Mabadiliko ya Taasisi, Muundo na Uongozi katika Dira ya Utendaji

Mabadiliko katika uongozi wa nchi hayaishii kwenye kubadilisha watu au taratibu za kila siku. Wakati mwingine huhitaji kuangalia upya namna taasisi zilivyojengwa, jinsi majukumu yanavyopangwa na namna uongozi unavyotekeleza dhamana yake. Ndiyo maana dhana ya mabadiliko ya kitaasisi, kimuundo na kiungozi inabeba maana pana katika uendeshaji wa Serikali.

Kauli hii inaweka mkazo kwenye mabadiliko yanayogusa mfumo, muundo na uongozi. Katika hotuba hiyo, kauli hiyo ilihusishwa pia na wazo la kufanya mabadiliko kwa lengo la “kutengeneza na siyo kubomoa,” jambo linalosaidia kuelewa mwelekeo wa ujumbe uliotolewa.

NUQUU YA MSINGI

“Miongoni mwa mabadiliko tutakayofanya yatakuwa ya kitaasisi, kimuundo na pia Uongozi.”

— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, katika Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam, Mlimani City, Dar es Salaam, tarehe 7 Mei 2021.

WAZO KUU LA KAULI

Wazo kuu la kauli hii ni kwamba mabadiliko katika utendaji wa Serikali yanaweza kuhitaji kugusa zaidi ya eneo moja. Neno “mabadiliko” linapowekwa pamoja na maneno kitaasisi, kimuundo na uongozi, linapanua mjadala kutoka kwenye mtu mmoja kwenda kwenye mifumo inayosimamia utekelezaji wa majukumu ya umma.

Kwa mtazamo huu, taasisi zinaweza kuangaliwa kwa namna zinavyotekeleza majukumu yao, miundo inaweza kuangaliwa kwa namna inavyogawanya na kuratibu majukumu, huku uongozi ukiangaliwa kwa upande wa namna dhamana na maamuzi yanavyotekelezwa.

MAANA YA MANENO MUHIMU

1. Mabadiliko ya kitaasisi

“Mabadiliko ya kitaasisi” yanaelekeza kwenye taasisi zenyewe—majukumu yake, taratibu zake na namna zinavyohusiana katika kutekeleza majukumu ya Serikali.

Hivyo, kauli hii inaweza kusomwa kama msisitizo wa kuangalia kama taasisi zinaendana na majukumu yanayotarajiwa kutoka kwake na kama mifumo yake inasaidia utekelezaji wenye ufanisi.

2. Mabadiliko ya kimuundo

“Mabadiliko ya kimuundo” yanaingia kwenye namna mfumo ulivyopangwa. Muundo huamua kwa kiasi kikubwa mgawanyo wa majukumu, uwajibikaji na uhusiano kati ya sehemu mbalimbali za mfumo wa utawala.

Kwa hiyo, neno hili linaifanya kauli isiishie kwenye mabadiliko ya kiutendaji pekee, bali iguse pia namna majukumu na mamlaka yanavyopangwa.

3. Uongozi

Kutajwa kwa “Uongozi” kunaleta upande wa watu na namna wanavyobeba dhamana ndani ya mfumo. Hapa, uongozi unaweza kueleweka katika muktadha wa uwajibikaji, maamuzi, usimamizi na utekelezaji wa majukumu.

Hivyo, kauli inaunda picha ya mabadiliko yenye vipengele vitatu vinavyohusiana: taasisi, muundo na uongozi.

MAANA YA KAULI KWA UPANA

Kwa mtazamo wa uongozi wa umma, kauli hii inaonyesha kwamba mageuzi ya utendaji yanaweza kuhitaji kuangalia mfumo mzima badala ya sehemu moja pekee.

Taasisi inaweza kuwa na majukumu mazuri lakini ikahitaji muundo unaorahisisha utekelezaji. Vivyo hivyo, muundo unaweza kuwepo lakini ukahitaji uongozi unaoweza kuubeba kwa uwajibikaji. Kwa hiyo, maeneo haya matatu yanaweza kuhusishwa katika mnyororo mmoja wa utendaji: taasisi → muundo → uongozi → utekelezaji.

Muktadha wa hotuba unaongeza kipengele kingine muhimu. Katika sehemu hiyo, Rais Samia aliwaeleza wazee kwamba mabadiliko yaliyokuwa yakitarajiwa yalilenga “kutengeneza na siyo kubomoa,” na akawaomba pia kutoa maoni iwapo wangeona mambo yakitoka kwenye mstari.

Hivyo, kauli haizungumzii mabadiliko kama tendo la kubadilisha kwa ajili ya kubadilisha. Ndani ya muktadha wake, inahusishwa na dhamira ya kurekebisha na kuboresha mifumo ya utendaji.

UMUHIMU WA KAULI

Kauli hii ni muhimu kama sehemu ya kumbukumbu ya fikra za uongozi kwa sababu inaonyesha namna dhana ya mabadiliko ilivyowasilishwa katika ngazi tatu: taasisi, muundo na uongozi.

Kwa mwanafunzi, mtafiti au msomaji anayefuatilia historia ya uongozi wa Tanzania, nukuu ya aina hii inaweza kusaidia kutambua dhana ambazo zilitumika kueleza mwelekeo wa uongozi katika kipindi husika.

Zaidi ya maneno yenyewe, thamani ya kauli iko katika kutenganisha dhana ya mabadiliko na mabadiliko ya mtu mmoja. Inafungua mjadala kuhusu mifumo inayozalisha utendaji wa taasisi na namna uongozi unavyohusiana na mifumo hiyo.

KUMBUKUMBU YA KAULI

Mzungumzaji: Samia Suluhu Hassan
Wadhifa: Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe: 7 Mei 2021
Mahali: Mlimani City, Dar es Salaam
Tukio: Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam
Chanzo: Hotuba ya Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan kwa Wazee wa Dar es Salaam.

MAKTABA YA NUKUU

→ SOMA NUKUU NA UFAFANUZI KAMILI KATIKA MAKTABA YA NUKUU ZA SAMIA

 

---

Tags:
Mabadiliko | Uongozi | Taasisi | Muundo wa Uongozi | Mageuzi ya Kitaasisi | Rais Samia