Nukuu za Rais Samia: elimu na maarifa

Kumbukumbu rasmi ya kauli, maono na uwekezaji wa Mheshimiwa Rais Samia Suluhu Hassan katika kuendeleza elimu ya juu, ujuzi, na fursa za sayansi nchini Tanzania.

4

NUKUU ZA SAMIA
19 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Awamu ya sita itaendeleza kazi nzuri iliyofanywa miaka mitano iliyopita. Aidha tutajielekeza katika kufanya mapitio ya Sera ya Elimu ya mwaka 2014 na kufanya marekebisho kwenye Mitaala iliyopo ili ielekezwe kwenye kutoa elimu ujuzi kulingana na mazingira ya nchi na soko la ajira.”
— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Akilihutubia Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania · Dodoma · 22 Aprili 2021
Uchambuzi

Kutoka Elimu ya Nadharia Hadi Elimu Inayojenga Ujuzi na Nguvu Kazi ya Taifa

Kauli hii iliweka wazi mwelekeo wa Rais Samia wa kuifanya elimu iendane zaidi na ujuzi, mahitaji ya uchumi na soko la ajira. Badala ya kuangalia elimu kama njia ya kupata vyeti pekee, msisitizo uliwekwa katika kumwandaa mwanafunzi awe na maarifa na uwezo wa kutumia ujuzi huo katika maisha na katika ulimwengu wa kazi.

Kauli hiyo haikubaki katika kiwango cha tamko. Mapitio ya Sera ya Elimu na Mafunzo ya mwaka 2014 yalikamilishwa mwishoni mwa 2023, na Serikali ikaweka rasmi Sera ya Elimu na Mafunzo ya 2014, Toleo la 2023. Sera hiyo iliidhinishwa na Rais katika kikao cha Baraza la Mawaziri cha tarehe 20 Oktoba 2023. 2

Sambamba na hilo, Wizara ya Elimu imeweka hadharani mitaala iliyoboreshwa kwa ngazi mbalimbali pamoja na National Digital Education Guidelines for Technical and Vocational Education and Training Colleges. Hii inaonyesha kwamba ajenda ya kuunganisha elimu na ujuzi imepanuliwa pia katika mazingira ya teknolojia na mafunzo ya ufundi stadi. 3

Wazo Kuu
Maono yaliyotolewa mwaka 2021 yalikuwa kuijenga elimu kama nyenzo ya kuzalisha maarifa, ujuzi na nguvu kazi inayoweza kushiriki moja kwa moja katika uchumi na soko la ajira.
Matokeo Yanayoonekana: Msukumo Mkubwa Katika Elimu ya Ufundi Stadi
Eneo ambalo utekelezaji wa kauli hii unaonekana kwa uwazi ni upanuzi wa elimu ya ufundi stadi kupitia VETA. Takwimu zilizoripotiwa mwaka 2025 zinaonyesha ongezeko kubwa la miundombinu ya mafunzo, pamoja na upanuzi wa kozi zinazolenga mahitaji ya soko la ajira.
01 · UPANUZI WA VETA
Vyuo vya VETA: 41 → 80
Idadi ya vyuo vya VETA iliongezeka kutoka 41 mwaka 2020 hadi 80 mwanzoni mwa 2025. Serikali ilikuwa ikiendelea na ujenzi wa vyuo vingine, ukiwa na lengo la kufikisha idadi hiyo hadi 145 baada ya kukamilika kwa miradi iliyokuwa inaendelea. 4
02 · UWEKEZAJI KATIKA MIUNDOMBINU
TSh bilioni 14.2 kwa upanuzi na ukarabati
Kulingana na taarifa ya 2025, Serikali ilikuwa imewekeza TSh bilioni 14.2 katika kupanua na kukarabati miundombinu ya vituo vya VETA. Hatua hii imeongeza uwezo wa mfumo wa mafunzo kupokea wanafunzi katika maeneo mbalimbali nchini. 5
03 · VIFAA NA TEKNOLOJIA
TSh bilioni 22 kwa vifaa na teknolojia
Serikali pia ilitenga TSh bilioni 22 kwa ajili ya kuimarisha vifaa vya mafunzo na teknolojia. Hii ni hatua muhimu kwa sababu elimu ya ufundi inahitaji mazingira ya vitendo yanayofanana na teknolojia inayotumika katika sekta za uzalishaji. 6
04 · WANAFUNZI
295,175 walipata mafunzo VETA
Taarifa hiyo ilieleza kuwa wanafunzi 295,175 walikuwa wameandikishwa katika kozi za muda mrefu na mfupi katika vituo vya VETA katika kipindi kilichoripotiwa. Hii inaonyesha ukubwa unaoongezeka wa mfumo wa mafunzo ya ufundi stadi. 7
05 · MITAALA YA UFUNDI
Mitaala 42 imehuishwa, 20 mipya
VETA iliripoti pia kuwa programu 42 zilihuishwa na programu 20 mpya zikaanzishwa katika maeneo kama TEHAMA, umeme, magari, mitambo, kilimo, ukarimu, usafirishaji, biashara, madini na fani nyingine. Hili linaunganisha moja kwa moja mafunzo na mahitaji yanayobadilika ya soko. 8
06 · MAONO YA NGUVU KAZI
Ujuzi kama msingi wa ajira na kujiajiri
Upanuzi wa vyuo, vifaa na programu za mafunzo unaweka msisitizo kwenye uwezo wa vijana kupata ujuzi unaoweza kutumika katika ajira, uzalishaji na ujasiriamali. Hii ndiyo tafsiri ya moja kwa moja ya kauli ya kuifanya elimu iendane na mazingira ya nchi na soko la ajira.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
22 Aprili 2021
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Hotuba kwa Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Kategoria
Elimu, Ujuzi na Nguvu Kazi
Mwelekeo wa Utekelezaji
Kurekebisha sera na mitaala, kupanua elimu ya ufundi stadi, kuimarisha vifaa na teknolojia, na kuoanisha mafunzo na mahitaji ya soko la ajira.
Mada Zinazohusiana
Elimu Elimu ya Ufundi VETA Ujuzi Soko la Ajira Nguvu Kazi Mitaala TEHAMA Vijana Ajira Ujasiriamali Maendeleo ya Taifa
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu: Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, akilihutubia Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dodoma, 22 Aprili 2021.

Sera ya Elimu: Mapitio ya Sera ya Elimu na Mafunzo ya 2014 yalikamilishwa mwaka 2023. Toleo la 2023 liliidhinishwa na Rais katika kikao cha Baraza la Mawaziri tarehe 20 Oktoba 2023. 9

Mitaala: Wizara ya Elimu imechapisha mitaala iliyoboreshwa pamoja na miongozo ya elimu ya ufundi na mafunzo ya kiufundi na stadi. 10

VETA: Taarifa ya 2025 inaonyesha kuwa vyuo vya VETA viliongezeka kutoka 41 mwaka 2020 hadi 80 mwanzoni mwa 2025, huku ujenzi ukiendelea kuelekea vyuo 145. Pia iliripoti uwekezaji wa TSh bilioni 14.2 katika miundombinu na TSh bilioni 22 katika vifaa na teknolojia. 11

Programu za mafunzo: VETA iliripoti kuwa programu 42 zilihuishwa na 20 mpya kuanzishwa katika fani mbalimbali zinazohusiana na mahitaji ya soko la ajira. 12
Nukuu · Elimu · Ujuzi · VETA · Mitaala · Ajira
Endelea Kupata Nukuu
←  Uliopita
Unaofuata  →