Kumbukumbu za kauli, maono na uwekezaji wa Mheshimiwa Rais Samia Suluhu Hassan katika kuendeleza elimu ya juu, ujuzi, na fursa za sayansi nchini Tanzania.
NUKUU ZA SAMIA
24 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Hivyo basi, Serikali itaendelea kujenga miundombinu
ya elimu ili kuwaondolea watoto wetu adha hizo.
Sambamba na hayo, kwa lengo la kuongeza fursa ya
elimu na kuwafanya wanawake wanufaike na maendeleo
ya sayansi na teknolojia, mwezi Julai mwaka huu,
tutaanza kutekeleza mradi wa kujenga shule moja ya
sekondari yenye mabweni, kwenye kila mkoa kwa ajili
ya kufundisha masomo ya sayansi kwa wasichana.”
— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri
ya Muungano wa Tanzania
Hotuba kwenye Mkutano na Wanawake · Dodoma ·
8 Juni 2021
Uchambuzi
Kauli Iliyoweka Msingi wa Mageuzi ya Kitaifa
Katika Elimu ya Sayansi kwa Wasichana
Kauli hii ilikuwa zaidi ya ahadi ya kujenga majengo
ya shule. Ilibeba dira ya kimkakati ya
kubadilisha nafasi ya mtoto wa kike katika uchumi wa
maarifa, sayansi na teknolojia. Rais Samia
aliunganisha kwa sentensi moja changamoto tatu za
kitaifa: uhaba wa miundombinu ya elimu, ukosefu wa
fursa sawa kwa wasichana katika masomo ya sayansi,
na umuhimu wa kuwaandaa wanawake kushiriki kikamilifu
katika uchumi wa kisasa unaotegemea maarifa.
Uzito wa maneno hayo unatokana na ukweli kwamba
hayakuishia katika kutambua changamoto. Rais aliweka
mwelekeo mahsusi wa utekelezaji: shule ya
sekondari ya wasichana yenye mabweni na msisitizo wa
sayansi katika kila mkoa. Hivyo, suala la
usawa wa kijinsia katika elimu ya STEM lilitafsiriwa
kuwa jukumu la moja kwa moja la Serikali katika
uwekezaji wa miundombinu.
Ndani ya mtazamo huu kulikuwa na fikra pana ya
maendeleo. Tanzania haiwezi kujenga uchumi wa
viwanda, teknolojia na ubunifu huku nusu ya rasilimali
watu wake ikibaki nyuma katika maeneo ya sayansi.
Kauli ya Rais Samia iliweka wazi kwamba
kuongeza ushiriki wa wanawake katika STEM si
suala la kijamii pekee, bali ni uwekezaji katika
uwezo wa Taifa wa baadaye.
Kilichofuata baada ya kauli hiyo kinaipa uzito wa
kipekee katika historia ya sera za elimu. Serikali
iliingiza ujenzi wa shule hizo katika utekelezaji wa
Mradi wa Kuimarisha Elimu ya Sekondari (SEQUIP),
na mpango wa kujenga shule maalum za sayansi za
wasichana ukageuka kutoka dira ya uongozi kuwa
mradi unaotekelezwa kwa fedha, wakandarasi,
miundombinu na udahili wa wanafunzi.
Wazo Kuu
Maendeleo ya Taifa hayawezi kukamilika bila
kuwapa wasichana nafasi sawa katika sayansi,
teknolojia na maarifa; uwekezaji katika elimu yao
ni uwekezaji wa moja kwa moja katika nguvu ya
Tanzania ya kesho.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
8 JUNI 2021
Dira ya Rais Kwa Elimu ya Sayansi ya Wasichana
Rais Samia Suluhu Hassan alitangaza dhamira ya
Serikali kuanza mradi wa kujenga shule maalum za
sekondari zenye mabweni katika kila mkoa kwa ajili
ya kuwapa wasichana fursa kubwa zaidi ya kusoma
masomo ya sayansi.
2021/2022
Utekelezaji Waanza Kwa Awamu
Serikali ilianza kutekeleza mpango kupitia SEQUIP.
Fedha zilitolewa kwa awamu za ujenzi wa shule za
sayansi za wasichana, huku mikoa ya kwanza
ikianza utekelezaji wa miundombinu ya shule na
mabweni.
2022/2023
Shule Za Sayansi Za Wasichana Zaongezwa Nchini
Wizara ya Elimu kupitia SEQUIP iliripoti kuendelea
kwa ujenzi wa shule 26 za kisasa za Kidato cha
Tano na Sita kwa wanafunzi wa kike, zikiwa na
lengo la kuongeza fursa za elimu ya juu ya
sekondari na masomo ya sayansi.
2023
Udahili Waanza Katika Shule Mpya
Shule za bweni za wasichana za mikoa zilianza
kupokea wanafunzi. Wizara ya Elimu iliripoti kuwa
shule saba kati ya zilizokuwa katika hatua za
awali zilipangiwa wanafunzi wa Kidato cha Tano
mwaka 2023.
JUNI 2023
Shule 26 Katika Mikoa 26
Taarifa ya Umoja wa Mataifa kuhusu Tanzania
ilionesha kuwa shule 26 maalum za sekondari za
wasichana zilikuwa zimejengwa, moja katika kila
mkoa, kila moja ikiwa na uwezo wa kupokea takriban
wanafunzi 1,000.
2024 NA KUENDELEA
Dira Ya STEM Yaendelea Kupanuka
Uwekezaji wa Serikali katika elimu ya sayansi kwa
wasichana umeendelea kuunganishwa na sera pana za
kuongeza ushiriki wa wanawake katika STEM, elimu
ya juu, teknolojia na uchumi wa maarifa.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Ushahidi wa utekelezaji unaonyesha safari iliyo wazi
kutoka kauli ya Juni 2021 hadi ujenzi wa mtandao wa
shule maalum za sayansi za wasichana katika mikoa
yote. Hapa ndipo dira ya Rais ilipogeuka kuwa
miundombinu halisi ya elimu yenye uwezo wa kuathiri
vizazi vya sasa na vijavyo.
01 · MIKOA 26
Shule Moja Katika Kila Mkoa
Dira ya kujenga shule maalum za wasichana katika
kila mkoa ilitekelezwa kwa kujenga shule 26 za
sekondari za sayansi za wasichana nchini,
zikisambaza fursa za STEM katika ngazi ya Taifa.
02 · SEQUIP
Dira Iliingizwa Kwenye Mradi wa Taifa
Serikali ilitumia Programu ya Uboreshaji wa Elimu
ya Sekondari, SEQUIP, kama chombo cha utekelezaji,
hivyo kubadili msisitizo wa kisera kuwa uwekezaji
wenye bajeti, mipango na utekelezaji wa moja kwa
moja katika mikoa.
03 · UWEZO WA WANAFUNZI 1,000
Fursa Mpya za Elimu ya Sayansi
Taarifa za utekelezaji zimeeleza kuwa shule hizo
zilipangwa kuwa na uwezo mkubwa wa kupokea
wanafunzi wa kike, huku kila shule ikilenga
mazingira maalum ya kujifunzia sayansi na
kuendeleza elimu ya STEM.
04 · MABWENI
Kuondoa Kikwazo cha Umbali
Uamuzi wa kujenga shule zenye mabweni ulikuwa
sehemu muhimu ya falsafa ya utekelezaji kwa
sababu ulilenga kupunguza changamoto za umbali,
usafiri na mazingira yasiyo rafiki ambayo mara
nyingi huathiri mwendelezo wa elimu kwa wasichana.
05 · 2023
Wanafunzi Waanza Kuingia Katika Mfumo Mpya
Shule za bweni za wasichana zilianza kupokea
wanafunzi wa Kidato cha Tano mwaka 2023.
Hii ilikuwa hatua muhimu ya kuthibitisha kuwa
mradi haukubaki katika hatua ya ujenzi pekee,
bali ulianza kutoa huduma ya elimu.
06 · STEM
Msukumo Mpya Kwa Wasichana Katika Sayansi
Shule hizi ziliweka mazingira maalum ya kuongeza
ushiriki wa wanafunzi wa kike katika Sayansi,
Teknolojia, Uhandisi na Hisabati, maeneo ambayo
yana umuhimu mkubwa katika uchumi wa kisasa na
ushindani wa kimataifa.
07 · USAWA WA FURSA
Sayansi Yasogezwa Karibu na Wasichana
Badala ya fursa za elimu maalum kubaki katika
maeneo machache, mpango wa shule moja kila mkoa
ulisogeza miundombinu ya elimu ya sayansi karibu
zaidi na jamii katika maeneo mbalimbali nchini.
08 · RASILIMALI WATU
Uwekezaji Katika Taifa la Maarifa
Matokeo ya muda mrefu ya uwekezaji huu yanaenda
zaidi ya idadi ya majengo. Tanzania imepanua
msingi wa kuandaa kizazi cha wanawake wenye
uwezo wa kushiriki katika taaluma za kisayansi,
teknolojia, afya, uhandisi na ubunifu.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Ujenzi wa Shule Hadi Ujenzi wa Nguvu
Mpya ya Taifa
Kwa mtazamo wa maendeleo ya Taifa, hatua ya kujenga
shule maalum za sayansi kwa wasichana ina maana
kubwa kuliko kuongeza nafasi za darasani. Ni sehemu
ya mageuzi ya muundo wa rasilimali watu wa
Tanzania. Taifa linalotaka kushindana katika
teknolojia, viwanda, huduma za afya, uchumi wa
kidijitali na ubunifu haliwezi kumudu kuwaacha
wanawake nyuma katika uzalishaji wa maarifa.
Uamuzi wa Rais Samia uliweka msisitizo wa kipekee
kwenye usawa wa fursa kwa kutumia uwekezaji wa
Serikali. Hapa, Serikali haikusubiri mabadiliko ya
kijamii yatokee yenyewe; iliunda mazingira mapya ya
kuyachochea. Miundombinu ikawa chombo cha
sera, na shule zikawa daraja la kuingia katika
uchumi wa sayansi.
Kwa wananchi, athari kubwa ni kupanuka kwa matumaini
ya familia ambazo watoto wao wa kike sasa wanaweza
kupata mazingira maalum ya kujifunzia sayansi bila
kutegemea uwepo wa shule chache katika maeneo ya
mbali. Kwa wasichana wenyewe, hatua hii inaongeza
nafasi ya kuendelea na elimu ya juu na kuingia katika
taaluma ambazo kwa muda mrefu zimekuwa na uwakilishi
mdogo wa wanawake.
Kwa Tanzania, athari yake ya kimkakati iko katika
kizazi kinachojengwa. Kadiri wasichana wengi
wanavyopata fursa ya kusoma sayansi, ndivyo Taifa
linavyopanua hazina yake ya wataalamu, wabunifu,
wahandisi, watafiti na viongozi wa uchumi wa baadaye.
Hii ndiyo maana kauli ya Juni 2021 inabeba uzito wa
sera ya maendeleo ya muda mrefu, si mradi wa
elimu wa muda mfupi.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wenye maono hauwaachi wanawake nyuma ya
maendeleo; huwekeza katika elimu na fursa zao ili
maarifa ya kila raia yawe nguvu ya kujenga Taifa.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
8 Juni 2021
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Hotuba kwenye Mkutano na Wanawake
Kategoria
Elimu · Wasichana · Sayansi · STEM ·
Miundombinu ya Elimu
Ujenzi wa Shule 26 za Sayansi za Wasichana
katika Mikoa ya Tanzania
Matokeo Muhimu
Shule 26 · Mkoa mmoja shule moja · Mabweni ·
Kuongezeka kwa fursa za elimu ya STEM kwa wasichana
Mada Zinazohusiana
Elimu
Wasichana
Sayansi
STEM
SEQUIP
Mabweni
Usawa wa Fursa
Wanawake
Sayansi na Teknolojia
Maendeleo ya Taifa
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kwenye Mkutano na
Wanawake, Dodoma, 8 Juni 2021.
Utekelezaji wa sera:
Serikali ilitekeleza ujenzi wa shule maalum za
sekondari za sayansi kwa wasichana kupitia Mradi wa
Kuimarisha Elimu ya Sekondari (SEQUIP), kwa
ushirikiano wa Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia
na Ofisi ya Rais – TAMISEMI.
Shule za mikoa:
Serikali ilijenga shule 26 za sayansi za wasichana,
zikiwa na mpango wa shule moja katika kila mkoa,
ili kuongeza fursa za wanafunzi wa kike kusoma
masomo ya sayansi.
Utekelezaji wa 2022/2023:
Wizara ya Elimu iliripoti kuendelea kwa ujenzi wa
shule 26 za kisasa za Kidato cha Tano na Sita kwa
wanafunzi wa kike, huku baadhi ya shule zikianza
kupokea wanafunzi mwaka 2023.
Taarifa ya kimataifa:
Taarifa kuhusu maendeleo ya usawa wa kijinsia
Tanzania ilieleza kuwa kufikia Juni 2023 shule 26
maalum za sekondari za wasichana zilikuwa zimejengwa,
kila moja ikiwa na uwezo wa kupokea takriban
wanafunzi 1,000.
Vyanzo vikuu:
Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia; Ofisi ya Rais
– TAMISEMI; taarifa za utekelezaji wa SEQUIP; na
taarifa za Umoja wa Mataifa kuhusu maendeleo ya
wanawake na usawa wa kijinsia nchini Tanzania.
Nukuu · Elimu · Wasichana · Sayansi · STEM · Maendeleo
