yalichambuliwa
Kikosi Kazi kilichambua maoni na mapendekezo
98 yaliyotolewa katika Mkutano wa Wadau wa
Demokrasia ya Vyama Vingi uliofanyika Dodoma
tarehe 15–17 Desemba 2021, pamoja na maoni
mengine yaliyowasilishwa kwa maandishi na
kwa mazungumzo. 4
04 · MAKUNDI 10+
Ushirikishwaji ulivuka mipaka ya taasisi za Serikali
Mchakato ulihusisha makundi ya kisiasa,
kijamii, kitaaluma, kidini, wafanyabiashara,
wakulima, asasi za kiraia na diaspora. Hii
iliweka mjadala wa mageuzi katika mazingira
mapana zaidi ya maoni ya Taifa. 5
05 · MAENEO 9
Masuala ya msingi yaliwekwa mezani
Masuala yaliyofanyiwa kazi yalihusisha mikutano
ya kisiasa, uchaguzi, maridhiano, ushiriki wa
wanawake na makundi maalumu, elimu ya uraia,
maadili, ruzuku, mawasiliano ya kisiasa na
Katiba Mpya. 6
06 · UTASHI WA KISIASA
Rais alikutana na Kikosi Kazi mara tatu
Kwa mujibu wa taarifa ya Kikosi Kazi, wajumbe
walikutana na Rais Samia mara tatu mwaka 2022:
tarehe 12 Machi, 21 Machi na 30 Mei. Kikosi Kazi
kilitaja fursa hizo kama mojawapo ya dalili za
utashi wa kisiasa uliowezesha kazi yake. 7
Uzito wa Kitaifa
Kauli Iliyogeuka Kuwa Msingi wa Utamaduni wa Kusikiliza
Katika historia ya utawala, kauli ya kiongozi huwa
na uzito mkubwa zaidi inapounganishwa na mifumo
inayowezesha utekelezaji wake. Katika jambo hili,
mfano wa Kikosi Kazi una umuhimu kwa sababu
haukuishia katika kauli ya jumla kuhusu kusikiliza;
uliweka utaratibu wa kupokea, kukusanya na
kuchambua maoni ya wadau.
Kwa upande mwingine, kauli ya Rais haikutoa ruhusa
ya ukosoaji usio na mipaka. Ilijenga kanuni mbili
kwa pamoja: Serikali ikosolewe inapostahili,
lakini ukosoaji ufanyike kwa staha. Hivyo,
msingi uliowekwa ni wa uwajibikaji unaokwenda
sambamba na heshima ya taasisi na mazungumzo
yenye kujenga.
Kwa ajili ya hifadhi ya kitaifa ya nukuu za viongozi,
kauli hii inaweza kuchukuliwa kama nukuu muhimu
katika kueleza mtazamo wa Rais Samia kuhusu
Serikali sikivu, usimamizi wa Bunge,
ushirikishwaji wa wananchi na utawala unaojifunza
kutokana na ushauri.
Urithi wa Kauli
“Kukosolewa kwa staha” na “kupokea ushauri”
vinaweka uwajibikaji na usikivu katika upande
mmoja wa uongozi: kusikiliza ili kuboresha
na kuboresha ili kuleta maendeleo.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
22 Aprili 2021
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Hotuba ya Rais kwa Bunge la 12
la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Kategoria
Utawala Bora · Uwajibikaji · Ushirikishwaji
Ujumbe Mkuu
Serikali kuwa tayari kukosolewa kwa staha
na kupokea ushauri wenye nia ya kuiletea
Tanzania maendeleo.
Mada Zinazohusiana
Utawala Bora
Uwajibikaji
Ushirikishwaji
Bunge
Serikali Sikivu
Demokrasia
Maridhiano
Mageuzi
Maendeleo ya Taifa
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, wakati wa kulihutubia
Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Dodoma, 22 Aprili 2021. 8
Utekelezaji unaohusiana:
Mwaka 2022, Kikosi Kazi cha Kuratibu Maoni ya Wadau
wa Demokrasia ya Vyama Vingi kilialika Watanzania
kuwasilisha maoni na mapendekezo kuhusu maeneo
tisa ya demokrasia. 9
Ushirikishwaji:
Wadau walitoka katika makundi mbalimbali, yakiwemo
vyama vya siasa, wanataaluma, asasi za kiraia,
wafanyabiashara, wakulima, taasisi za dini na
Watanzania waishio nje ya nchi. 10
Matokeo ya ukusanyaji wa maoni:
Kikosi Kazi kilichambua maoni na mapendekezo 98
yaliyotolewa katika Mkutano wa Wadau wa Desemba
2021, pamoja na maoni mengine yaliyowasilishwa
kwa njia mbalimbali. 11
Nukuu · Uwajibikaji · Ushirikishwaji · Utawala Bora
