Kauli, maagizo na dira ya Rais Samia Suluhu Hassan kuhusu kuimarisha huduma za afya ya msingi, uzazi salama, tiba bora na huduma za kibingwa nchini kote.
NUKUU ZA SAMIA
24 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Hii ni hatua nzuri kuelekea azma yetu ya kuifanya
Tanzania kuwa kitovu cha utoaji huduma za kibingwa
na ubingwa bobezi Barani Afrika lakini pia kukuza
utalii wa matibabu (Medical Tourism).”
— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Hotuba kwenye Uzinduzi wa Mitambo Mipya ya Matibabu
ya Moyo · Taasisi ya Moyo ya Jakaya Kikwete (JKCI) ·
12 Juni 2021 · Dar es Salaam
Uchambuzi
Kauli Iliyoweka Afya Katika Mkakati wa
Uwekezaji, Ubingwa na Ushindani wa Kimataifa
Kauli hii ilikuwa zaidi ya pongezi kwa uwekaji wa
mitambo mipya katika Taasisi ya Moyo Jakaya Kikwete.
Ndani yake kulikuwa na dira pana ya kuibadili
Tanzania kutoka kuwa nchi inayotegemea huduma za
kibingwa za nje kwenda kuwa taifa linalojenga uwezo
wa kutoa huduma hizo kwa wananchi wake na kwa
wagonjwa kutoka mataifa mengine.
Rais Samia aliunganisha mambo mawili ambayo kwa muda
mrefu yalionekana kutazamwa kwa nyanja tofauti:
huduma bora za afya na uchumi. Kwa kutaja wazi
huduma za kibingwa, ubingwa bobezi na utalii wa
matibabu, aliweka sekta ya afya ndani ya mkakati
mpana wa maendeleo ya taifa. Hospitali hazikutakiwa
kuwa vituo vya kutibu Watanzania pekee, bali pia
kuwa taasisi zenye uwezo wa kushindana kikanda,
kuvutia wagonjwa kutoka nje na kuchangia uchumi wa
huduma.
Ujumbe huo ulikuwa na msingi wa vitendo. Siku hiyo
Serikali ilizindua mitambo ya kisasa ya Cathlab na
Carto 3 System yenye thamani ya takriban
TSh bilioni 4.6. Ikulu ilieleza
kwamba vifaa hivyo viliongeza uwezo wa uchunguzi na
matibabu ya hitilafu za moyo ambazo hapo awali
zilihitaji wagonjwa wengi kutibiwa nje ya nchi.
Mitambo hiyo pia ilikuwa ya kwanza ya aina yake
nchini Tanzania na ya pili Afrika Mashariki wakati
wa uzinduzi wake.
Hapo ndipo uzito wa kauli ya Rais unaonekana:
uwekezaji wa teknolojia ya tiba haukutazamwa
kama ununuzi wa vifaa pekee, bali kama msingi wa
kujenga mamlaka ya kitabibu ya Tanzania katika
ukanda wa Afrika. Dira ilikuwa kujenga
taasisi, wataalamu, teknolojia na mifumo inayoweza
kuifanya nchi itoe huduma ambazo wananchi walikuwa
wakisafiri nje kuzitafuta.
Wazo Kuu
Uwekezaji wa afya unapofikia kiwango cha ubingwa
wa kimataifa, hauokoi maisha pekee; hujenga uwezo
wa taifa, hupunguza utegemezi wa nje na kufungua
uchumi mpya wa huduma unaovuka mipaka ya Tanzania.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
12 JUNI 2021
Dira ya Tanzania kuwa Kitovu cha Tiba Afrika
Rais Samia akizindua Cathlab na Carto 3 System
katika JKCI alieleza azma ya kuifanya Tanzania
kitovu cha huduma za kibingwa na ubingwa bobezi
Barani Afrika na kukuza utalii wa matibabu.
2021–2024
Uwekezaji wa Huduma Bingwa na Utalii Tiba
Serikali iliendelea kuwekeza katika miundombinu,
vifaa tiba na huduma za kibingwa na ubingwa bobezi.
Idadi ya wagonjwa wa kimataifa wanaokuja Tanzania
kwa matibabu ikaongezeka kutoka 6,472 mwaka wa
fedha 2022/23 hadi 9,462 mwaka 2023/24.
2024
JKCI Yaongeza Wagonjwa Kutoka Nje ya Nchi
JKCI iliripoti ongezeko la wagonjwa kutoka nje ya
Tanzania kutoka 316 mwaka 2023 hadi 689 mwaka
2024, jambo lililoonyesha kupanuka kwa nafasi ya
taasisi hiyo katika soko la huduma za afya za
kimataifa.
2025
Tanzania Yaendelea Kujitangaza kama Kituo cha Tiba
Serikali na taasisi za afya ziliendelea kuimarisha
utalii tiba, kuunganisha taasisi kama BMH, JKCI na
KCMC, pamoja na kuendeleza huduma za kisasa katika
hospitali za taifa na maalum.
2025–2026
Uwekezaji wa Wataalamu wa Ubingwa Bobezi
Serikali iliendelea kuwekeza katika teknolojia na
wataalamu kupitia Samia Health Super-specialization
Program, ambapo wataalamu 1,483 walikuwa
wakifadhiliwa kusomea fani za ubingwa na ubingwa
bobezi ndani na nje ya nchi.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Matokeo yaliyofuata yanaonyesha kwamba mwelekeo wa
kuifanya Tanzania kitovu cha huduma za kibingwa
haukubaki katika kiwango cha maono. Uwekezaji katika
teknolojia, taasisi, wataalamu na utalii tiba
uliendelea kuzaa ongezeko la uwezo wa ndani na
kuvutia wagonjwa kutoka mataifa mengine.
01 · TSH BILIONI 4.6
Teknolojia Mpya ya Matibabu ya Moyo
Uzinduzi wa Cathlab na Carto 3 System wenye
thamani ya takriban TSh bilioni 4.6 uliimarisha
uwezo wa JKCI kufanya uchunguzi na matibabu ya
kisasa ya hitilafu za moyo ndani ya Tanzania.
02 · ZAIDI YA TSH BILIONI 250
Kupunguza Gharama za Matibabu ya Nje
Wakati wa uzinduzi wa mwaka 2021, JKCI ilieleza
kuwa huduma zake zilikuwa zimeisaidia Serikali
kuokoa zaidi ya TSh bilioni 250 ambazo hapo
awali zingetumika kuwapeleka wagonjwa kutibiwa
nje ya nchi.
03 · 6,472 → 9,462
Ongezeko la Wagonjwa wa Utalii Tiba
Idadi ya wagonjwa kutoka nje waliokuja Tanzania
kutafuta matibabu iliongezeka kutoka 6,472 mwaka
wa fedha 2022/23 hadi 9,462 mwaka 2023/24,
ikiashiria kuimarika kwa mvuto wa huduma za afya
za Tanzania kimataifa.
04 · JKCI 316 → 689
Utalii Tiba Waongeza Wagonjwa wa Kimataifa JKCI
JKCI iliongeza wagonjwa kutoka nje ya nchi kutoka
316 mwaka 2023 hadi 689 mwaka 2024. Ongezeko
hili linaonyesha jinsi huduma za moyo za Tanzania
zilivyoendelea kuvuka mipaka ya soko la ndani.
05 · 12,180
Wagonjwa wa Kimataifa Waongezeka kwa Kiwango Kikubwa
Mwaka 2025, taarifa za sekta ya afya zilieleza
kuwa wagonjwa 12,180 kutoka nje ya nchi walikuwa
wamepatiwa matibabu Tanzania katika kipindi cha
miaka ya 2021 hadi 2025, jambo lililoimarisha
nafasi ya Tanzania katika utalii tiba.
06 · HOSPITALI ZA UBINGWA
Huduma Bingwa Zasogezwa Karibu na Wananchi
Uwekezaji haukulenga Dar es Salaam pekee.
Hospitali za rufaa, kanda na taasisi maalum
ziliendelea kuimarishwa, ikiwemo Hospitali ya
Rufaa ya Kanda ya Kusini Mtwara iliyozinduliwa
mwaka 2023 kwa huduma za kibingwa.
07 · WATAALAMU 1,483
Kuwekeza katika Ubingwa Bobezi
Serikali iliunganisha uwekezaji wa vifaa na
uwekezaji wa rasilimali watu kupitia Samia Health
Super-specialization Program, ikifadhili
wataalamu 1,483 katika fani za ubingwa na
ubingwa bobezi.
08 · AFYA + UCHUMI
Huduma za Afya Zageuka Fursa ya Uchumi
Wagonjwa wa kimataifa wanapokuja Tanzania
hutumia huduma za hospitali, malazi, usafiri,
chakula na huduma nyingine. Hivyo utalii tiba
unaunganisha mafanikio ya afya na ukuaji wa
shughuli nyingine za uchumi.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Taifa la Kutafuta Tiba Nje Hadi Taifa
Linalojenga Uwezo wa Kutibu na Kuvutia Wagonjwa
Dira iliyobebwa na maneno ya Rais Samia ina umuhimu
mkubwa katika historia ya maendeleo ya afya nchini.
Kwa muda mrefu, matibabu ya kibingwa yalikuwa moja
ya maeneo yaliyolazimisha baadhi ya wagonjwa
kusafiri nje ya nchi. Hali hiyo haikuwa changamoto
kwa familia pekee; ilikuwa pia mzigo kwa uchumi wa
taifa kutokana na fedha zinazotumika nje ya mfumo wa
afya wa ndani.
Mwelekeo wa Serikali ya Awamu ya Sita umeonyesha
mabadiliko ya kimkakati: kujenga uwezo ndani
ya nchi badala ya kuendelea kununua huduma nje ya
nchi. Ujenzi wa hospitali, upanuzi wa taasisi
maalum, upatikanaji wa vifaa vya kisasa na mafunzo ya
wataalamu wa ubingwa bobezi vimeweka msingi wa mfumo
wa afya unaotegemea zaidi uwezo wa Watanzania wenyewe.
Kwa wananchi, athari yake ni kupanuka kwa nafasi ya
kupata huduma za kiwango cha juu ndani ya Tanzania.
Kwa taifa, maana yake ni kupungua kwa utegemezi wa
huduma za nje na kuongezeka kwa uwezo wa kuhifadhi
maarifa, wataalamu na rasilimali ndani ya nchi.
Kwa uchumi, utalii wa matibabu unaanza kujenga njia
mpya ya mapato inayounganisha afya, utalii, usafiri,
hoteli na huduma nyingine.
Kimataifa, ongezeko la wagonjwa kutoka mataifa
mbalimbali linaonyesha kwamba Tanzania inaendelea
kujijenga kama sehemu ya ramani ya huduma za afya
Afrika. Hii ndiyo maana ya kina ya kauli ya Juni
2021: kuwekeza katika afya si matumizi ya
kawaida ya Serikali; ni uwekezaji katika utu wa
wananchi, uwezo wa taifa, ushindani wa kimataifa na
uchumi wa baadaye.
Falsafa ya Rais Samia
Taifa lenye maono huwekeza katika afya, maarifa na
teknolojia ili kuokoa wananchi, kujenga uwezo wa
ndani na kugeuza huduma bora kuwa nguvu ya maendeleo
na heshima ya kimataifa.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
12 Juni 2021
Mahali
Dar es Salaam, Tanzania
Tukio
Uzinduzi wa Mitambo Mipya ya Matibabu ya Moyo
katika Taasisi ya Moyo Jakaya Kikwete (JKCI)
Tanzania kuwa kitovu cha huduma za kibingwa na
ubingwa bobezi Barani Afrika
Hatua Muhimu
Uwekezaji wa vifaa tiba · Hospitali za kibingwa ·
Utalii tiba · Mafunzo ya wataalamu
Takwimu Muhimu
TSh bilioni 4.6 mitambo ya moyo · Wagonjwa wa
kimataifa 6,472 hadi 9,462 · Wataalamu 1,483
wa ubingwa na ubingwa bobezi
Mada Zinazohusiana
Afya
JKCI
Ubingwa Bobezi
Utalii Tiba
Medical Tourism
Teknolojia ya Afya
Madaktari Bingwa
Huduma za Moyo
Uwekezaji wa Afya
Tanzania ya Kimataifa
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, kwenye Uzinduzi wa
Mitambo Mipya ya Matibabu ya Moyo katika Taasisi ya
Moyo Jakaya Kikwete (JKCI), Dar es Salaam,
12 Juni 2021.
Uwekezaji wa awali:
Ikulu iliripoti uzinduzi wa Cathlab na Carto 3 System
yenye thamani ya takriban TSh bilioni 4.6, hatua
iliyolenga kuimarisha uwezo wa uchunguzi na matibabu
ya kisasa ya magonjwa ya moyo nchini.
Matokeo ya utalii tiba:
Taarifa za sekta ya afya zinaonyesha ongezeko la
wagonjwa kutoka nje ya nchi kutoka 6,472 mwaka wa
fedha 2022/23 hadi 9,462 mwaka 2023/24. JKCI pia
iliripoti ongezeko la wagonjwa wa kimataifa kutoka
316 mwaka 2023 hadi 689 mwaka 2024.
Uwekezaji wa wataalamu:
Serikali iliendelea kuimarisha uwezo wa ndani kupitia
Samia Health Super-specialization Program, ambapo
wataalamu 1,483 walifadhiliwa kusomea fani za ubingwa
na ubingwa bobezi.
Vyanzo kuu:
Ikulu ya Tanzania · Wizara ya Afya · Taasisi ya Moyo
Jakaya Kikwete (JKCI) · Taarifa rasmi za utekelezaji
wa huduma za afya na utalii tiba nchini Tanzania.
