Nukuu za Samia: Sheria, Haki na Katiba

Hizi ni nukuu za Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan kuhusu sheria, haki na Katiba, zikisisitiza utawala bora, usawa na uwajibikaji nchini.

NUKUU ZA SAMIA

25 / ARCHIVE

Nukuu ya Rais Samia

“Kuhusu suala la haki, uhuru na demokrasia, kama ambavyo nimesema mara nyingi, Serikali itaheshimu na kuimarisha misingi ya haki, uhuru, demokrasia na utawala bora nchini.”

— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania

Hotuba kwenye Sherehe za Baraza la Eid El-Fitr Kitaifa · Viwanja vya Karimjee · Dar es Salaam · 14 Mei 2021

Uchambuzi

Kauli Iliyoweka Haki, Uhuru na Demokrasia Katika Kiini cha Dira ya Uongozi wa Awamu ya Sita

Nukuu hii ni miongoni mwa kauli zenye uzito mkubwa katika kuelewa falsafa ya kisiasa ya Rais Samia Suluhu Hassan katika kipindi cha mwanzo wa uongozi wake. Ndani ya sentensi moja, Rais aliweka wazi nguzo nne za msingi za taifa la kisasa: haki, uhuru, demokrasia na utawala bora. Hizi si dhana zinazojitegemea; zinajenga mfumo mmoja wa uongozi unaotambua kwamba maendeleo ya taifa hayawezi kutenganishwa na heshima kwa wananchi, taasisi na sheria.

Uzito wa kauli hii unatokana na mazingira ambayo Tanzania ilikuwa imepitia kabla ya mwaka 2021. Hivyo, msisitizo wa Rais kuhusu kuimarisha haki, uhuru na demokrasia uliweka wazi mwelekeo mpya wa kisiasa: Serikali isijenge mamlaka yake kwa utendaji pekee, bali pia kwa uhalali, ushirikishwaji, mazungumzo na uwajibikaji.

Dira iliyobebwa na nukuu hii ilikuwa pana zaidi ya siasa za vyama. Ililenga kujenga mazingira ambayo mwananchi ana nafasi ya kusikilizwa, taasisi zinafanya kazi kwa mujibu wa sheria, vyombo vya habari vina nafasi katika jamii, na tofauti za kisiasa zinashughulikiwa ndani ya mfumo wa amani na mazungumzo.

Ndiyo maana kauli hii inaweza kusomwa kama tamko la msingi la mwelekeo wa utawala wa Awamu ya Sita. Baada ya kuitamka, hatua mbalimbali zilifuata katika mazingira ya kisiasa, vyombo vya habari, ushiriki wa vyama vya siasa na mageuzi ya sheria na mifumo ya utawala.

Wazo Kuu

Kauli ya Rais Samia iliweka uongozi wa Awamu ya Sita kwenye msingi wa kuunganisha mamlaka ya Serikali na heshima kwa haki, uhuru, demokrasia na uwajibikaji, ili maendeleo ya Tanzania yajengwe juu ya ushirikishwaji wa wananchi na taasisi imara.

Kutoka Kauli Hadi Matokeo

14 MEI 2021

Ahadi ya Kuimarisha Misingi ya Taifa

Rais Samia aliweka wazi dhamira ya Serikali kuheshimu na kuimarisha haki, uhuru, demokrasia na utawala bora, akiziweka kama sehemu ya mwelekeo wa uongozi wa taifa.

2021–2022

Kufunguliwa kwa Mazingira ya Vyombo vya Habari

Serikali ilichukua hatua za kurejesha nafasi ya vyombo vya habari vilivyokuwa vimefungiwa, huku Tanzania Daima, Mawio, Mwanahalisi na Mseto zikipata tena leseni za uchapishaji mwaka 2022.

2022

Mazungumzo na Mageuzi ya Mfumo wa Habari

Serikali iliendelea na majadiliano na wadau wa habari kuhusu mazingira ya kazi za uandishi na marekebisho ya sheria na kanuni zinazohusu uhuru wa kujieleza na vyombo vya habari.

3 JANUARI 2023

Marufuku ya Mikutano ya Kisiasa Yaondolewa

Rais Samia alitangaza kuondolewa kwa marufuku ya muda mrefu ya mikutano ya kisiasa, akitambua shughuli za kisiasa kama haki ya vyama ndani ya mfumo wa sheria na wajibu wa Serikali kuhakikisha usalama wa mikutano hiyo.

2023–2024

Mageuzi ya Kisheria na Kisiasa

Marekebisho ya sheria mbalimbali yaliendelea, ikiwemo hatua za kurekebisha baadhi ya masharti ya sheria za habari mwaka 2023 na kupitishwa kwa Political Parties Affairs Laws (Amendment) Act, 2024 katika mfumo mpana wa maboresho ya mazingira ya kisiasa nchini.

Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji

Hatua zilizofuata baada ya kauli ya Mei 2021 zinaonyesha mwelekeo wa Serikali kuelekea kufungua zaidi nafasi za mazungumzo, ushiriki wa kisiasa, uhuru wa habari na maboresho ya mifumo ya utawala. Mabadiliko haya yalitoa sura mpya kwa mjadala wa demokrasia na utawala bora nchini Tanzania.

01 · MAZINGIRA YA HABARI

Vyombo Vilivyofungiwa Vikaanza Kurejea

Serikali ilirejesha leseni za uchapishaji kwa magazeti manne yaliyokuwa yamefungiwa: Tanzania Daima, Mawio, Mwanahalisi na Mseto. Hatua hiyo ilipanua tena utofauti wa sauti na mitazamo katika mazingira ya habari nchini.

02 · UHURU WA KISIASA

Mikutano ya Vyama vya Siasa Ikafunguliwa

Tarehe 3 Januari 2023, Rais Samia aliondoa marufuku ya muda mrefu ya mikutano ya kisiasa. Uamuzi huo ulirudisha shughuli za hadhara za vyama katika nafasi ya wazi zaidi ndani ya mfumo wa sheria.

03 · VYAMA 19

Mazungumzo ya Kisiasa Yakawekwa Mbele

Uamuzi wa kuondoa marufuku ya mikutano ulitangazwa katika mkutano wa Rais na viongozi wa vyama vya siasa vilivyosajiliwa. Hii iliimarisha matumizi ya mazungumzo kama njia ya kushughulikia tofauti za kisiasa na kujenga maelewano ya kitaifa.

04 · 4Rs

Maridhiano Yakawa Sehemu ya Mfumo wa Uongozi

Hatua za kisiasa na kijamii zilifungamanishwa na falsafa ya 4Rs: Maridhiano, Mageuzi, Ustahimilivu na Ujenzi Mpya. Mfumo huu uliweka mazungumzo na kurejesha imani kama sehemu ya kujenga Tanzania yenye umoja na utulivu.

05 · MAGEUZI YA SHERIA

Mfumo wa Habari Ukaingia Kwenye Mjadala wa Marekebisho

Serikali ilifungua majadiliano na wadau wa habari kuhusu sheria na kanuni zinazogusa kazi za vyombo vya habari. Marekebisho ya sheria mwaka 2023 yalikuwa sehemu ya mchakato wa kuboresha mazingira ya utendaji wa tasnia hiyo.

06 · 2024

Marekebisho ya Mfumo wa Vyama Yakaendelea

Political Parties Affairs Laws (Amendment) Act, 2024 iliongeza sura nyingine katika mchakato wa maboresho ya mfumo wa kisiasa, ikiweka mageuzi ya kisheria kama sehemu ya safari ya kuimarisha ushiriki na utendaji wa taasisi za kisiasa.

07 · UTAWALA BORA

Mazungumzo Yakapata Nafasi Katika Uongozi

Uongozi wa Rais Samia uliweka msisitizo mkubwa katika kusikiliza wadau, vyama vya siasa, wanahabari, asasi za kiraia na makundi mbalimbali. Hii ilionyesha mtazamo wa utawala unaotambua ushirikishwaji kama sehemu ya maamuzi ya taifa.

08 · IMANI YA TAIFA

Siasa Za Amani na Maridhiano Zikaimarishwa

Kwa kiwango cha kitaifa, kufunguliwa kwa nafasi za mazungumzo na ushiriki kulisaidia kupunguza ukuta kati ya Serikali na sehemu mbalimbali za jamii, na kuweka mbele utamaduni wa kushughulikia tofauti kwa njia za kisheria na za amani.

Uzito wa Kitaifa

Haki, Uhuru na Demokrasia Kama Miundombinu ya Taifa Lenyesera ya Maendeleo Endelevu

Umuhimu mkubwa wa kauli hii unatokana na ukweli kwamba Rais Samia hakuweka haki, uhuru na demokrasia kama mambo ya pembeni ya Serikali. Aliyaweka katika kiini cha utawala bora. Hii ni falsafa muhimu ya uongozi: maendeleo ya kiuchumi yanahitaji mazingira ya kisiasa yenye utulivu, taasisi zenye uaminifu na wananchi wenye nafasi ya kushiriki katika maisha ya taifa.

Kwa wananchi, athari yake ni kubwa. Uhuru wa kutoa mawazo, ushiriki wa kisiasa, nafasi ya vyombo vya habari na mazungumzo kati ya Serikali na wadau hujenga jamii inayohisi kuwa sehemu ya mwelekeo wa nchi. Hapo ndipo utawala bora unageuka kutoka nadharia ya kisera na kuwa sehemu ya maisha ya kila siku ya taifa.

Kwa uchumi, mazingira ya utawala bora yana umuhimu wa moja kwa moja katika kujenga imani. Wawekezaji, wafanyabiashara na taasisi za kimataifa hutazama utulivu wa kisiasa, uhakika wa sheria na uwezo wa taasisi kufanya kazi kwa uwazi kama sehemu ya msingi wa mazingira bora ya maendeleo.

Kwa Tanzania, kauli hii ilibeba pia ujumbe wa kimkakati kuhusu nafasi ya taifa katika dunia ya kisasa. Taifa lenye uwezo wa kuendeleza mazungumzo, kuheshimu tofauti na kuimarisha taasisi zake hujenga nguvu si tu ndani ya mipaka yake, bali pia katika mahusiano ya kimataifa, diplomasia, uwekezaji na ushirikiano wa maendeleo.

Falsafa ya Rais Samia

Uongozi wenye uhalali wa kudumu hujengwa kwa kulinda haki, kupanua uhuru, kusimamia demokrasia na kuifanya Serikali iwajibike mbele ya wananchi kupitia taasisi imara na ushiriki wenye maana.

Taarifa za Nukuu

Mtoa Kauli

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan

Tarehe

14 Mei 2021

Mahali

Dar es Salaam, Tanzania

Tukio

Sherehe za Baraza la Eid El-Fitr Kitaifa

Kategoria

Haki · Uhuru · Demokrasia · Utawala Bora · Siasa · Maridhiano

Dira Kuu

Kuimarisha misingi ya haki, uhuru, demokrasia na utawala bora katika maisha ya taifa

Hatua Muhimu

Kufunguliwa kwa baadhi ya vyombo vya habari · Kuondolewa kwa marufuku ya mikutano ya kisiasa · Mageuzi ya sheria na mifumo ya kisiasa

Matokeo Muhimu

Magazeti manne kurejeshewa leseni mwaka 2022 · Marufuku ya mikutano ya kisiasa kuondolewa tarehe 3 Januari 2023 · Mageuzi ya sheria za vyama mwaka 2024

Mada Zinazohusiana

Haki Uhuru Demokrasia Utawala Bora Maridhiano 4Rs Vyama vya Siasa Uhuru wa Habari Ushiriki wa Wananchi Mageuzi ya Kisiasa

Chanzo na Uthibitisho

Chanzo cha nukuu: Hotuba ya Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, katika Baraza la Eid El-Fitr Kitaifa lililofanyika Viwanja vya Karimjee, Dar es Salaam, tarehe 14 Mei 2021.

Mazingira ya habari: Serikali ya Awamu ya Sita ilichukua hatua za kurejesha leseni za magazeti Tanzania Daima, Mawio, Mwanahalisi na Mseto mwaka 2022, hatua iliyotambuliwa na wadau mbalimbali wa habari kama sehemu ya kufunguliwa kwa mazingira ya vyombo vya habari.

Mikutano ya kisiasa: Tarehe 3 Januari 2023, Rais Samia alitangaza kuondolewa kwa marufuku ya muda mrefu ya mikutano ya kisiasa, katika mkutano na viongozi wa vyama vya siasa vilivyosajiliwa nchini Tanzania.

Mageuzi ya kisiasa: Political Parties Affairs Laws (Amendment) Act, Act No. 3 of 2024, ilipitishwa kama sehemu ya maendeleo ya kisheria katika mfumo wa masuala ya vyama vya siasa nchini.

Vyanzo vya uthibitisho: Tovuti Rasmi ya Rais — Ikulu · Ofisi ya Mwanasheria Mkuu wa Serikali · Government Printer · Tanzania Human Rights Defenders Coalition · Legal and Human Rights Centre · Media Council of Tanzania · International IDEA na taarifa za taasisi mbalimbali za uchambuzi wa demokrasia na haki za binadamu.

Nukuu · Haki · Uhuru · Demokrasia · Utawala Bora · Maridhiano