Ukusanyaji rasmi na uhakiki wa kauli, maagizo na dira ya Rais Samia Suluhu Hassan katika kuboresha huduma za afya ya msingi, uzazi salama na huduma za kibingwa nchini kote.
9
NUKUU ZA SAMIA
17 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Binafsi, huwa nasikitishwa sana kusikia mwanamke
anapoteza maisha wakati wa kujifungua kwa sababu
ambazo zingeweza kuzuilika.”
— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Akilihutubia Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano
wa Tanzania · Dodoma · 22 Aprili 2021
Uchambuzi
Kutoka Maumivu ya Kupoteza Maisha
Hadi Ajenda ya Kuokoa Mama na Mtoto
Kauli hii inaonyesha mtazamo wa Rais Samia kwamba
kifo cha mama wakati wa kujifungua hakipaswi kutazamwa
kama jambo lisiloepukika pale ambapo sababu zake
zinaweza kuzuiwa. Kwa maana hiyo, kauli yake iliweka
utu, usalama wa mama na mtoto na ubora wa huduma
za afya katika kiini cha wajibu wa Serikali.
Uzito wa kauli hii unaonekana zaidi katika matokeo
yaliyopatikana katika miaka iliyofuata. Takwimu za
Tanzania DHS 2022 zinaonyesha kuwa uwiano wa vifo
vitokanavyo na uzazi ulipungua kutoka 556 hadi
104 kwa kila vizazi hai 100,000 kati ya
2015/16 na 2022 — sawa na punguzo la takribani
asilimia 81. WHO pia imethibitisha mwelekeo huo na
inaonyesha kuwa uzazi unaohudumiwa na wahudumu wenye
ujuzi uliongezeka kutoka asilimia 66 hadi 85.
Chini ya uongozi wa Rais Samia, juhudi za kuokoa maisha
zimehusisha si kauli pekee, bali uwekezaji katika
huduma za dharura za uzazi (CEmONC), mfumo wa rufaa
wa M-Mama, ujenzi na uimarishaji wa huduma za watoto
wachanga, mafunzo ya watoa huduma, kampeni ya Madaktari
Bingwa wa Mama Samia na uwajibikaji kupitia mapitio ya
vifo vya wajawazito.
Serikali pia imeendelea kusogeza huduma za watoto
wachanga karibu na wananchi. Mwaka 2024, Wizara ya Afya
iliripoti kuwa kampeni ya Madaktari Bingwa wa Rais Samia
ilikuwa imefikia hospitali zote 184 za Halmashauri
Tanzania Bara, ikiimarisha NCU 129, kuanzisha NCU mpya
27 na kusaidia hospitali nyingine 28 kuweka mipango ya
kuanzisha huduma hizo.
Wazo Kuu
Kauli ya Rais Samia ya kutokubali vifo vinavyoweza
kuzuilika iligeuzwa kuwa ajenda ya kitaifa ya kuimarisha
huduma za mama, mtoto mchanga na mtoto — na maendeleo
hayo yakapata kutambuliwa kimataifa.
Kutambuliwa Kimataifa: Global Goalkeeper Award 2025
Tarehe 4 Februari 2025, Rais Samia Suluhu Hassan
alitunukiwa Global Goalkeeper Award
na Bill & Melinda Gates Foundation kwa kutambua
maendeleo ya Tanzania katika afya ya mama, mtoto
mchanga, lishe na afya ya mtoto. Tuzo hiyo iliweka
maendeleo ya Tanzania katika afya ya mama na mtoto
katika jukwaa la kimataifa.
01 · MATOKEO YA KITAIFA
Vifo vya uzazi: 556 → 104
Tanzania DHS 2022 ilikadiria maternal mortality ratio
kuwa 104 kwa kila vizazi hai 100,000 kwa kipindi
cha miaka saba kabla ya utafiti, ikilinganishwa na
556 katika TDHS-MIS 2015/16. Hii ni punguzo la
takribani asilimia 81.
02 · UTAMBUZI WA KIMATAIFA
Global Goalkeeper Award · 2025
Gates Foundation ilimtunuku Rais Samia Global
Goalkeeper Award kwa kutambua mafanikio ya Tanzania
katika maternal, newborn, child nutrition and health.
Tuzo hiyo ilitolewa Dar es Salaam tarehe 4 Februari
2025.
03 · HUDUMA ZA DHARURA
CEmONC na huduma salama za uzazi
Serikali imepanua na kuboresha vituo vinavyotoa
huduma za dharura za uzazi na upasuaji wa kumtoa
mtoto tumboni. Kufikia 2026, Wizara ya Afya iliripoti
kuwa vituo 580 nchini vilikuwa na uwezo wa kutoa
huduma za CEmONC.
04 · MFUMO WA RUFAA
M-Mama: teknolojia kusaidia kuokoa maisha
Mfumo wa M-Mama umejengwa kama sehemu ya mfumo wa
rufaa za dharura kwa mama mjamzito, ukiunganisha
jamii na huduma za usafiri na rufaa wakati mama
anahitaji kufikishwa kituo chenye uwezo wa kutoa
huduma zaidi.
05 · WATOTO WACHANGA
NCU 129 ziliimarishwa, 27 mpya
Mwaka 2024, kampeni ya Madaktari Bingwa wa Rais Samia
iliripoti kuimarishwa kwa NCU 129, kuanzishwa kwa
NCU mpya 27 na maandalizi ya hospitali 28 kuanzisha
huduma hizo.
06 · UBORA WA HUDUMA
Ujuzi, uwajibikaji na mapitio ya vifo
Serikali imeimarisha mafunzo ya watoa huduma na
kuweka utaratibu wa kupitia kila kifo cha mjamzito
katika vituo vya umma ndani ya saa 24, kwa lengo la
kubaini mapungufu na kuzuia kifo kinachofuata.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
22 Aprili 2021
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Hotuba kwa Bunge la 12 la Jamhuri
ya Muungano wa Tanzania
Kategoria
Afya ya Mama na Mtoto
Utambuzi wa Kimataifa
Global Goalkeeper Award · Gates Foundation ·
4 Februari 2025
Mada Zinazohusiana
Afya ya Mama
Afya ya Mtoto
Vifo vya Uzazi
Uzazi Salama
M-Mama
CEmONC
Huduma za Watoto Wachanga
Afya ya Umma
Global Goalkeeper Award
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, akilihutubia Bunge
la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Dodoma, 22 Aprili 2021.
Takwimu za vifo vya uzazi:
Tanzania Demographic and Health Survey and Malaria
Indicator Survey 2022 iliripoti maternal mortality
ratio ya 104 kwa kila vizazi hai 100,000 kwa kipindi
cha miaka saba kabla ya utafiti. Takwimu za TDHS-MIS
2015/16 zilikuwa 556 kwa kila vizazi hai 100,000.
Uthibitisho wa kimataifa:
Bill & Melinda Gates Foundation, Global Goalkeeper Award
2025 — utambuzi wa maendeleo ya Tanzania katika afya
ya mama, mtoto mchanga, lishe na afya ya mtoto.
Hatua za utekelezaji:
Wizara ya Afya imeripoti matumizi ya mfumo wa M-Mama,
upanuzi wa huduma za CEmONC, kampeni ya Madaktari
Bingwa wa Mama Samia, uimarishaji wa NCU na hatua za
kuboresha ubora na uwajibikaji katika huduma za mama
na mtoto.
Nukuu · Afya ya Mama · Afya ya Mtoto · Matokeo · Tuzo