Nukuu za Rais Samia: Teknolojia na mabadiliko ya kidijitali

Uchambuzi na kumbukumbu ya kauli, maono na mikakati ya Rais Samia Suluhu Hassan katika kujenga uchumi wa kidijitali, kuimarisha miundombinu ya TEHAMA na kurahisisha mifumo ya kitaifa nchini Tanzania.

NUKUU ZA SAMIA

24 / ARCHIVE

Nukuu ya Rais Samia

“Zaidi hapo, tunakusudia kuboresha huduma ya mawasiliano, ambapo tunakusudia kufikisha Mkonga wa Taifa kwenye maeneo mengi ya nchi yetu.”

— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania

Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam · Mlimani City · 7 Mei 2021

Uchambuzi

Kauli Iliyoweka Mawasiliano ya Kidijitali Katika Mstari wa Miundombinu ya Taifa

Nukuu hii ina uzito wa kimkakati kwa sababu Rais Samia hakuzungumzia mawasiliano kama huduma ya kawaida tu; aliunganisha upatikanaji wa mawasiliano na upanuzi wa miundombinu ya msingi ya taifa — Mkongo wa Taifa. Kauli hiyo ilitolewa tarehe 7 Mei 2021, katika miezi ya mwanzo ya Uongozi wa Awamu ya Sita, na ikaweka wazi mwelekeo wa kupeleka miundombinu ya mawasiliano zaidi ya vituo vikubwa vya mijini.

Dira iliyobebwa hapa ni ya Tanzania ambayo mawasiliano ya kasi hayabaki kuwa fursa ya maeneo machache. Mkongo wa Taifa ni uti wa mgongo wa huduma nyingi za kidijitali: unatoa uwezo wa kuunganisha waendeshaji wa mitandao, watoa huduma za intaneti, taasisi za Serikali, biashara na miundombinu mingine ya kidijitali. NICTBB yenyewe inaeleza kuwa mtandao huu unaunganisha miji, mikoa, wilaya, vituo vya mipakani na miundombinu muhimu ya mawasiliano.

Kinacholipa kauli hii uzito zaidi ni kwamba utekelezaji uliofuata unaweza kupimwa kwa miundombinu halisi. Taarifa iliyowasilishwa Bungeni mwaka 2025 ilieleza kuwa katika kipindi cha Uongozi wa Rais Samia, kilometa 3,621 za Mkongo wa Taifa zilijengwa, na mtandao wa kitaifa ulifikia kilometa 13,820. Uwezo wa mkongo nao uliongezwa kutoka 200 Gbps hadi 2,000 Gbps (2 Tbps).

Hivyo, safari ya kauli hii inaonekana katika mnyororo unaoeleweka: Rais alielekeza upanuzi wa mawasiliano → Serikali ikawekeza katika Mkongo → mtandao ukaongezwa → uwezo wa kubeba data ukaimarishwa → wilaya na maeneo mengi zaidi yakaunganishwa → mazingira ya huduma za kidijitali yakapanuka.

Wazo Kuu

Rais Samia aliweka mbele dira ya kuifanya miundombinu ya mawasiliano kuwa kichocheo cha maendeleo ya taifa, kwa kuupanua Mkongo wa Taifa, kuongeza uwezo wake na kusogeza msingi wa uchumi wa kidijitali karibu zaidi na maeneo ya wananchi.

Kutoka Kauli Hadi Utekelezaji

7 MEI 2021

Dira ya Upanuzi wa Mawasiliano

Rais Samia alieleza dhamira ya kuboresha huduma za mawasiliano kwa kufikisha Mkonga wa Taifa kwenye maeneo mengi zaidi ya Tanzania.

2021–2025

Ujenzi na Upanuzi wa Mkongo

Katika kipindi cha Uongozi wa Rais Samia, taarifa ya Serikali iliyowasilishwa Bungeni ilieleza kuwa kilometa 3,621 za Mkongo wa Taifa zilijengwa, huku mtandao wa nchi nzima ukifikia kilometa 13,820.

2025

Uwezo wa Mkongo Wafikia 2 Tbps

Uwezo wa Mkongo wa Taifa uliongezwa kutoka 200 Gbps hadi 2,000 Gbps, hatua iliyoongeza uwezo wa kubeba trafiki kubwa ya data na kuweka msingi mpana zaidi wa huduma za kidijitali.

JULAI 2025

Muunganisho na Kenya

Tanzania ilikamilisha kuunganisha Mkongo wa Taifa na mikongo ya baharini ya Mombasa kupitia mpaka wa Horohoro, hatua iliyoongeza njia za kimataifa za mawasiliano na kuimarisha uhakika wa huduma.

APRILI 2026

Mkongo Wafikia Wilaya 121

TTCL iliripoti kuwa Mkongo wa Taifa ulikuwa umefikia kilometa 15,167 na kuunganisha wilaya 121 kati ya wilaya 139 za Tanzania Bara. Wilaya 18 zilizobaki ziliwekewa mpango wa kuunganishwa ifikapo Desemba 2026.

Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji

Utekelezaji wa dira hii unaonekana katika upanuzi wa miundombinu, ongezeko la uwezo wa data, muunganisho wa maeneo ya ndani na kuimarika kwa nafasi ya Tanzania katika mtandao wa mawasiliano wa kikanda.

01 · KM 3,621

Upanuzi Mkubwa Katika Kipindi cha Uongozi

Taarifa ya Serikali iliyowasilishwa Bungeni mwaka 2025 ilieleza kuwa kilometa 3,621 za Mkongo wa Taifa zilijengwa katika kipindi cha Uongozi wa Rais Samia. Hii ni hatua inayopimika moja kwa moja dhidi ya dira ya kufikisha mkongo maeneo mengi zaidi ya nchi.

02 · KM 13,820

Mtandao wa Kitaifa Uliopanuka

Kufikia taarifa ya mwaka 2025, jumla ya kilometa 13,820 za Mkongo wa Taifa zilikuwa zimefikiwa. Hii iliimarisha msingi wa mawasiliano ya data unaounganisha maeneo mbalimbali ya Tanzania.

03 · 2 TBPS

Uwezo wa Data Ukaongezeka Mara Kumi

Uwezo wa Mkongo uliongezwa kutoka 200 Gbps hadi 2,000 Gbps. Ongezeko hili lina maana ya uwezo mkubwa zaidi wa kubeba trafiki ya data na kusaidia mahitaji yanayoongezeka ya uchumi wa kidijitali.

04 · WILAYA 121

Mkongo Umefika Katika Maeneo Mengi Zaidi

Kufikia Aprili 2026, TTCL iliripoti kuwa Mkongo ulikuwa umefikia wilaya 121 kati ya 139 za Tanzania Bara. Hii inaonyesha hatua kubwa katika kusogeza miundombinu ya kitaifa nje ya vituo vikuu.

05 · KM 15,167

Mtandao Ukaendelea Kupanuka

Aprili 2026, urefu wa Mkongo wa Taifa uliripotiwa kufikia kilometa 15,167. Takwimu hii inaonyesha mwendelezo wa uwekezaji katika miundombinu ya mawasiliano baada ya kipindi cha awali cha upanuzi.

06 · KENYA / MOMBASA

Tanzania Yaunganishwa na Njia za Kimataifa

Muunganisho wa Mkongo wa Taifa na mikongo ya baharini ya Mombasa ulikamilishwa mwaka 2025. Hatua hiyo iliongeza njia za kimataifa za mawasiliano na kuimarisha uhakika wa upatikanaji wa huduma.

07 · AFRIKA MASHARIKI

Tanzania Ikiimarisha Nafasi ya Kikanda

Mkongo wa Taifa hauishii katika matumizi ya ndani. Muundo wake unawezesha muunganisho wa mipaka na nchi jirani, ukiifanya Tanzania kuwa njia muhimu ya mawasiliano ya kidijitali kati ya Afrika Mashariki, Kati na Kusini.

08 · UCHUMI WA KIDIJITALI

Msingi wa Huduma na Biashara za Kidijitali

Mkongo huwezesha mazingira ya e-government, e-learning, e-health, e-commerce, huduma za kifedha na matumizi mengine ya data. Kwa hiyo, uwekezaji wake una athari zaidi ya sekta ya mawasiliano pekee.

Uzito wa Kitaifa

Kutoka Mkongo wa Mawasiliano Hadi Miundombinu ya Uchumi wa Tanzania wa Kidijitali

Maana pana ya utekelezaji huu ni kwamba Mkongo wa Taifa umeendelea kubadilika kutoka kuwa mradi wa mawasiliano na kuwa miundombinu ya kimkakati ya uchumi wa kisasa. Serikali inapopanua uwezo wa mkongo, inaongeza uwezo wa nchi kusafirisha data, kuunganisha taasisi na kurahisisha utoaji wa huduma unaotegemea mifumo ya kidijitali.

Kwa wananchi, miundombinu hii ndiyo msingi unaowezesha huduma za mawasiliano kufika katika maeneo mengi zaidi. Kwa shule na vyuo, inarahisisha mazingira ya kujifunza na kupata maarifa kwa njia za kidijitali. Kwa hospitali na taasisi za afya, miundombinu ya data hujenga msingi wa matumizi ya mifumo ya kidijitali. Kwa biashara, huongeza mazingira ya kufanya biashara zinazotegemea intaneti na huduma za mtandaoni.

Kwa Serikali, upanuzi wa mkongo una maana ya kuwa na msingi wa kuendesha huduma za umma zinazozidi kuhamia katika mifumo ya kidijitali. Kwa uchumi, mawasiliano ya kasi ni sehemu ya miundombinu inayosaidia uzalishaji, biashara, ubunifu, huduma za kifedha na uwekezaji wa teknolojia.

Athari yake pia inaonekana katika nafasi ya Tanzania kikanda. NICTBB imejengwa ili kusaidia muunganisho wa kitaifa, mipakani na kimataifa, na Tanzania imeendelea kuunganisha mtandao wake na njia za kimataifa kama Mombasa. Hii inaongeza umuhimu wa Tanzania kama kitovu cha mawasiliano ya kidijitali katika ukanda wa Afrika Mashariki na maeneo jirani.

Kwa mtazamo wa uongozi, nguvu ya nukuu hii iko katika ukweli kwamba jambo lililotajwa mwaka 2021 linaweza kufuatiliwa kwa hatua zinazopimika: ujenzi wa maelfu ya kilometa, ongezeko la uwezo kutoka 200 Gbps hadi 2 Tbps, kufika kwa mkongo katika wilaya 121 na kuendelea kwa miunganisho ya kimataifa. Hii ndiyo safari ya kauli → dira → uwekezaji → utekelezaji → matokeo → athari ya kitaifa.

Urithi wa Kauli

Kauli ya Rais Samia ya Mei 2021 iliweka wazi mwelekeo wa kuupanua Mkongo wa Taifa kama msingi wa mawasiliano mapana zaidi. Utekelezaji uliofuata umeifanya miundombinu hiyo kuwa sehemu muhimu ya safari ya Tanzania kuelekea uchumi unaotegemea teknolojia, data na huduma za kidijitali.

Taarifa za Nukuu

Mtoa Kauli

Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania

Tarehe

7 Mei 2021

Mahali

Mlimani City, Dar es Salaam

Tukio

Mkutano wa Rais Samia Suluhu Hassan na Wazee wa Dar es Salaam

Kategoria

TEHAMA · Mawasiliano · Miundombinu ya Kidijitali · Uchumi wa Kidijitali

Miundombinu

National ICT Broadband Backbone (NICTBB) / Mkongo wa Taifa wa Mawasiliano

Matokeo Muhimu

Km 3,621 zilizojengwa katika kipindi cha Uongozi wa Rais Samia · Km 13,820 kufikia taarifa ya 2025 · uwezo 2 Tbps

Hali ya 2026

Km 15,167 · Wilaya 121 kati ya 139 Tanzania Bara · mpango wa kuunganisha wilaya 18 zilizobaki

Mada Zinazohusiana

Mkongo wa Taifa NICTBB TEHAMA Mawasiliano Uchumi wa Kidijitali Broadband Miundombinu Digital Transformation Internet Connectivity Tanzania

Chanzo na Uthibitisho

Chanzo cha nukuu: Hotuba ya Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kwenye Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam, Mlimani City, 7 Mei 2021.

Utekelezaji katika kipindi cha Uongozi: Taarifa iliyowasilishwa Bungeni mwaka 2025 ilieleza kuwa kilometa 3,621 za Mkongo wa Taifa zilijengwa katika kipindi cha Uongozi wa Rais Samia, na mtandao wa nchi nzima ukafikia kilometa 13,820.

Uwezo wa Mkongo: Uwezo wa Mkongo uliongezwa kutoka 200 Gbps hadi 2,000 Gbps (2 Tbps), na kuongeza uwezo wa taifa kubeba trafiki kubwa zaidi ya data.

Muunganisho wa kimataifa: Mwaka 2025 Tanzania ilikamilisha mradi wa kuunganisha Mkongo wa Taifa na mikongo ya baharini ya Mombasa kupitia mpaka wa Horohoro.

Hali ya mtandao Aprili 2026: TTCL iliripoti kuwa Mkongo wa Taifa ulikuwa na kilometa 15,167 na umefikia wilaya 121 kati ya wilaya 139 za Tanzania Bara.

Ufafanuzi wa takwimu: Takwimu ya kilometa 27,912 inayotajwa katika baadhi ya machapisho ya sekta ya TEHAMA ni makadirio ya jumla ya miundombinu ya fibre optic nchini mwaka 2021, ikijumuisha mitandao iliyojengwa na watoa huduma mbalimbali. Haitumiki hapa kama urefu wa NICTBB pekee.

Vyanzo vikuu: Ikulu ya Tanzania · Tanzania Telecommunications Corporation (TTCL) / National ICT Broadband Backbone (NICTBB) · Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania · taarifa rasmi za Serikali kuhusu miundombinu ya mawasiliano.

Nukuu · Mkongo wa Taifa · TEHAMA · Mawasiliano · Uchumi wa Kidijitali