Nukuu za Samia: Ukuaji wa Uchumi
NUKUU ZA SAMIA
13 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Ningependa kuona Wafanyabiashara, Wawekezaji
na Wananchi wanalipa kodi bila shuruti na matumizi
ya nguvu, wakitambua kwamba kodi ni maendeleo yao.”
Uchambuzi
Kodi Kama Ushiriki wa Mwananchi Katika Maendeleo ya Taifa
Katika kauli hii, Rais Samia aliweka msisitizo kwenye uelewa na hiari ya mlipa kodi, badala ya kutegemea shuruti kama msingi wa uhusiano kati ya Serikali na wafanyabiashara, wawekezaji na wananchi. Kauli hiyo iliweka mtazamo kwamba kodi inapaswa kutambuliwa kama mchango unaorudi kwa wananchi kupitia huduma za umma, miundombinu na shughuli nyingine za maendeleo.
Mtazamo huu ulienda sambamba na juhudi za kuimarisha ukusanyaji wa mapato ya ndani kupitia maboresho ya sera, mifumo ya usimamizi wa kodi, matumizi ya teknolojia na ufuatiliaji wa uzingatiaji wa sheria. Lengo si kuongeza makusanyo kwa nguvu pekee, bali pia kujenga mazingira ambayo mlipa kodi anaweza kutekeleza wajibu wake kwa urahisi na kwa uelewa.
Kwa msingi huo, kauli ya Rais Samia inaweza kutazamwa kama sehemu ya ajenda pana ya kujenga mfumo wa mapato unaotegemea uwajibikaji, uaminifu na ushirikiano kati ya Serikali na walipa kodi.
Wazo kuu
Rais Samia alisisitiza kwamba nguvu ya mfumo wa kodi
isiishie katika ukusanyaji wa fedha, bali ijenge uelewa
kwamba kodi ni rasilimali ya pamoja inayowezesha
Serikali kugharamia maendeleo ya Taifa.
Utekelezaji wa Dira ya Kodi
Katika kipindi cha Awamu ya Sita, Serikali iliendelea
kuimarisha mifumo ya mapato na uhusiano kati ya TRA
na walipa kodi, sambamba na matumizi ya mifumo ya
kidijitali katika huduma za kodi.
01 · MIFUMO YA KIDIJITALI
Huduma za TRA zimeendelea kuhamishwa na kuunganishwa
katika mifumo ya kidijitali inayomwezesha mlipa kodi
kupata huduma na kufanya shughuli mbalimbali za kodi
kwa njia ya mtandao, hivyo kupunguza utegemezi wa
taratibu za ana kwa ana.
02 · UZINGATIAJI WA HIARI
Serikali imeendelea kusisitiza mahusiano bora kati ya
TRA na walipa kodi. Taarifa ya Wizara ya Fedha ya
Julai–Desemba 2025 ilihusisha sehemu ya ukuaji wa
makusanyo na kuongezeka kwa voluntary tax compliance.
03 · UFUATILIAJI NA USIMAMIZI
Ufuatiliaji na utekelezaji wa sheria za kodi uliendelea
kuimarishwa ili kupunguza mianya ya ukwepaji kodi na
kuhakikisha shughuli za kiuchumi zinachangia mapato
yanayostahili kwa Taifa.
04 · HUDUMA KWA WALIPA KODI
Mwelekeo wa Serikali uliendelea kuwa wa kuboresha
mazingira ya mlipa kodi kwa kurahisisha upatikanaji
wa huduma na kuongeza matumizi ya teknolojia katika
usimamizi na utoaji wa huduma za kodi.
Matokeo Yanayoonekana Katika Mapato ya Taifa
Takwimu rasmi za Wizara ya Fedha zinaonyesha kuimarika
kwa uwezo wa Serikali kukusanya mapato ya ndani katika
kipindi cha uongozi wa Awamu ya Sita.
01 · TAX-TO-GDP
Uwiano wa Kodi kwa Pato la Taifa
Uwiano wa mapato ya kodi kwa GDP uliongezeka kutoka
11.5% mwaka 2020/21 hadi
13.1% mwaka 2024/25, kwa mujibu wa
Wizara ya Fedha. Hii inaonyesha kuongezeka kwa uwezo
wa mfumo wa kodi kukusanya mapato ndani ya uchumi.
02 · DOMESTIC REVENUE
Mapato ya Ndani Yameongezeka
Uwiano wa mapato ya ndani kwa GDP ulipanda kutoka
13.7% mwaka 2020/21 hadi
16.1% mwaka 2024/25. Wizara ya Fedha
inaeleza ongezeko hilo kuwa linaendana na kuimarika
kwa uhamasishaji wa mapato kupitia maboresho ya sera
na utawala.
03 · 2025/26
Makusanyo ya Kodi Yaliendelea Kuimarika
Katika kipindi cha Julai hadi Desemba 2025,
makusanyo ya kodi yalifikia
TSh trilioni 16.908, sawa na
103.0% ya lengo na ongezeko la
17.6% ikilinganishwa na kipindi
kama hicho mwaka 2024.
04 · COMPLIANCE
Uzingatiaji wa Hiari Umepewa Uzito
Wizara ya Fedha ilieleza kuwa utendaji wa makusanyo
katika Julai–Desemba 2025 ulihusishwa pia na
kuongezeka kwa uzingatiaji wa hiari wa kodi
kufuatia kuboreka kwa mahusiano kati ya TRA na walipa kodi.
Takwimu ya Msingi
Kutoka 11.5% ya kodi kwa GDP mwaka 2020/21 hadi
13.1% mwaka 2024/25 — mwelekeo unaoonyesha
kuimarika kwa uhamasishaji wa mapato ya ndani
katika kipindi cha Awamu ya Sita.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
22 Aprili 2021
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Hotuba ya Rais akilihutubia Bunge la 12
la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Kategoria
Kodi, Mapato ya Serikali na Uwajibikaji wa Wananchi
Ujumbe Mkuu
Kujenga utamaduni wa ulipaji kodi kwa hiari,
uelewa na ushirikiano kati ya Serikali na walipa kodi.
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, akilihutubia Bunge la
12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dodoma,
tarehe 22 Aprili 2021.
Takwimu za kodi: Wizara ya Fedha, Budget Insight FY 2025/26, inaonyesha uwiano wa kodi kwa GDP uliongezeka kutoka 11.5% mwaka 2020/21 hadi 13.1% mwaka 2024/25, huku mapato ya ndani kwa GDP yakiongezeka kutoka 13.7% hadi 16.1%.
Makusanyo ya 2025/26: Mapitio ya Nusu Mwaka ya Bajeti 2025/26 yanaonyesha kuwa Julai–Desemba 2025 makusanyo ya kodi yalifikia TSh trilioni 16.908, sawa na 103.0% ya lengo na ongezeko la 17.6% dhidi ya kipindi kama hicho mwaka 2024.
Uzingatiaji wa hiari: Wizara ya Fedha ilihusisha sehemu ya utendaji huo na kuimarika kwa ufuatiliaji na utekelezaji pamoja na kuongezeka kwa voluntary tax compliance kufuatia kuboreka kwa mahusiano kati ya TRA na walipa kodi.
Takwimu za kodi: Wizara ya Fedha, Budget Insight FY 2025/26, inaonyesha uwiano wa kodi kwa GDP uliongezeka kutoka 11.5% mwaka 2020/21 hadi 13.1% mwaka 2024/25, huku mapato ya ndani kwa GDP yakiongezeka kutoka 13.7% hadi 16.1%.
Makusanyo ya 2025/26: Mapitio ya Nusu Mwaka ya Bajeti 2025/26 yanaonyesha kuwa Julai–Desemba 2025 makusanyo ya kodi yalifikia TSh trilioni 16.908, sawa na 103.0% ya lengo na ongezeko la 17.6% dhidi ya kipindi kama hicho mwaka 2024.
Uzingatiaji wa hiari: Wizara ya Fedha ilihusisha sehemu ya utendaji huo na kuimarika kwa ufuatiliaji na utekelezaji pamoja na kuongezeka kwa voluntary tax compliance kufuatia kuboreka kwa mahusiano kati ya TRA na walipa kodi.
Nukuu · Kodi · Mapato · Uzingatiaji · TRA · Uchambuzi · Chanzo
Endelea Kupata Nukuu