Gundua mkusanyiko wa nukuu za Rais Samia Suluhu Hassan kuhusu utawala bora. Hapa utapata hekima yake katika masuala ya uongozi, uwajibikaji na maendeleo ya nchi.
NUKUU ZA SAMIA
25 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Kama Taifa tunaendelea kujifunza na kujirekebisha.”
— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
wakati wa kufungua rasmi Bunge la 13 · Dodoma ·
14 Novemba 2025
Uchambuzi
Kauli ya Taifa Linalokataa Kusimama Mahali
na Kuchagua Kujijenga Kupitia Kujifunza
Kauli hii ilitolewa katika kipindi chenye uzito mkubwa
katika historia ya kisiasa ya Tanzania. Baada ya matukio
ya uchaguzi wa mwaka 2025, Rais Samia hakuchagua lugha
ya kuficha changamoto, kuhamisha lawama au kujenga Taifa
juu ya msimamo wa ushindi dhidi ya wengine. Badala yake,
aliweka mbele dhana ya kujifunza na kujirekebisha
kama Taifa.
Huu ulikuwa mtazamo wa uongozi wenye maana pana kuliko
tukio lenyewe. Taifa linalojifunza linakubali kwamba
maendeleo ya kisiasa, kiuchumi na kijamii hayajengwi kwa
kudhani kuwa kila mfumo tayari umekamilika. Linajenga
uwezo wa kutathmini yaliyotokea, kutambua mapungufu,
kurekebisha mifumo na kusonga mbele kwa maarifa mapya.
Ndani ya maneno haya kuna dira ya uongozi
unaoamini katika marekebisho badala ya ugumu wa msimamo,
kujenga badala ya kubomoa, na kuunganisha Taifa badala
ya kuligawa. Rais Samia aliweka ujumbe kwamba
demokrasia, taasisi na maendeleo ya Taifa ni safari ya
kuendelea kuboresha, si hali ya kudumu isiyohitaji
tathmini.
Hivyo, uzito wa nukuu hii unatokana na ukweli kwamba
inahamisha mjadala kutoka swali la “nani alikuwa sahihi?”
kwenda kwenye swali kubwa zaidi la kitaifa:
“Tanzania imejifunza nini, na itajirekebishaje
ili kuwa imara zaidi kesho?”
Wazo Kuu
Uongozi wenye nguvu hauogopi kujifunza kutokana na
changamoto; huigeuza historia kuwa somo, somo kuwa
marekebisho, na marekebisho kuwa msingi wa Taifa
imara, lenye umoja na maendeleo endelevu.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
3 NOVEMBA 2025
Kurejesha Hali ya Kawaida
Baada ya kuapishwa, Rais Samia alielekeza
kuondolewa kwa vikwazo vilivyowekwa kufuatia
vurugu za baada ya uchaguzi na kurejeshwa kwa
hali ya kawaida nchini. Hatua hii iliweka msingi
wa kurejesha utulivu na kuanza safari ya kutafakari
yaliyotokea.
14 NOVEMBA 2025
Taifa Laitwa Kujifunza na Kujirekebisha
Akifungua rasmi Bunge la 13 mjini Dodoma, Rais Samia
alitoa wito wa Taifa kutumia kipindi hicho kujifunza,
kujirekebisha na kutafakari namna ya kuendelea
kuiendesha nchi kidemokrasia kwa kuzingatia mazingira,
historia na utambulisho wa Tanzania.
NOVEMBA 2025
Msisitizo wa Haki, Rehema na Uchunguzi
Serikali ilitangaza hatua za kupitia mashitaka
yanayohusiana na matukio ya baada ya uchaguzi kwa
wale ambao mazingira yao yalihitaji kutazamwa upya,
huku Rais akieleza dhamira ya kuanzisha uchunguzi
kuhusu vurugu na matukio yaliyotokea.
2025–2026
Mageuzi Yaendelea Sambamba na Uthabiti wa Uchumi
Tanzania iliendelea na programu za mageuzi ya
kiuchumi, utawala wa umma, mazingira ya biashara,
usimamizi wa fedha na maendeleo endelevu. IMF
iliripoti utekelezaji wa vigezo muhimu vya programu
za mageuzi, huku uchumi ukiendelea kukua kwa kasi
na mfumuko wa bei kubaki katika kiwango cha chini.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Maana ya “kujifunza na kujirekebisha” inaonekana
vizuri pale Taifa linapotafsiri changamoto kuwa hatua
za kuboresha mifumo. Katika kipindi kilichofuata,
Tanzania iliendelea kusisitiza marekebisho ya taasisi,
mazingira ya biashara, sera za uchumi na uimara wa
mifumo ya maendeleo.
01 · HALI YA KAWAIDA
Taifa Lilirudishwa Kwenye Mwelekeo wa Utulivu
Hatua za kuondoa vikwazo vilivyowekwa baada ya
vurugu zililenga kurejesha hali ya kawaida na
kuruhusu Taifa kuondoka katika mazingira ya
taharuki kuelekea kwenye utulivu, shughuli za
kawaida na mjadala wa kujenga mustakabali.
02 · UCHUNGUZI NA TATHMINI
Changamoto Zikageuzwa Somo la Kitaifa
Dhamira ya kuchunguza matukio ya vurugu na
kuyatazama kwa mtazamo wa kitaifa iliweka mbele
kanuni muhimu ya kujifunza kutokana na yaliyotokea,
badala ya kuacha historia ipite bila kutathmini
sababu, athari na mafunzo yake.
03 · MAGEUZI YA KIMFUMO
Tanzania Iliendelea na Ajenda ya Marekebisho
Programu za mageuzi ziliendelea kugusa utawala wa
umma, mazingira ya biashara, usimamizi wa fedha,
taasisi za kiuchumi na sera za maendeleo endelevu,
zikionesha kwamba kujirekebisha ni kazi ya mifumo,
si kauli ya kisiasa pekee.
04 · UKUAJI WA 5.9%
Uchumi Uliendelea Kukua
IMF iliripoti kwamba ukuaji wa Pato la Taifa
ulifikia asilimia 5.9 mwaka 2025. Haya ni matokeo
ya mazingira ya uchumi yaliyobaki imara huku
Serikali ikiendelea kutekeleza mageuzi ya sera
na mifumo ya kiuchumi.
05 · MUMUKO WA BEI 4.0%
Uthabiti wa Uchumi Uliendelea Kulindwa
Kufikia Juni 2026, IMF iliripoti mfumuko wa bei
wa asilimia 4.0. Kudhibiti mfumuko wa bei katika
mazingira ya changamoto za ndani na kimataifa
kunaonyesha umuhimu wa sera zinazojifunza na
kujirekebisha kulingana na mazingira.
06 · REFORM PROGRAMME
Mageuzi Yakaendelea Kupimwa kwa Vigezo
IMF ilithibitisha utekelezaji wa sehemu kubwa ya
vigezo vya programu ya mageuzi ya Tanzania, huku
hatua za kimuundo zikihusu usimamizi wa uchumi,
fedha za umma, mazingira ya biashara na uimara
wa taasisi.
07 · 5.8% NUSU YA KWANZA 2025
Sekta Mbalimbali Ziliendelea Kusukuma Uchumi
World Bank ilibainisha ukuaji wa takriban asilimia
5.8 katika nusu ya kwanza ya mwaka 2025, ukiungwa
mkono na madini, ujenzi, huduma za kifedha na
ongezeko la shughuli za mauzo ya nje.
08 · MWELEKEO WA 2050
Kujirekebisha Kukaunganishwa na Maono ya Taifa
Mageuzi ya sasa yanaweka msingi wa kufikia
malengo ya muda mrefu ya Tanzania Vision 2050:
uchumi wenye ushindani, taasisi imara, maendeleo
jumuishi na uwezo mkubwa wa Taifa kukabiliana
na mabadiliko ya dunia.
Uzito wa Kitaifa
Kujifunza Kama Mfumo wa Uongozi na
Kujirekebisha Kama Njia ya Ujenzi wa Taifa
Katika historia ya mataifa, changamoto huwa na athari
mbili zinazowezekana: zinaweza kuligawa Taifa au
zinaweza kulifundisha. Kauli ya Rais Samia ilisimama
upande wa pili. Iliweka changamoto ndani ya muktadha
wa mafunzo ya kitaifa na ujenzi wa uwezo mpya
wa taasisi na jamii.
Hii ndiyo tofauti muhimu ya kifalsafa katika uongozi.
Kujifunza kunahitaji unyenyekevu wa taasisi; kujirekebisha
kunahitaji ujasiri wa kufanya maamuzi. Taifa haliwezi
kuboresha demokrasia, uchumi, huduma au mifumo yake
ikiwa linaamini kwamba hakuna jambo linalohitaji
kurekebishwa.
Chini ya mtazamo huu, uongozi wa Rais Samia unaonyesha
dhana kwamba ustahimilivu wa Taifa haupimwi kwa
kutokutana na changamoto, bali kwa uwezo wa kuzipitia,
kujifunza kutokana nazo na kutoka ndani yake ukiwa
na mifumo bora zaidi.
Athari yake kwa wananchi ni kubwa. Mfumo unaojifunza
huongeza nafasi ya sera kusahihishwa, taasisi kuboreshwa,
huduma kurekebishwa na maamuzi ya baadaye kufanywa kwa
kuzingatia uzoefu wa yaliyopita. Kwa Taifa, hii hujenga
uwezo wa kudumu wa maendeleo badala ya kutegemea
mafanikio ya muda mfupi.
Falsafa ya Rais Samia
Taifa lenye hekima halifungi milango mbele ya makosa
na changamoto; hujifunza, hujirekebisha, huimarisha
taasisi zake na kusonga mbele kwa umoja kuelekea
maendeleo endelevu ya wananchi wake.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
14 Novemba 2025
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Ufunguzi Rasmi wa Bunge la 13 la
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Kategoria
Uongozi · Taifa · Demokrasia ·
Mageuzi · Umoja wa Kitaifa
Dhamira Kuu
Kujifunza kutokana na changamoto na
kuboresha mifumo ya Taifa kwa maendeleo
na uthabiti wa muda mrefu
Mwelekeo wa Utekelezaji
Utulivu · Tathmini · Marekebisho ·
Mageuzi ya Taasisi · Maendeleo Endelevu
Takwimu Muhimu
Ukuaji wa uchumi 5.9% mwaka 2025 ·
Mfumuko wa bei 4.0% Juni 2026 ·
Ukuaji wa 5.8% nusu ya kwanza ya 2025
Mada Zinazohusiana
Uongozi
Kujifunza
Kujirekebisha
Mageuzi
Demokrasia
Umoja wa Kitaifa
Amani
Ustahimilivu
Taasisi
Tanzania Vision 2050
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, wakati wa kufungua
rasmi Bunge la 13 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Dodoma, tarehe 14 Novemba 2025.
Muktadha wa kauli:
Katika hotuba hiyo, Rais Samia alihimiza Taifa
kutumia yaliyotokea kama fursa ya kujifunza,
kujirekebisha na kuendelea kujenga mfumo wa
uendeshaji wa nchi unaozingatia mazingira,
historia na utambulisho wa Tanzania.
Hatua za baada ya uchaguzi:
Taarifa rasmi za Serikali zilieleza kurejeshwa kwa
hali ya kawaida, mapitio ya baadhi ya mashitaka
yaliyohusiana na matukio ya baada ya uchaguzi na
dhamira ya kuchunguza vurugu zilizotokea.
Uthabiti wa uchumi na mageuzi:
IMF iliripoti ukuaji wa uchumi wa Tanzania wa
asilimia 5.9 mwaka 2025 na mfumuko wa bei wa
asilimia 4.0 Juni 2026, sambamba na kuendelea kwa
programu za mageuzi ya kiuchumi na taasisi.
Chanzo cha kimataifa:
International Monetary Fund — Tanzania Extended
Credit Facility and Resilience and Sustainability
Facility Reviews, 2025–2026; World Bank —
Tanzania Economic Update, 2025–2026.
Chanzo cha hotuba:
Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania —
State of the Nation Address, 14 Novemba 2025.
Nukuu · Uongozi · Mageuzi · Demokrasia · Umoja wa Taifa
