Nukuu za Rais Samia: Miundombinu na Maendeleo ya Viwanda
Nukuu za Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan kuhusu miundombinu na maendeleo ya viwanda, zikieleza umuhimu wa uwekezaji katika kujenga uchumi imara na endelevu.
NUKUU ZA SAMIA
25 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Tanzania imewekeza katika miradi mikubwa ya
miundombinu kama vile barabara, bandari, reli,
viwanja vya ndege na uzalishaji wa nishati.”
— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri
ya Muungano wa Tanzania
Akihutubia Jukwaa la Biashara na Uwekezaji la Kenya
na Tanzania (Kenya–Tanzania Business and Investment
Forum) · Nairobi, Kenya · 5 Mei 2021
Uchambuzi
Miundombinu Kama Msingi wa Uchumi, Uwekezaji
na Ushindani wa Tanzania
Nukuu hii ilikuwa zaidi ya taarifa kuhusu miradi ya
Serikali. Ilikuwa utangazaji wa falsafa ya
maendeleo ya Tanzania mbele ya wawekezaji wa kimataifa:
kwamba Taifa limeamua kujenga mazingira ya uchumi
kwa kuanza na miundombinu inayobeba uzalishaji,
biashara, usafirishaji, nishati na uwekezaji.
Kauli hiyo ilitolewa Nairobi katika mazingira ya
diplomasia ya uchumi, ambapo Rais Samia alikuwa
akizungumza na jumuiya ya biashara na uwekezaji ya
Kenya na Tanzania. Uchaguzi wa kutaja barabara,
bandari, reli, viwanja vya ndege na nishati haukuwa
wa kawaida. Hizi ni nguzo zinazounganisha
uchumi wa ndani wa Tanzania na masoko ya Afrika
Mashariki, Afrika na dunia.
Ndani ya kauli hiyo kulikuwa na dira wazi: Tanzania
isijenge miundombinu kama alama ya maendeleo pekee,
bali kama mfumo wa kimkakati wa kufungua
fursa za kiuchumi. Reli ibebe uzalishaji;
bandari ziunganishe Tanzania na biashara ya kikanda;
barabara zifungue maeneo ya uzalishaji; viwanja vya
ndege viunganishe nchi na dunia; na nishati iwe
injini ya viwanda, huduma na uwekezaji.
Hivyo, kauli ya Mei 2021 iliweka kwa lugha fupi
lakini yenye uzito mkubwa mtazamo wa Serikali ya
Awamu ya Sita: maendeleo ya uchumi yanahitaji
kwanza uwezo wa Taifa kusafirisha, kuzalisha,
kuunganisha masoko na kuvutia mitaji.
Ndiyo maana miaka iliyofuata ilisimamiwa na msukumo
mkubwa wa kuendeleza miradi ya kimkakati katika
sekta nyingi za miundombinu.
Wazo Kuu
Rais Samia aliweka miundombinu katika kiini cha
mkakati wa uchumi wa Tanzania: kuunganisha uzalishaji,
masoko, wananchi na wawekezaji kupitia reli, bandari,
barabara, viwanja vya ndege na nishati yenye uwezo
wa kubeba maendeleo ya muda mrefu.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
5 MEI 2021
Miundombinu Yawekwa Kwenye Ajenda ya Uwekezaji
Rais Samia akiwa Nairobi aliitambulisha Tanzania
kama Taifa linalowekeza katika barabara, bandari,
reli, viwanja vya ndege na nishati kwa lengo la
kujenga mazingira rafiki kwa biashara na uwekezaji.
2021–2023
Miradi Mikubwa Yaendelea Kwa Kasi
Serikali iliendelea kusukuma ujenzi wa SGR,
kuboresha bandari, kujenga na kukamilisha barabara
na madaraja, kuendeleza viwanja vya ndege pamoja na
kuimarisha uwekezaji katika uzalishaji wa nishati.
2024
SGR Yaingia Katika Huduma za Usafirishaji
Maendeleo ya reli ya kisasa yalifikia hatua ya
kuonekana moja kwa moja katika huduma. Takwimu za
Mpango wa Taifa wa Maendeleo 2024/25 zinaonyesha
urefu wa SGR ulifikia kilometa 795.45 mwaka
2023/24.
2024–2026
Muunganiko wa Miundombinu Waendelea Kupanuka
Serikali iliendelea kuunganisha uwekezaji wa reli,
bandari, barabara, madaraja, viwanja vya ndege na
nishati katika mtazamo mmoja wa kuongeza uwezo wa
Tanzania kuwa kitovu cha biashara na usafirishaji
katika Afrika Mashariki na Kati.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Ushahidi wa utekelezaji unaonyesha kwamba miundombinu
iliendelea kuwa miongoni mwa maeneo makuu ya uwekezaji
wa Serikali ya Awamu ya Sita. Matokeo yake yameonekana
katika reli, barabara, madaraja, bandari, viwanja vya
ndege na kuimarishwa kwa miundombinu ya uzalishaji na
usambazaji wa nishati.
01 · SGR
Reli ya Kisasa Yaendelea Kupanuka
Takwimu za Mpango wa Taifa wa Maendeleo 2024/25
zinaonyesha urefu wa reli ya kisasa ya SGR
uliongezeka na kufikia kilometa 795.45 mwaka
2023/24. Hii iliifanya reli kuwa sehemu halisi
ya mageuzi ya mfumo wa usafirishaji wa Tanzania.
02 · HUDUMA ZA RELI
Usafirishaji wa Reli Waongezeka
Idadi ya abiria waliosafirishwa kwa reli iliongezeka
kutoka 972,000 mwaka 2019/20 hadi 1,816,592 mwaka
2023/24, ikionyesha kuimarika kwa nafasi ya reli
katika mfumo wa usafiri wa taifa.
03 · KM 1,198.5
Barabara Mpya Zajengwa
Katika kipindi cha miaka mitatu ya kwanza ya
uongozi wa Rais Samia, taarifa za Serikali
zinaonyesha miradi 25 ya barabara yenye jumla ya
kilometa 1,198.5 ilikamilika katika maeneo
mbalimbali nchini.
04 · KM 12,028.7
Mtandao wa Barabara za Lami Waongezeka
Mtandao wa barabara za lami uliongezeka kutoka
kilometa 10,830.2 mwaka 2021 hadi kilometa
12,028.7 kufikia Machi 2024, hatua iliyopanua
muunganiko wa maeneo ya uzalishaji na masoko.
05 · MADARAJA MAKUBWA
Kuunganisha Maeneo na Uchumi
Ujenzi na ukamilishaji wa madaraja makubwa,
pamoja na maendeleo ya miradi ya Kigongo–Busisi,
Wami na miundombinu mingine ya kimkakati,
uliendelea kuimarisha muunganiko wa watu,
biashara na maeneo ya uzalishaji.
06 · BANDARI
Bandari Zawekwa Kwenye Mkakati wa Biashara
Serikali iliendelea na maboresho ya Bandari ya
Dar es Salaam, Tanga, Mtwara pamoja na bandari
za maziwa, ikilenga kuongeza uwezo wa Tanzania
katika biashara ya ndani na ya kimataifa.
07 · VIWANJA VYA NDEGE
Kuimarisha Muunganiko wa Anga
Serikali iliendelea na ujenzi na ukarabati wa
viwanja mbalimbali vya ndege, huku miradi kama
Msalato, Musoma, Iringa, Kigoma, Sumbawanga,
Shinyanga na Tabora ikiendelea katika hatua
tofauti za utekelezaji.
08 · NISHATI
Nishati Kama Nguzo ya Uzalishaji
Uwekezaji katika uzalishaji na miundombinu ya
nishati uliendelea kuwa sehemu ya mkakati wa
kuongeza uwezo wa Taifa wa kuendesha viwanda,
huduma, biashara na miradi mikubwa ya maendeleo.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Ujenzi wa Miradi Hadi Ujenzi wa
Uchumi Unaounganisha Tanzania na Dunia
Uzito wa nukuu hii unaonekana katika namna
inavyounganisha sekta ambazo mara nyingi huonekana
tofauti. Barabara bila bandari haiwezi kufungua
biashara ya kimataifa kikamilifu. Reli bila nishati
ya uhakika haiwezi kubeba kasi ya uchumi wa kisasa.
Viwanja vya ndege bila mtandao wa uzalishaji na
usafirishaji wa ardhini haviwezi kutoa faida yake
yote. Rais Samia aliizungumza miundombinu
kama mfumo mmoja wa uchumi wa Taifa.
Kwa wananchi, athari ya mtazamo huu ni kupunguzwa
kwa umbali wa kiuchumi kati ya maeneo ya uzalishaji
na masoko. Barabara na madaraja huunganisha wakulima,
wafanyabiashara na huduma. Reli hupunguza gharama na
kuongeza uwezo wa kusafirisha watu na mizigo. Bandari
huipa Tanzania nafasi ya kuhudumia biashara ya nchi
za ndani ya bara. Viwanja vya ndege vinaimarisha
utalii, biashara na muunganiko wa kimataifa.
Kwa wawekezaji, miundombinu ni lugha ya imani ya
muda mrefu. Taifa linalowekeza katika reli, bandari,
nishati na barabara linaweka mazingira ambayo mtaji
unaweza kufanya kazi kwa gharama nafuu na uhakika
mkubwa zaidi. Ndiyo maana kauli hii, iliyotolewa
mbele ya jukwaa la biashara na uwekezaji, ilikuwa
ujumbe wa kimkakati kwamba Tanzania ilikuwa
inajenga msingi wa kupokea uwekezaji mkubwa zaidi.
Katika kiwango cha kikanda, msukumo huu unaipa
Tanzania nafasi ya kuendelea kujijenga kama lango
muhimu la biashara kwa Afrika Mashariki, Kusini na
Kati. Muunganiko wa bandari, reli, barabara na
miundombinu ya anga hauhusu Tanzania pekee; unagusa
minyororo ya biashara inayovuka mipaka na kuunganisha
masoko ya ndani ya bara na Bahari ya Hindi.
Falsafa ya Rais Samia
Falsafa inayotokana na nukuu hii ni kwamba maendeleo
endelevu hujengwa kwa kuunganisha miundombinu,
uzalishaji na wananchi, ili Taifa lifungue fursa,
masoko na ustawi wa kizazi kijacho.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
5 Mei 2021
Mahali
Nairobi, Kenya
Tukio
Jukwaa la Biashara na Uwekezaji la Kenya na
Tanzania (Kenya–Tanzania Business and
Investment Forum)
Kujenga miundombinu ya kimkakati kama msingi
wa uzalishaji, biashara, uwekezaji na ushindani
wa Taifa
Takwimu Muhimu
SGR kilometa 795.45 mwaka 2023/24 ·
Abiria wa reli 1,816,592 mwaka 2023/24
Matokeo ya Barabara
Miradi 25 yenye kilometa 1,198.5 ilikamilika
katika miaka mitatu ya kwanza ya Awamu ya Sita
Mada Zinazohusiana
Miundombinu
SGR
Barabara
Bandari
Viwanja vya Ndege
Nishati
Madaraja
Uwekezaji
Uchumi
Biashara ya Kikanda
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kwenye Jukwaa la
Biashara na Uwekezaji la Kenya na Tanzania
(Kenya–Tanzania Business and Investment Forum),
Nairobi, Kenya, 5 Mei 2021.
Reli ya SGR:
Mpango wa Taifa wa Maendeleo 2024/25 unaonyesha
urefu wa SGR ulifikia kilometa 795.45 mwaka
2023/24, huku idadi ya abiria wa reli ikifikia
1,816,592 katika mwaka huo.
Barabara:
Taarifa rasmi za Serikali zinaonyesha kwamba
mtandao wa barabara za lami ulifikia kilometa
12,028.7 kufikia Machi 2024, kutoka kilometa
10,830.2 mwaka 2021. Miradi 25 yenye jumla ya
kilometa 1,198.5 pia ilikamilika katika kipindi
cha miaka mitatu ya kwanza ya Awamu ya Sita.
Bandari na miundombinu mingine:
Serikali imeendelea na maboresho ya Bandari ya
Dar es Salaam, Tanga, Mtwara na bandari za maziwa,
sambamba na utekelezaji wa miradi ya viwanja vya
ndege, madaraja na miundombinu ya nishati.
Vyanzo vikuu vya taarifa:
Mpango wa Taifa wa Maendeleo 2024/25 · Taarifa za
Serikali ya Tanzania · TANROADS · Wizara za kisekta
na taasisi rasmi za Serikali.