Gundua mkusanyiko wa nukuu za Rais Samia Suluhu Hassan kuhusu utawala bora. Hapa utapata hekima yake katika masuala ya uongozi, uwajibikaji na maendeleo ya nchi.
NUKUU ZA SAMIA
25 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Hakika tulisikiliza na kuelewa matamanio ya wananchi
ya kupata Serikali inayoshughulikia changamoto zao,
kama vile; suala la gharama za maisha, kuongeza fursa
za kazi na ajira ili waweze kujiendeleza kiuchumi;
na kuimarisha ustawi wa jamii zetu.”
— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Hotuba wakati wa kufungua rasmi Bunge la 13 la
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania · Dodoma ·
14 Novemba 2025
Uchambuzi
Serikali Inayoanzia Kwa Kusikiliza Wananchi
na Kupimwa Kwa Mabadiliko ya Maisha Yao
Nukuu hii inaweka wazi moja ya misingi muhimu ya
uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan:
Serikali haipaswi kujitazama yenyewe kama
kitovu cha maendeleo, bali wananchi ndiyo wanapaswa
kuwa kitovu cha maamuzi ya Serikali.
Katika kauli hii, Rais hakuzungumzia maendeleo kwa
lugha ya jumla. Aliyataja moja kwa moja maeneo
yanayogusa maisha ya kila siku ya Watanzania:
gharama za maisha, kazi na ajira, uwezo wa wananchi
kujiendeleza kiuchumi na ustawi wa jamii.
Hivyo, kauli hii ilikuwa zaidi ya utambuzi wa
changamoto. Ilikuwa tamko la mwelekeo wa
muhula wa uongozi: Serikali inayosikiliza
inapaswa kugeuza sauti za wananchi kuwa vipaumbele,
vipaumbele kuwa sera, sera kuwa utekelezaji na
utekelezaji kuwa matokeo yanayoonekana katika maisha
ya watu.
Dira iliyobebwa ndani ya nukuu hii ni ya kujenga
uchumi unaotafsiri ukuaji wa taifa katika fursa za
wananchi. Hapa ndipo dhana ya “Kazi na Utu”
inapata maana ya kiutendaji. Ukuaji wa uchumi peke
yake hautoshi kama haupanui nafasi za ajira, haujengi
uwezo wa wananchi kujipatia kipato na hauimarishi
huduma na mifumo ya kuwakinga walio katika mazingira
magumu.
Ndani ya siku hiyo hiyo ya kufungua Bunge la 13,
Serikali iliweka ishara ya mwanzo ya utekelezaji kwa
kutangaza ajira mpya 12,000 katika sekta za elimu na
afya—nafasi 7,000 za walimu na 5,000 za watumishi wa
afya. Hii ilikuwa hatua ya haraka ya kutafsiri
kipaumbele cha ajira na ustawi wa jamii katika
maamuzi yenye idadi inayopimika. 0
Wazo Kuu
Uongozi wenye maana huanza kwa kusikiliza wananchi,
lakini heshima yake hupatikana pale malalamiko yao
yanapogeuzwa kuwa sera, ajira, fursa za uchumi na
mifumo inayoboresha maisha.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
14 NOVEMBA 2025
Serikali Yatambua Vipaumbele vya Wananchi
Akifungua rasmi Bunge la 13 mjini Dodoma, Rais Samia
alieleza wazi kwamba Serikali ilikuwa imesikiliza
matamanio ya wananchi kuhusu gharama za maisha,
kazi, ajira, maendeleo ya kiuchumi na ustawi wa jamii.
14 NOVEMBA 2025
Ajira Mpya 12,000 Zatangazwa
Serikali ilitangaza nafasi 7,000 za walimu na
nafasi 5,000 za watumishi wa afya, ikiweka ajira
na huduma za jamii miongoni mwa hatua za mwanzo
za utekelezaji wa muhula mpya.
2025
Uchumi Unaendelea Kukua kwa Kasi
Tanzania ilirekodi ukuaji wa uchumi wa asilimia
5.9 mwaka 2025, huku sekta za ujenzi, kilimo na
huduma za fedha zikiwa miongoni mwa sekta
zilizochangia ukuaji huo.
31 MACHI 2026
Msukumo Mpya wa Ajira, Ujuzi na Ulinzi wa Jamii
Benki ya Dunia iliidhinisha programu mbili
zinazotarajiwa kunufaisha zaidi ya Watanzania
milioni tatu kupitia ujuzi unaoendana na soko la
ajira, njia za ajira kwa vijana na kuimarisha
mifumo ya ulinzi wa jamii.
2026
Utulivu wa Kiuchumi Waendelea Kulindwa
IMF ilithibitisha kuendelea kwa ukuaji imara wa
uchumi wa Tanzania pamoja na mfumuko wa bei
uliobaki katika kiwango kinachodhibitiwa, huku
sera za mageuzi zikielekezwa katika ukuaji
jumuishi na wenye fursa zaidi za ajira.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Ushahidi wa hatua zilizochukuliwa baada ya kauli hii
unaonyesha mwelekeo wa Serikali kuelekeza sera za
uchumi na maendeleo katika maeneo manne ya msingi:
ajira, utulivu wa gharama za maisha, ujuzi wa uzalishaji
na ulinzi wa jamii.
01 · AJIRA 12,000
Ajira Katika Elimu na Afya
Serikali ilitangaza nafasi mpya 12,000,
zikiwemo ajira 7,000 za walimu na 5,000 za
watumishi wa afya. Hatua hiyo iliunganisha
ajenda ya ajira na uboreshaji wa huduma muhimu
za jamii kwa wananchi.
02 · 5.9%
Uchumi Uliendelea Kukua
Kwa mujibu wa IMF, uchumi wa Tanzania ulikua
kwa asilimia 5.9 mwaka 2025. Ukuaji huu
uliendeshwa kwa kiwango kikubwa na shughuli
katika sekta za kilimo, ujenzi na huduma za fedha.
03 · MFUMUKO WA BEI
Utulivu wa Bei Uliendelea Kulindwa
IMF iliripoti kwamba Tanzania iliendelea
kudumisha mfumuko wa bei katika kiwango cha
chini na kinachodhibitiwa, jambo muhimu katika
kulinda uwezo wa wananchi na biashara kupanga
matumizi na shughuli zao za kiuchumi.
04 · ZAIDI YA MILIONI 3
Ajira, Ujuzi na Ulinzi wa Jamii
Programu mpya zilizoidhinishwa Machi 2026
zinatarajiwa kunufaisha zaidi ya Watanzania
milioni tatu kwa kupanua mafunzo ya ujuzi,
njia za ajira kwa vijana na mifumo ya
ustahimilivu wa kaya.
05 · DOLA MILIONI 250
Kuimarishwa kwa Ulinzi wa Jamii
Tanzania Productive Social Safety Net III
iliungwa mkono kwa ufadhili wa dola milioni 250
ili kupanua fursa za kipato, mtaji wa watu na
uwezo wa kaya maskini kukabiliana na mishtuko ya
kiuchumi na kimazingira.
06 · VIJANA 10,000
Fursa za Kujiajiri na Kuongeza Kipato
Ndani ya mfumo wa PSSN III, vijana 10,000
wanatarajiwa kupata mafunzo na msaada wa kuongeza
ujuzi, kujiajiri na kujenga shughuli za uzalishaji,
sambamba na kuimarishwa kwa njia za kipato.
07 · ELIMU NA AFYA
Ustawi wa Jamii Wabaki Kwenye Kipaumbele
Taarifa za IMF za mwaka 2026 zinaonyesha
ongezeko la matumizi ya umma katika sekta
za kipaumbele za elimu na afya, sambamba na
msisitizo wa kuimarisha mifumo ya ulinzi wa jamii.
08 · UCHUMI JUMUISHI
Mwelekeo wa Kuunganisha Ukuaji na Wananchi
Mageuzi yanaendelea kuelekezwa katika kuongeza
nafasi za sekta binafsi, kuimarisha mazingira ya
biashara, kukuza ujuzi na kupanua fursa za ajira
ili ukuaji wa uchumi utoe manufaa mapana zaidi.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Serikali ya Kusikiliza Hadi Taifa
Linalojenga Uchumi Wenye Fursa kwa Wote
Uzito mkubwa wa nukuu hii unatokana na namna
inavyoweka uhusiano wa moja kwa moja kati ya
sauti ya wananchi na wajibu wa dola. Serikali
inayosikiliza haimalizii jukumu lake kwenye kupokea
maoni; jukumu lake ni kuyatafsiri maoni hayo katika
maamuzi yanayobadilisha mazingira ya maisha.
Katika mazingira ambayo changamoto ya gharama za
maisha inaweza kuathiri kaya moja kwa moja, uongozi
wa kiuchumi unahitaji kulinda utulivu wa bei na
uchumi kwa ujumla. Ndiyo maana ukuaji wa uchumi wa
asilimia 5.9 mwaka 2025 na kuendelea kudhibiti
mfumuko wa bei ni sehemu muhimu ya msingi mpana wa
kujenga ustawi. Haya ni mazingira yanayowezesha
uwekezaji, biashara na uzalishaji kuendelea
kuzalisha fursa. 1
Lakini falsafa ya kauli hii haikuishia kwenye
uchumi wa takwimu. Ilihusisha utu wa
maendeleo: ajira kwa vijana, walimu kwa
shule, watumishi wa afya kwa wananchi na mifumo ya
ulinzi kwa kaya zinazohitaji msaada. Hapo ndipo
uongozi wa Rais Samia unaonekana kuunganisha uchumi
mkubwa wa taifa na maisha halisi ya mwananchi.
Kimkakati, hatua za kuwekeza katika ujuzi, ajira na
ulinzi wa jamii zina umuhimu wa muda mrefu. Taifa
lenye idadi kubwa ya vijana haliwezi kutegemea ukuaji
wa uchumi bila kujenga uwezo wa watu wake kushiriki
katika uchumi huo. Ndiyo maana msukumo wa mafunzo
yanayoendana na soko la ajira, ujasiriamali na
sekta binafsi ni sehemu ya jibu la kudumu kwa
changamoto ya ajira.
Kwa mtazamo wa kimataifa, taasisi kama IMF na Benki
ya Dunia zimeendelea kutambua uimara wa uchumi wa
Tanzania, ukuaji wake na umuhimu wa mageuzi ya
kuongeza ajira, ujuzi na ulinzi wa jamii. Hii
inaonyesha kwamba ajenda iliyotolewa katika kauli
ya Rais ilisimama ndani ya mjadala mpana wa kujenga
Tanzania yenye uchumi imara, lakini pia yenye uwezo
mkubwa zaidi wa kugawa fursa za maendeleo kwa
wananchi. 2
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wenye uhalali wa kudumu husikiliza wananchi,
hutafsiri mahitaji yao kuwa maamuzi, na hupima
maendeleo kwa fursa, utu, ustawi na uwezo wa kila
Mtanzania kushiriki katika uchumi wa taifa.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
14 Novemba 2025
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Ufunguzi Rasmi wa Bunge la 13 la
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Kategoria
Uchumi · Ajira · Gharama za Maisha ·
Ustawi wa Jamii · Maendeleo ya Watu
Dira Kuu
Serikali inayosikiliza na kutafsiri mahitaji
ya wananchi katika sera, fursa na maendeleo
yanayogusa maisha yao
Hatua ya Awali
Tangazo la ajira mpya 12,000:
walimu 7,000 na watumishi wa afya 5,000
Takwimu Muhimu
Ukuaji wa uchumi 5.9% mwaka 2025 ·
Zaidi ya Watanzania milioni 3 wanatarajiwa
kunufaika na programu mpya za ujuzi,
ajira na ulinzi wa jamii
Mada Zinazohusiana
Kazi na Utu
Ajira
Gharama za Maisha
Uchumi
Ustawi wa Jamii
Vijana
Ujuzi
Social Protection
Maendeleo ya Watu
Serikali Inayosikiliza
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, wakati wa kufungua
rasmi Bunge la 13 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Dodoma, tarehe 14 Novemba 2025.
Ajira mpya:
Serikali ilitangaza nafasi 12,000 za ajira katika
siku ya ufunguzi wa Bunge la 13, zikiwemo nafasi
7,000 za walimu na 5,000 za watumishi wa afya.
Ukuaji wa uchumi:
IMF iliripoti ukuaji wa uchumi wa Tanzania wa
asilimia 5.9 mwaka 2025, huku mfumuko wa bei
ukiendelea kubaki katika kiwango kinachodhibitiwa.
Ajira, ujuzi na ulinzi wa jamii:
Machi 2026, Benki ya Dunia iliidhinisha programu
zinazotarajiwa kunufaisha zaidi ya Watanzania
milioni tatu kupitia ujuzi, njia za ajira kwa vijana
na mifumo ya ulinzi wa jamii.
Chanzo kikuu cha uthibitisho:
Bunge la Tanzania · Serikali kupitia MAELEZO ·
International Monetary Fund (IMF) · World Bank.
Nukuu · Uchumi · Ajira · Gharama za Maisha · Ustawi wa Jamii
