Nukuu za Rais Samia kuhusu maji na usafi wa mazingira
Uchambuzi na kumbukumbu rasmi ya kauli, ahadi za kisera na utekelezaji wa miradi ya maji safi na usafi wa mazingira nchini Tanzania kuanzia mwaka 2021.
NUKUU ZA SAMIA
24 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Serikali inaendelea na ujenzi wa Bwawa la Kidunda
na ujenzi wa awamu ya pili ya mradi wa maji wa
Kimbiji Mpera ili tuweze kuondosha kabisa shida ya
maji Mkoani Dar es Salaam na Mikoa jirani, hata
katika hali ya ukame.”
— Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Hotuba ya Kuuaga Mwaka 2025 na Kuukaribisha Mwaka Mpya 2026 ·
31 Desemba 2025 · Tunguú, Zanzibar
Uchambuzi
Kauli Inayobadilisha Tatizo la Maji
Kuwa Agenda ya Usalama wa Taifa
Kauli hii ina uzito mkubwa kwa sababu inaonesha
mtazamo wa uongozi unaokataa kutibu uhaba wa maji
kwa hatua za muda mfupi pekee. Rais Samia anaweka
mbele ujenzi wa uwezo wa kudumu wa Taifa
kustahimili ukame, ongezeko la watu na mabadiliko ya
tabianchi. Hapa maji hayaonekani tena kama
huduma ya kawaida ya kila siku; yanawekwa katika
kiwango cha miundombinu ya kimkakati inayolinda
maisha ya wananchi na uchumi wa ukanda wa Dar es
Salaam, Pwani na maeneo jirani.
Dira inayobebwa na maneno haya ni ya kubadili
mfumo wa upatikanaji wa maji kutoka utegemezi mkubwa
wa chanzo kimoja kuelekea vyanzo mbalimbali
vinavyoweza kufanya kazi hata mazingira ya hali ya
hewa yanapobadilika. Bwawa la Kidunda
linawakilisha uwekezaji katika uhifadhi mkubwa wa
maji, wakati Kimbiji-Mpera inawakilisha matumizi ya
maji ya ardhini kama chanzo cha kuongeza uimara wa
mfumo wa usambazaji.
Umuhimu wa mtazamo huu ulionekana wazi mwishoni mwa
mwaka 2025, wakati uzalishaji wa maji katika mfumo
wa DAWASA ulipoathiriwa na ukame na mabadiliko ya
hali ya hewa. Serikali haikuishia kusimamia mgao wa
maji; iliendelea kuchukua hatua za kurejesha na
kuongeza vyanzo, kuboresha mitambo ya Ruvu na
kusukuma mbele miradi mikubwa ya muda mrefu.
Hii ndiyo tafsiri halisi ya kauli ya uongozi:
kutatua dharura ya leo huku ukijenga kinga ya kesho.
Wazo Kuu
Uongozi wenye maono haujengi maji kwa ajili ya
msimu wa leo pekee; hujenga vyanzo na miundombinu
inayolinda wananchi, uchumi na maendeleo dhidi ya
ukame na changamoto za kesho.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
18 JUNI 2023
Ujenzi wa Bwawa la Kidunda Waanza
Serikali ilianza utekelezaji wa mradi mkubwa wa
Bwawa la Kidunda unaosimamiwa na Wizara ya Maji na
DAWASA, ukiwa sehemu ya mkakati wa kuongeza uhifadhi
wa maji kwa Dar es Salaam, Pwani na maeneo jirani.
05 MACHI 2025
Jiwe la Msingi la Mradi wa Kidunda
Waziri Mkuu aliweka jiwe la msingi la mradi wa
Kidunda, akisisitiza umuhimu wake katika kutatua
changamoto ya maji kwa Dar es Salaam, Pwani na
Morogoro. Bwawa hilo limepangwa kuhifadhi takribani
lita bilioni 190 za maji.
29 DESEMBA 2025
Serikali Yaongeza Hatua za Kukabiliana na Ukame
Serikali iliendelea kufufua na kutumia vyanzo vya
maji ya ardhini, kurejesha mtiririko wa Mto Ruvu na
kusisitiza ukamilishaji wa Kidunda pamoja na
maandalizi ya kupanua mradi wa Kimbiji-Mpera.
31 DESEMBA 2025
Rais Samia Aweka Dira ya Maji Yenye Ustahimilivu
Katika hotuba yake ya kitaifa, Rais Samia aliunganisha
Kidunda na Kimbiji-Mpera katika mkakati mmoja wa
kuondoa changamoto ya maji Dar es Salaam na mikoa
jirani hata katika mazingira ya ukame.
MACHI 2026
Uwekezaji wa Kuimarisha Mitambo ya Ruvu
Serikali iliendelea na hatua za kuongeza uimara wa
mfumo kwa uwekezaji wa pampu mpya za kisasa kwa
mitambo ya Ruvu Juu na Ruvu Chini, inayohudumia
Dar es Salaam na Mkoa wa Pwani.
Matokeo ya Kauli na Utekelezaji
Matokeo yanayoonekana yanaonesha kwamba msimamo wa
Rais kuhusu maji umejengwa juu ya utekelezaji wa
miradi ya kimkakati, upanuzi wa vyanzo na uwekezaji
wa miundombinu. Safari ya kuondoa changamoto ya maji
inaendelea, lakini hatua zilizofikiwa tayari zinaweka
msingi mkubwa wa usalama wa maji wa muda mrefu.
01 · LITA BILIONI 190
Uwezo Mkubwa wa Kuhifadhi Maji
Bwawa la Kidunda limeundwa kuwa na uwezo wa
kuhifadhi takribani lita bilioni 190 za maji.
Huu ni uwekezaji wa kimkakati wa kujenga akiba ya
maji inayoweza kusaidia mfumo wa huduma hata
kipindi cha kiangazi na ukame.
02 · ZAIDI YA WATU MILIONI 7.4
Maelfu ya Kaya na Mamilioni ya Wananchi Walengwa
DAWASA imeeleza kuwa Bwawa la Kidunda likikamilika
linatarajiwa kunufaisha takribani watu 7,408,675
katika mikoa ya Dar es Salaam na Pwani, na hivyo
kuwa miongoni mwa miradi mikubwa ya maji yenye
athari pana kwa wananchi.
03 · UTEKELEZAJI UNAENDELEA
Kidunda Kutoka Mpango Hadi Ujenzi Halisi
Mradi ambao kwa miaka mingi ulikuwa sehemu ya
matarajio ya muda mrefu ya Taifa umeingia katika
utekelezaji wa kimwili. Serikali iliweka fedha,
taasisi za utekelezaji na usimamizi wa DAWASA
kusukuma mbele ujenzi wa bwawa hilo.
04 · KIMBIJI–MPERA
Maji ya Ardhini Yaongezwa Katika Mkakati
Mradi wa Kimbiji-Mpera umeweka msingi wa matumizi
ya visima virefu kama chanzo cha ziada cha maji.
DAWASA imekuwa na miundombinu ya visima,
tenki kubwa na mfumo wa kusafirisha maji, huku
Serikali ikiendeleza mpango wa kupanua uwezo huo.
05 · VYANZO MBALIMBALI
Mfumo wa Maji Unapata Ustahimilivu Zaidi
Mkakati wa Serikali umeunganisha maji ya mito,
maji ya ardhini, mabwawa na maboresho ya mitambo.
Muundo huu unapunguza hatari ya kutegemea chanzo
kimoja wakati ukame au mabadiliko ya tabianchi
yanapoathiri uzalishaji.
06 · TSH BILIONI 16.5
Maboresho ya Haraka Katika Mitambo ya Ruvu
Mwaka 2026 Serikali iliendelea kuwekeza katika
pampu mpya za kisasa kwa mitambo ya Ruvu Juu na
Ruvu Chini kwa lengo la kuongeza ufanisi wa
uzalishaji na usambazaji wa maji katika Dar es
Salaam na Pwani.
07 · MEGAWATI 20
Kidunda Inaunganisha Maji na Nishati
Mbali na kuhifadhi maji, mradi wa Kidunda
umejumuisha pia uzalishaji wa umeme wa takribani
megawati 20. Hii inaongeza thamani ya mradi kwa
kuunganisha usalama wa maji na maendeleo ya
miundombinu ya nishati.
08 · USALAMA WA MAJI
Maji Yanahamishwa Kutoka Dharura Kwenda Mkakati
Matokeo makubwa ya kisera ni kubadilika kwa namna
changamoto ya maji inavyoshughulikiwa: kutoka
hatua za muda mfupi za kukabiliana na upungufu
kwenda kwenye uwekezaji wa vyanzo, uhifadhi na
miundombinu ya kudumu ya Taifa.
Uzito wa Kitaifa
Dira ya Maji Kama Uwekezaji Katika
Maisha, Uchumi na Ustahimilivu wa Taifa
Kwa mtazamo wa kitaifa, Dar es Salaam ni kitovu cha
shughuli kubwa za biashara, viwanda, huduma na
uwekezaji. Uhaba wa maji katika jiji kama hili
hauathiri kaya pekee; huingia moja kwa moja katika
uzalishaji wa viwanda, biashara, afya ya jamii,
mazingira ya uwekezaji na gharama za maisha.
Ndiyo maana kauli ya Rais Samia ina uzito wa
usalama wa kiuchumi pamoja na usalama wa
kijamii.
Uongozi wake unaonekana kuchukua msimamo kwamba
ongezeko la watu na athari za mabadiliko ya tabianchi
haviwezi kushughulikiwa kwa kusubiri mvua zirudi.
Suluhisho la kudumu linahitaji kujenga uwezo wa
Taifa kuhifadhi maji mengi, kutumia vyanzo vya chini
ya ardhi na kuboresha miundombinu iliyopo. Kidunda,
Kimbiji-Mpera na maboresho ya Ruvu vinaonesha
mfumo wa hatua zinazokamilishana badala ya
kutegemea mradi mmoja.
Athari kwa wananchi ni kubwa: upatikanaji wa maji
wenye uhakika huokoa muda, hupunguza gharama za
kutafuta maji na kuimarisha afya na shughuli za
uzalishaji. Kwa uchumi, maji ya uhakika hujenga
mazingira bora kwa biashara na uwekezaji. Kwa Taifa,
miundombinu ya aina hii inajenga uwezo wa kustahimili
mishtuko ya mazingira na kuifanya Tanzania kuwa na
mfumo wa maendeleo unaotazama mbele.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi unaowajibika kwa wananchi hausubiri ukame
uthibitishe udhaifu wa mifumo; huwekeza mapema
katika vyanzo endelevu vinavyolinda maisha na
maendeleo ya Taifa.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
31 Desemba 2025
Mahali
Tunguú, Zanzibar
Tukio
Hotuba ya Kuuaga Mwaka 2025 na
Kuukaribisha Mwaka Mpya 2026
Kategoria
Maji · Miundombinu · Mazingira ·
Mabadiliko ya Tabianchi · Maendeleo
Miradi Mikuu
Bwawa la Kidunda ·
Kimbiji-Mpera ·
Ruvu Juu na Ruvu Chini
Uwezo wa Kidunda
Takribani lita bilioni 190 za maji ·
Megawati 20 za umeme
Wananchi Walengwa
Takribani watu 7,408,675 katika
Dar es Salaam na Pwani
Mada Zinazohusiana
Maji
Bwawa la Kidunda
Kimbiji-Mpera
DAWASA
Dar es Salaam
Usalama wa Maji
Mabadiliko ya Tabianchi
Ukame
Miundombinu
Maendeleo Endelevu
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, ya
Kuuaga Mwaka 2025 na Kuukaribisha Mwaka Mpya 2026,
iliyotolewa Tunguú, Zanzibar, tarehe 31 Desemba 2025.
Bwawa la Kidunda:
Taarifa rasmi za DAWASA zinaeleza kuwa mradi
unahusisha uwezo wa kuhifadhi takribani lita bilioni
190 za maji na unatarajiwa kunufaisha zaidi ya watu
milioni 7.4 katika Dar es Salaam na Pwani.
Utekelezaji wa Serikali:
Serikali imeendelea kusukuma mbele ujenzi wa Kidunda,
matumizi ya maji ya ardhini kupitia Kimbiji-Mpera na
maboresho ya mfumo wa Ruvu kama sehemu ya mkakati wa
kuongeza ustahimilivu wa huduma ya maji.
Maboresho ya Ruvu:
Mwaka 2026 Serikali iliwekeza katika pampu mpya za
kisasa kwa mitambo ya Ruvu Juu na Ruvu Chini ili
kuongeza ufanisi wa uzalishaji na usambazaji wa maji.
Chanzo kikuu cha takwimu:
Wizara ya Maji, DAWASA, Ofisi ya Waziri Mkuu na
nyaraka rasmi za Serikali za mipango na utekelezaji
wa miradi ya sekta ya maji.
Nukuu · Maji · Kidunda · Kimbiji-Mpera · Ukame · Maendeleo
