Kumbukumbu ya kauli, falsafa na maamuzi ya Rais Samia Suluhu Hassan katika kusimamia ulinzi wa wananchi, usalama wa chakula na mikakati madhubuti ya kukabili dharura za kitaifa.
NUKUU ZA SAMIA
24 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Ni vyema kwa Mikoa iliyopata mavuno mazuri,
kuweka akiba ya chakula ili kitufae katika siku
za usoni.”
— Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Hotuba ya Kuuaga Mwaka 2025 na Kuukaribisha
Mwaka Mpya 2026 · 31 Desemba 2025 ·
Tunguú, Zanzibar
Uchambuzi
Kauli ya Kuigeuza Neema ya Mavuno Leo
Kuwa Usalama wa Taifa Kesho
Kauli hii inabeba mtazamo mpana wa uongozi kuhusu
usalama wa chakula, uwajibikaji wa pamoja
na maandalizi ya taifa kwa siku za baadaye.
Rais Samia hakuangalia mavuno mazuri kama sababu ya
kushangilia kwa muda mfupi pekee; aliyaona kama fursa
ya kujenga kinga dhidi ya njaa, misukosuko ya bei na
athari za majanga yanayoweza kujitokeza mbele ya safari.
Ujumbe unaojitokeza hapa ni kwamba taifa imara halisubiri
uhaba utokee ndipo lichukue hatua. Hujiandaa wakati
wa neema ili liwe salama wakati wa changamoto.
Hii ndiyo falsafa ya strategic preparedness inayobadilisha
uzalishaji wa leo kuwa uthabiti wa kesho. Kwa nchi ambayo
kilimo kinaendelea kuwa mhimili mkubwa wa maisha na uchumi,
uwezo wa kuhifadhi chakula ni sehemu ya moja kwa moja ya
kulinda wananchi na utulivu wa taifa.
Kauli ya Rais pia inaweka uwajibikaji wa chakula katika
ngazi pana zaidi ya Serikali kuu. Inayatambua maeneo
yaliyobarikiwa na mavuno mazuri kama sehemu ya mfumo wa
kitaifa wa usalama wa chakula. Hivyo, fikra yake ni ya
mshikamano wa uzalishaji na uwajibikaji wa pamoja:
sehemu yenye ziada leo inaweza kuwa msaada wa taifa au
wananchi wengine kesho.
Dira hii inaendana na mfumo ambao Tanzania imeendelea
kujenga kupitia Wakala wa Taifa wa Hifadhi ya Chakula
(NFRA), mwenye jukumu la kununua, kuhifadhi na kutoa
akiba ya chakula wakati wa uhaba na majanga, pamoja na
kusaidia utulivu wa upatikanaji wa chakula sokoni.
Kwa maana hiyo, maneno ya Rais yaliingia katika mazingira
ambayo tayari yalikuwa na msingi wa taasisi, sera na
miundombinu ya kuifanya dhana ya akiba kuwa sehemu ya
usalama wa taifa.
Wazo Kuu
Uongozi wa mbali huona mavuno mengi kama wajibu wa
kuandaa kesho; akiba ya chakula hubadilisha neema ya
msimu kuwa kinga ya taifa, utulivu wa wananchi na
uthabiti wa maendeleo.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
31 DESEMBA 2025
Wito wa Kujenga Akiba ya Chakula
Rais Samia aliwataka wananchi katika Mikoa iliyopata
mavuno mazuri kuweka akiba ya chakula kwa matumizi ya
siku zijazo, akisisitiza maandalizi kabla ya changamoto
badala ya kusubiri wakati wa uhaba.
DESEMBA 2025
Akiba ya Taifa Yaendelea Kudumishwa
Takwimu za Benki Kuu ya Tanzania, kwa kutumia taarifa
za NFRA, zilionyesha kuwa akiba ya chakula iliyokuwa
imeshikiliwa na Wakala ilifikia tani 577,376 mwishoni
mwa Desemba 2025.
JANUARI 2026
Akiba Yaanza Kutumika Kulingana na Mahitaji
Akiba ya NFRA ilisimama kwenye tani 567,469 Januari
2026 baada ya tani 9,907 za mahindi na mpunga kutolewa
kwa wafanyabiashara. Hii inaonyesha mfumo wa akiba
unaotunzwa na pia kutumika kusaidia upatikanaji wa
chakula sokoni.
2026
Miundombinu ya Uhifadhi Yaendelea Kuimarishwa
NFRA ina uwezo wa sasa wa kuhifadhi tani 776,000 za
mazao ya chakula kupitia maghala, silos za kisasa na
storage shades katika maeneo mbalimbali ya Tanzania.
Uwezo huu unaipa nchi msingi mkubwa wa kuhifadhi
ziada ya uzalishaji kwa matumizi ya baadaye.
HADI 2030
Dira ya Akiba ya Tani Milioni Moja
NFRA imeweka mwelekeo wa kuongeza uwezo wa hifadhi ya
chakula kufikia tani 1,000,000 ifikapo mwaka 2030,
kupitia upanuzi wa miundombinu ya kisasa ya uhifadhi
na matumizi ya teknolojia.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Ushahidi wa taasisi za Serikali unaonyesha kuwa dhana ya
kuweka akiba ya chakula haikubaki katika kiwango cha wito
wa kiuongozi. Tanzania inaendelea kuijenga kama mfumo wa
kitaifa unaounganisha uzalishaji, ununuzi wa mazao,
uhifadhi, mzunguko wa akiba na uingiliaji wa chakula
pale mahitaji yanapojitokeza.
01 · TANI 577,376
Akiba Kubwa ya Taifa Mwishoni mwa 2025
Kufikia Desemba 2025, NFRA ilikuwa imeshikilia
tani 577,376 za akiba ya chakula. Hii ilikuwa
sehemu muhimu ya kinga ya taifa dhidi ya uhaba
wa ghafla na misukosuko ya upatikanaji wa chakula.
02 · TANI 567,469
Akiba Iliendelea Kuwapo Januari 2026
Hata baada ya sehemu ya chakula kutolewa sokoni,
akiba ya NFRA ilisimama kwenye tani 567,469
Januari 2026, ikionyesha uwepo wa mfumo wa
kuhifadhi na kusimamia chakula kwa matumizi ya
kimkakati.
03 · TANI 9,907
Chakula Kilitolewa Kusaidia Upatikanaji
Katika Januari 2026, tani 9,907 za mahindi na
mpunga zilitolewa kutoka akiba ya NFRA kwenda
kwa wafanyabiashara, hatua inayoonyesha matumizi
ya hifadhi kama chombo cha kusaidia upatikanaji
wa chakula katika soko.
04 · TANI 776,000
Uwezo wa Uhifadhi Umejengwa Kwa Kiwango Kikubwa
NFRA ina uwezo wa kuhifadhi tani 776,000 kupitia
maghala 87, silos 23 za kisasa, maghala ya miradi
mbalimbali na storage shades. Miundombinu hii
ni nguzo muhimu ya usalama wa chakula nchini.
05 · MFUMO WA MZUNGUKO
Akiba Haikai Bila Kusimamiwa
NFRA hutekeleza mfumo wa mzunguko wa chakula ili
kuhifadhi ubora wa akiba na wakati huo huo kutoa
sehemu ya mazao sokoni. Mfumo huo unasaidia
kuhakikisha hifadhi inabaki salama na yenye
manufaa ya kiuchumi.
06 · USALAMA WA CHAKULA
Mfumo wa Kukabiliana na Uhaba na Majanga
Mandate ya NFRA inajumuisha ununuzi, uhifadhi na
utoaji wa chakula wakati wa uhaba au majanga.
Hivyo, akiba imewekwa katika muundo wa kitaasisi
unaolenga kuipa Tanzania uwezo wa kujibu mahitaji
ya dharura kwa wakati.
07 · 1,000,000 MT
Dira ya Kuongeza Akiba Hadi 2030
NFRA inalenga kufikia uwezo wa hifadhi wa tani
milioni moja ifikapo mwaka 2030. Hii inaonyesha
kwamba usalama wa chakula unaangaliwa kama
uwekezaji wa muda mrefu katika uthabiti wa taifa.
08 · MASOKO YA KIKANDA
Ziada ya Chakula Kama Fursa ya Uchumi
Mwaka 2026, Serikali iliendelea kuweka mkazo
katika uzalishaji wa chakula cha kutosha na
ziada kwa biashara ndani ya EAC na SADC.
Hivyo, usalama wa chakula unaunganishwa pia na
fursa za masoko na uchumi wa kikanda.
Uzito wa Kitaifa
Akiba ya Chakula Kama Nguzo ya Usalama,
Utulivu wa Bei na Ustahimilivu wa Taifa
Kwa mtazamo wa kimkakati, kauli ya Rais Samia inaunganisha
mambo matatu ambayo mara nyingi hujadiliwa tofauti:
uzalishaji, uhifadhi na usalama wa wananchi.
Mavuno mengi bila mfumo wa kuyahifadhi yanaweza kupoteza
sehemu ya thamani yake. Lakini uzalishaji unapounganishwa
na akiba, taifa hupata uwezo mkubwa zaidi wa kukabiliana
na misimu mibaya, majanga ya asili na mabadiliko ya
upatikanaji wa chakula.
Hili lina umuhimu mkubwa katika mazingira ambayo mabadiliko
ya tabianchi yanaendelea kuathiri kilimo katika maeneo
mbalimbali. Taarifa za FAO kuhusu Tanzania zimeonyesha
athari za mvua zisizo na mpangilio, mafuriko, vipindi vya
ukame na changamoto nyingine zinazoweza kuathiri uzalishaji.
Katika mazingira hayo, akiba ya chakula si suala la
ghala pekee; ni sehemu ya mfumo wa ulinzi wa maisha na
uthabiti wa jamii.
Kwa wananchi, athari yake ni uwezo mkubwa wa nchi kuwa na
chakula cha kuingilia wakati upatikanaji unaposhuka. Kwa
wakulima, uwepo wa taasisi ya kununua na kuhifadhi mazao
unatengeneza njia ya kuunganisha uzalishaji na soko. Kwa
Serikali, akiba huongeza uwezo wa kusimamia majanga na
kusaidia utulivu wa upatikanaji wa chakula. Kwa taifa,
mfumo huu hujenga uthabiti unaoruhusu ziada ya uzalishaji
kutazamwa pia kama fursa ya biashara ya kikanda.
Hapa ndipo heshima ya kauli ya Rais Samia inapopata uzito
wake wa kiuongozi: aliwakumbusha Watanzania kwamba
maendeleo ya kweli hayapimwi kwa kile kilichozalishwa leo
pekee, bali pia kwa uwezo wa kulinda matokeo hayo kwa ajili
ya kesho. Ni mtazamo wa uongozi unaotanguliza
maandalizi, uwajibikaji na maendeleo endelevu kuliko
matumizi ya muda mfupi ya neema inayopatikana.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wenye maono hubadilisha mafanikio ya leo kuwa
maandalizi ya kesho, ili neema ya uzalishaji ilinde
wananchi, uimarishe uthabiti wa taifa na kuendeleza
maendeleo endelevu.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
31 Desemba 2025
Mahali
Tunguú, Zanzibar
Tukio
Hotuba ya Kuuaga Mwaka 2025 na
Kuukaribisha Mwaka Mpya 2026
Kategoria
Kilimo · Chakula · Usalama wa Taifa ·
Majanga · Maendeleo Endelevu
Taasisi Muhimu
Wizara ya Kilimo · National Food Reserve
Agency (NFRA)
Akiba ya Taifa
Tani 577,376 Desemba 2025 ·
Tani 567,469 Januari 2026
Miundombinu ya Uhifadhi
Uwezo wa sasa: tani 776,000 ·
Dira: tani 1,000,000 ifikapo 2030
Mada Zinazohusiana
Usalama wa Chakula
Akiba ya Chakula
Kilimo
NFRA
Mavuno
Maandalizi ya Majanga
Uhifadhi
Mabadiliko ya Tabianchi
Maendeleo Endelevu
Biashara ya Chakula
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kwa ajili
ya Kuuaga Mwaka 2025 na Kuukaribisha Mwaka Mpya
2026, tarehe 31 Desemba 2025, Tunguú, Zanzibar.
Akiba ya chakula Desemba 2025 na Januari 2026:
Takwimu za Benki Kuu ya Tanzania zikionyesha taarifa
za National Food Reserve Agency (NFRA) zinaonyesha
akiba ya tani 577,376 Desemba 2025 na tani 567,469
Januari 2026.
Utoaji wa chakula Januari 2026:
Tani 9,907 za mahindi na mpunga zilitolewa kutoka
kwenye akiba ya NFRA kwenda kwa wafanyabiashara.
Uwezo wa uhifadhi:
NFRA ina uwezo wa sasa wa kuhifadhi tani 776,000 za
mazao ya chakula kupitia maghala, silos za kisasa,
storage shades na miundombinu mingine ya uhifadhi.
Dira ya 2030:
NFRA inalenga kuongeza uwezo wa hifadhi ya chakula
kufikia tani 1,000,000 kupitia upanuzi wa miundombinu
ya kisasa na matumizi ya teknolojia.
Vyanzo vikuu:
Ikulu ya Tanzania — Hotuba Rasmi ya Rais, 31 Desemba
2025; Benki Kuu ya Tanzania — Monthly Economic Review;
National Food Reserve Agency (NFRA); National Audit
Office of Tanzania (NAOT); na FAO — Food Security
Country Brief for Tanzania.
Nukuu · Chakula · Kilimo · Akiba · Usalama wa Taifa
