Nukuu za Rais Samia Kuhusu Muungano wa Tanzania

Muungano wa Tanzania: Miaka 60 ya Utu, Udugu na Umoja wa Kiafrika

Nukuu hii ni miongoni mwa kauli zenye uzito mkubwa katika kueleza namna Rais Samia Suluhu Hassan anavyoutazama Muungano wa Tanzania: si kama muungano wa kisiasa uliofanyika kwa makubaliano ya wakati mmoja pekee, bali kama Muungano wenye misingi ya kihistoria, kijamii na kifalsafa iliyowezesha Tanzania kudumu kama Taifa moja kwa miongo sita.

Anaposema “Muungano wetu ni maalumu na wa kipekee”, Rais Samia anaweka msisitizo kwenye upekee wa uzoefu wa Tanzania. Muungano wa Tanganyika na Zanzibar umeendelea kuwa sehemu muhimu ya utambulisho wa nchi na mfumo wa kisiasa wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Kwa mtazamo huu, miaka 60 ya Muungano si namba tu ya kuadhimisha; ni kipindi kinachotoa nafasi ya kutafakari uimara wa msingi ulioujenga na namna ulivyoweza kuendelea mbele pamoja na changamoto zilizojitokeza.

Kipengele cha “utu, udugu” kinaipa nukuu hii sura ya kipekee. Rais hakueleza Muungano kwa kutumia lugha ya mipaka, taasisi au mikataba pekee. Aliurejesha kwenye mahusiano ya watu. Utu unaweka thamani ya binadamu katikati; udugu unaweka msisitizo kwenye ukaribu, mshikamano na hatima ya pamoja. Kwa hiyo, katika tafsiri hii, uimara wa Muungano haupaswi kupimwa kwa taasisi pekee, bali pia kwa kiwango ambacho wananchi wanajiona kuwa sehemu ya jamii moja ya kitaifa.

Kauli ya Rais pia inaunganisha Muungano na PanAfricanism. Hili ni jambo lenye uzito wa kihistoria kwa sababu linaonyesha kwamba Muungano wa Tanzania unaweza kueleweka ndani ya historia pana ya harakati za Waafrika kutafuta umoja, mshikamano na kujenga nguvu ya pamoja baada ya ukoloni. Kwa mtazamo huo, Muungano hauishii kwenye uhusiano wa Tanganyika na Zanzibar; unaunganishwa pia na wazo pana la Afrika kwamba nguvu ya watu wake inaweza kujengwa kupitia mshikamano na ushirikiano.

Sehemu nyingine yenye uzito ni pale Rais anaposema kwamba Muungano “umeweza kushinda majaribu mengi ya kuuvunja.” Kauli hii inatambua kwamba uimara wa Muungano haujajengwa kwa kutokuwepo kwa changamoto. Kinyume chake, Muungano umepita katika vipindi tofauti vya mijadala, changamoto na maswali kuhusu mustakabali wake. Lakini kwa mujibu wa kauli hii, historia hiyo haikufikisha Muungano kwenye kuvunjika; badala yake, Muungano uliendelea kudumu.

Hapa ndipo nukuu inapopata maana yake kubwa zaidi: uimara wa Muungano unaonekana katika uwezo wake wa kustahimili changamoto bila kupoteza msingi wa umoja. Hii ni tafsiri ya uongozi inayosisitiza kwamba taasisi za Taifa zinahitaji kujengwa kwa uwezo wa kukabiliana na mabadiliko, kusikiliza changamoto na kuendelea kutafuta maeneo ya kuimarisha mshikamano.

Kauli hii pia inaweka miaka 60 katika mtazamo wa kizazi. Kizazi kilichoshuhudia kuanzishwa kwa Muungano mwaka 1964 na vizazi vilivyofuata vimeuona Muungano ukiendelea kuwepo na kubadilika pamoja na mazingira ya nchi na dunia. Kwa hiyo, kuutaja Muungano kama uliodumu hadi sasa ni kutambua kwamba historia yake imekuwa safari endelevu inayohitaji kulindwa, kuendelezwa na kuachwa ikiwa imara kwa vizazi vijavyo.

Kwa heshima ya historia ya Taifa, nukuu hii inamuweka Rais Samia katika nafasi ya kiongozi anayesisitiza Muungano kama urithi wa kitaifa na sehemu ya utambulisho wa Tanzania. Msisitizo wake hauishii kwenye kuutazama Muungano kama jambo la jana, bali unaelekeza fikra kwenye wajibu wa kizazi cha sasa kuutunza na kuufanya uendelee kuwa msingi wa mshikamano wa Tanzania.