Nukuu za Rais Samia: elimu na maarifa

Kutoka Ahadi ya 2021 Hadi Ujenzi wa Shule 26 za Wasichana wa Sayansi

Nukuu hii ina uzito mkubwa kwa sababu Rais Samia hakuzungumzia elimu kwa ujumla pekee, bali aliweka lengo mahsusi la kupanua fursa za wasichana katika masomo ya sayansi na teknolojia. Kauli hiyo iliunganisha moja kwa moja uwekezaji katika miundombinu ya elimu na ajenda pana ya kuwawezesha wanawake kushiriki katika maeneo ambayo yana umuhimu mkubwa kwa uchumi wa maarifa na maendeleo ya Taifa.

Jambo la muhimu zaidi katika nukuu hii ni kwamba haikubaki katika kiwango cha tamko la kisera. Rais alitaja aina ya miundombinu iliyokusudiwa, shule za sekondari zenye mabweni, na akalenga kuongeza fursa za wasichana kusoma sayansi katika kila mkoa. Hivyo, kauli hiyo iliweka mwelekeo unaoweza kupimwa kupitia miradi ya ujenzi, idadi ya shule na uwezo wa kuwafikia wanafunzi wa kike katika maeneo mbalimbali ya nchi.

Utekelezaji wa mwelekeo huo umeonekana kupitia Mradi wa Kuboresha Elimu ya Sekondari (SEQUIP). Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia imethibitisha kuwa shule 26 za sekondari za wasichana za mchepuo wa sayansi zimejengwa katika mikoa ya Tanzania kupitia mradi huo. Hii ni hatua inayolingana kwa karibu na dira iliyotajwa na Rais mwaka 2021 ya kuwa na shule maalumu za wasichana zinazolenga masomo ya sayansi. 1

Ushahidi mwingine wenye uzito ulionekana Februari 2025 wakati Rais Samia alipofanya uzinduzi wa shule ya wasichana ya mchepuo wa sayansi mkoani Tanga. Taarifa rasmi ya Ikulu ilieleza wazi kwamba shule hiyo ilikuwa sehemu ya mpango wa Serikali wa kujenga shule 26 za wasichana, moja katika kila mkoa, kwa lengo la kuimarisha ushiriki wa wanawake katika masomo ya sayansi. Hapa ndipo uhusiano kati ya kauli ya mwaka 2021 na utekelezaji wa miaka iliyofuata unakuwa wa moja kwa moja. 2

Thamani ya hatua hii kwa Taifa ni kubwa kwa sababu miundombinu ya shule zenye mabweni inaweza kupunguza baadhi ya vikwazo vinavyoweza kuwazuia wasichana kupata elimu ya sekondari, hususan changamoto ya umbali kati ya makazi na shule. Kwa upande wa elimu ya sayansi, uwepo wa shule maalumu zenye miundombinu inayolenga masomo hayo unaongeza mazingira ya kuwajengea wasichana msingi wa kushiriki katika fani za STEM, ambazo zina umuhimu katika ajira, ubunifu, teknolojia na ushindani wa kiuchumi wa Taifa.

Mpango huo pia unaonyesha namna uwekezaji katika elimu unavyoweza kuhusishwa na usawa wa fursa kati ya wavulana na wasichana. Takwimu za kitaifa za mtihani wa Kidato cha Nne wa mwaka 2025 zinaonyesha kuwa wasichana walifanya sehemu kubwa ya watahiniwa, wakiwa 318,910 kati ya watahiniwa 595,810 waliosajiliwa. Aidha, miongoni mwa watahiniwa wa shule waliokuwa na matokeo, ufaulu wa Daraja I–IV kwa wasichana ulifikia asilimia 94.26. 3

Kwa hiyo, nukuu hii inaweza kuhifadhiwa kama mfano muhimu wa kauli ya kisera iliyofuata mkondo wa utekelezaji unaopimika. Mwaka 2021 Rais aliweka mbele wazo la kujenga shule za sekondari za wasichana zenye mabweni na mkazo katika sayansi; katika miaka iliyofuata Serikali ilitekeleza mpango wa shule 26, na kufikia Februari 2025 Ikulu ikaonyesha hadharani moja ya shule hizo ikiwa tayari imezinduliwa.

Kwa mtazamo wa historia ya uongozi, nguvu ya kauli hii iko katika kuonyesha kwamba uwezeshaji wa mwanamke uliwekwa ndani ya uwekezaji wa muda mrefu katika elimu, sayansi na teknolojia. Badala ya kuishia katika kutoa fursa kwa wasichana kusoma, mwelekeo huu unalenga kujenga mazingira yatakayowezesha kizazi cha wasichana kuingia katika taaluma za sayansi na teknolojia na hatimaye kushiriki kikamilifu katika uchumi wa maarifa wa Tanzania.

Kwa Hifadhi ya Nukuu za Rais, hii ni nukuu yenye thamani ya kipekee kwa sababu inaweza kusomwa kwa mtiririko wa kauli → sera → uwekezaji → miundombinu → wanufaika → mustakabali wa Taifa. Hivyo, heshima ya kauli hii haitokani tu na uzuri wa ahadi iliyotamkwa, bali pia na ushahidi wa utekelezaji uliojitokeza katika ujenzi wa shule za wasichana za sayansi katika mikoa mbalimbali ya Tanzania.