Nukuu za Samia: Afya na ustawi wa jamii

Kauli ya Kusogeza Huduma za Kibingwa Karibu na Mama, Mtoto na Mwananchi wa Kawaida

Kauli hii ilitolewa katika mazingira yenye maana kubwa kwa afya ya umma. Rais Samia alikuwa akifungua Jengo la Huduma ya Mama na Mtoto katika Hospitali ya CCBRT, mradi mkubwa uliolenga kuimarisha huduma za uzazi, watoto wachanga na uangalizi wa mama katika hatua mbalimbali za ujauzito na kujifungua. Katika muktadha huo, maneno “huduma hii muhimu” hayakuwa yanamaanisha huduma yoyote ya jumla; yalikuwa yakielekeza kwenye huduma za afya ya mama na mtoto, hususan huduma zinazohitaji utaalamu wa madaktari bingwa katika uchunguzi, matibabu, uzazi salama, huduma za watoto wachanga na usimamizi wa changamoto za kitabibu.

Uzito wa kauli ya Rais unaonekana katika eneo alilolenga: Hospitali za Wilaya. Hii ilikuwa fikra ya kubadili jiografia ya huduma za kibingwa nchini. Badala ya mwananchi kusubiri mpaka afike hospitali kubwa ya rufaa au kusafiri umbali mrefu kutafuta daktari bingwa, dira ilikuwa kusogeza utaalamu huo karibu na mahali wananchi wanapoishi.

Hapa kuna falsafa muhimu ya uongozi wa huduma za jamii: uwekezaji wa majengo na vifaa tiba haukamiliki bila wataalamu wenye uwezo wa kutumia miundombinu hiyo. Rais Samia aliunganisha vipengele viwili vinavyotegemeana katika mfumo wa afya — miundombinu na rasilimali watu. Hospitali ya Wilaya inaweza kujengwa, kupatiwa vifaa na kupanuliwa, lakini thamani yake kwa mwananchi huongezeka zaidi pale huduma za kitaalamu zinapowafikia watu ndani ya mfumo huo.

Kauli yake, kwa hiyo, ilibeba mwelekeo mpana wa usawa wa upatikanaji wa huduma za afya. Mwanamke wa wilaya ya pembezoni, mtoto mchanga anayehitaji uchunguzi wa haraka na familia inayokabili changamoto ya afya hawapaswi kubeba mzigo mkubwa wa umbali ili kupata utaalamu unaoweza kuokoa maisha. Ndiyo maana msisitizo wa Madaktari Bingwa katika ngazi ya wilaya ulikuwa zaidi ya suala la ajira za wataalamu; ulikuwa msimamo wa kisera kuhusu thamani ya maisha ya wananchi katika maeneo yote ya Tanzania.

Kutoka Maelekezo ya Uongozi Hadi Mageuzi ya Upatikanaji wa Huduma za Kibingwa

Kwa mtazamo wa kitaifa, kauli ya Rais Samia iligusa changamoto ya msingi katika nchi yenye eneo kubwa: mgawanyo wa huduma za kibingwa. Kadiri utaalamu unavyokusanyika katika hospitali kubwa za mijini au vituo vya rufaa, wananchi wa maeneo ya mbali hulipa gharama kubwa zaidi ya umbali, muda na usafiri. Mwelekeo wa Serikali wa kupeleka Madaktari Bingwa katika ngazi ya wilaya ulikuwa hatua ya kupunguza pengo hilo.

Athari yake kwa huduma ya mama na mtoto ina uzito wa kipekee. Changamoto za uzazi na afya ya watoto wachanga mara nyingi huhitaji maamuzi ya kitabibu kwa wakati sahihi. Upatikanaji wa wataalamu wenye ujuzi wa kibingwa karibu na wananchi unaimarisha uwezo wa mfumo wa afya kutambua matatizo mapema, kutoa rufaa kwa wakati na kushughulikia wagonjwa wanaohitaji uangalizi wa kitaalamu.

Uongozi wa Rais Samia unaonekana hapa katika namna ya kuunganisha maono, uwekezaji na utekelezaji. Serikali haikuishia katika kujenga miundombinu ya afya; iliendelea kusisitiza matumizi ya wataalamu na kuanzisha mfumo wa kuwapeleka Madaktari Bingwa katika maeneo mbalimbali. Hii ndiyo tofauti kati ya sera inayobaki kwenye waraka na sera inayoshuka mpaka kwenye hospitali inayomhudumia mwananchi.

Kwa Taifa, matokeo yake yanaenda zaidi ya idadi ya wagonjwa waliotibiwa. Kusogeza huduma za kibingwa kunaimarisha usawa wa kijamii, hupunguza mzigo kwa hospitali kubwa za rufaa, huongeza uwezo wa wataalamu wa ngazi za chini kupitia kujifunza kazini na kujenga mfumo wa afya unaomwona mwananchi wa wilaya kama mwenye haki sawa ya kupata huduma bora.

Ndiyo maana maneno haya yanaweza kutazamwa kama sehemu ya mwelekeo mkubwa wa Awamu ya Sita katika sekta ya afya: kuifanya huduma bora isogee kutoka katikati kwenda kwa wananchi. Kuanzia uwekezaji katika majengo na vifaa tiba hadi kupelekwa kwa Madaktari Bingwa katika Hospitali za Halmashauri, utekelezaji umeonyesha kuwa afya bora imewekwa kama huduma ya maendeleo na haki ya msingi ya wananchi.