“Kwa hatua za awali, naziagiza Wizara za TAMISEMI
na Wizara ya Afya kushirikiana katika kuimarisha
upatikanaji wa dawa na wataalam wabobezi wa magonjwa
ya wazee, hususan kwenye Hospitali za ngazi ya
Halmashauri.”
— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, Rais wa
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam · Mlimani City ·
7 Mei 2021
Uchambuzi
Kauli Iliyoipa Huduma za Afya za Wazee
Nafasi ya Juu Katika Dira ya Serikali
Kauli hii ina uzito mkubwa wa kiuongozi kwa sababu
iliweka suala la afya ya wazee katika eneo la
uwajibikaji wa moja kwa moja wa Serikali.
Rais Samia hakuzungumzia huduma za wazee kwa mtazamo
wa huruma pekee; aliunganisha mahitaji yao na mfumo
wa utekelezaji kwa kuzitaka Wizara ya Afya na TAMISEMI
kushirikiana katika maeneo mawili ya msingi:
upatikanaji wa dawa na wataalam wenye uwezo wa
kushughulikia magonjwa yanayoathiri wazee.
Dira inayojitokeza katika maneno haya ilikuwa wazi:
huduma za afya zenye ubora zisibaki katika
hospitali za juu au mijini pekee, bali zisogezwe karibu
na wananchi kupitia ngazi za Serikali za Mitaa.
Hii ilikuwa fikra ya kubadili namna Taifa linavyoitazama
afya ya wazee — kutoka kuwa suala la kundi maalumu
linalosubiri msaada hadi kuwa sehemu ya wajibu wa
mfumo wa afya wa umma.
Baada ya kauli hiyo, Awamu ya Sita iliendelea na
uwekezaji mpana wa kuimarisha huduma za afya kuanzia
ngazi ya msingi hadi huduma za kibingwa. Takwimu za
Wizara ya Afya zinaonyesha kuwa kufikia mwaka 2024,
Tanzania ilikuwa na vituo vya afya 12,846
vinavyofanya kazi, ikilinganishwa na 11,805
mwaka 2023. Miongoni mwa hivyo kulikuwa na hospitali
462, vituo vya afya 1,254 na zahanati 8,328.
Ukuaji huu wa miundombinu uliunda msingi muhimu wa
kutafsiri maelekezo ya Rais katika vitendo. Kwa wazee,
huduma za karibu zina maana ya kupunguza umbali wa
kusafiri, gharama za kutafuta matibabu na utegemezi
wa hospitali za mbali. Kadiri huduma za hospitali za
wilaya, hospitali za rufaa za mikoa na vituo vya afya
zilivyoimarishwa, ndivyo uwezo wa mfumo wa umma wa
kuwahudumia wananchi wenye mahitaji mbalimbali,
wakiwemo wazee, ulivyoendelea kupanuka.
Wazo Kuu
Uongozi unaowaheshimu wazee hauishii kwenye ahadi
za ustawi; hujenga mfumo wa huduma unaowafikia
mahali walipo, wenye dawa, wataalam na uwajibikaji
wa Serikali katika kila ngazi.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
7 MEI 2021
Maelekezo ya Rais kwa Wizara Mbili
Rais Samia aliagiza TAMISEMI na Wizara ya Afya
kushirikiana kuimarisha upatikanaji wa dawa na
wataalam wabobezi wa magonjwa ya wazee, hususan
katika hospitali za ngazi ya Halmashauri.
2021–2025
Kuimarishwa kwa Mfumo wa Afya wa Taifa
Serikali iliendelea kutekeleza mkakati wa kuimarisha
huduma za afya kupitia uwekezaji katika miundombinu,
vifaa tiba, huduma za kibingwa na upanuzi wa uwezo
wa vituo vya kutolea huduma katika ngazi mbalimbali.
2023–2024
Mtandao wa Vituo vya Afya Waongezeka
Idadi ya vituo vya afya vinavyofanya kazi iliongezeka
kutoka 11,805 mwaka 2023 hadi 12,846 mwaka 2024,
kwa mujibu wa Tanzania Health Facility Atlas.
2024
Huduma za Kibingwa Zaendelea Kupanuka
Wizara ya Afya iliripoti wagonjwa 10,675 waliopata
huduma mbalimbali za kibingwa na kibingwa bobezi
nchini mwaka 2024, kutoka 10,023 mwaka 2023,
ikiashiria kuendelea kwa upanuzi wa uwezo wa
huduma maalumu ndani ya Tanzania.
2026
Mkakati Maalumu wa Huduma za Wazee
Wizara ya Afya iliweka hadharani “Mkakati wa
Huduma za Wazee”, hatua inayoonyesha kuendelea
kwa kujengwa kwa mfumo maalumu wa kuelekeza
huduma na mahitaji ya afya ya wazee katika
kiwango cha sera na utekelezaji.
Matokeo ya Kauli
Mwelekeo wa utekelezaji unaonekana katika upanuzi wa
mtandao wa huduma za afya, kuimarika kwa uwezo wa
hospitali katika ngazi mbalimbali na kuendelea kwa
Serikali kuweka huduma za wazee ndani ya ajenda ya
maendeleo ya mfumo wa afya wa Taifa.
01 · VITUO 12,846
Mtandao wa Huduma za Afya Uliongezeka
Kufikia mwaka 2024, Tanzania ilikuwa na vituo
vya afya 12,846 vinavyofanya kazi, kutoka 11,805
mwaka 2023. Upanuzi huu uliongeza uwezo wa
wananchi kupata huduma katika maeneo mbalimbali
ya nchi.
02 · HOSPITALI 462
Miundombinu ya Matibabu Iliimarika
Tanzania Health Facility Atlas 2024 inaonyesha
uwepo wa hospitali 462 nchini, pamoja na vituo
vya afya 1,254 na zahanati 8,328, hivyo kupanua
msingi wa utoaji wa huduma katika ngazi tofauti.
03 · HUDUMA ZA KARIBU
Msingi wa Kuwafikia Wananchi Ulipanuka
Kuongezeka kwa vituo vya huduma kunamaanisha
kupanuka kwa uwezo wa mfumo wa afya kuwafikia
wananchi karibu na makazi yao — jambo muhimu
hasa kwa wazee wanaoweza kukabiliwa na changamoto
za umbali na usafiri.
04 · 10,675
Huduma za Kibingwa Ziliendelea Kukua
Mwaka 2024, wagonjwa 10,675 walipata huduma
mbalimbali za kibingwa na kibingwa bobezi nchini,
ikilinganishwa na 10,023 mwaka 2023, kwa mujibu
wa taarifa ya Wizara ya Afya.
05 · HOSPITALI ZA RUFAA
Uwezo wa Mfumo wa Taifa Uliimarishwa
Huduma za kibingwa ziliendelea kutolewa katika
hospitali za taifa, maalumu, kanda na rufaa za
mikoa, jambo lililopanua uwezo wa ndani wa
kushughulikia magonjwa yanayohitaji utaalamu
wa juu.
06 · MIPANGO MAALUMU
Huduma za Wazee Zilipewa Mwelekeo wa Sera
Kuibuka kwa Mkakati wa Huduma za Wazee katika
nyaraka za Wizara ya Afya kunaonyesha hatua ya
kuimarisha mwitikio wa Serikali kwa mahitaji
maalumu ya kundi hili katika mfumo wa afya.
07 · UWIANO WA TAASISI
Afya na Serikali za Mitaa Zinaunganishwa
Maelekezo ya kushirikisha Wizara ya Afya na
TAMISEMI yaliweka mantiki ya uwajibikaji wa
pamoja: sera na utaalamu wa afya viunganishwe
na miundombinu ya utekelezaji katika Serikali
za Mitaa.
08 · USTAWI WA WAZEE
Heshima kwa Wazee Ikapewa Maana ya Vitendo
Ujumbe wa msingi wa kauli ya Rais uliendelea
kuonekana katika kujenga mazingira ambayo huduma
za afya hazitazami umri kama sababu ya kumweka
mwananchi pembeni, bali kama wajibu wa Serikali
kuhakikisha huduma inapatikana kwa utu.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Heshima kwa Wazee Hadi Ujenzi wa Mfumo
Unaowahudumia kwa Utu
Kwa mtazamo wa kitaifa, kauli ya Rais Samia ilikuwa
zaidi ya agizo la kuboresha hospitali. Iliweka mbele
falsafa ya Serikali inayomtazama mwananchi
katika hatua zote za maisha yake. Taifa
linalojenga shule kwa watoto, fursa kwa vijana na
uchumi kwa watu wazima haliwezi kuacha wajibu wake
kwa wazee waliojenga msingi wa jamii hiyo.
Uamuzi wa kuelekeza huduma kwenye ngazi ya Halmashauri
unaonyesha mtazamo wa decentralisation katika utoaji
wa huduma. Badala ya kutegemea hospitali kubwa pekee,
Serikali inaweka umuhimu katika kuimarisha ngazi
zinazomkaribia mwananchi. Hii ndiyo maana ya huduma
ya umma yenye athari pana: uwezo wa matibabu
unapanuka kutoka katikati kuelekea kwenye jamii.
Takwimu za mwaka 2024 zinaonyesha ongezeko la vituo
vya afya na matumizi makubwa ya huduma katika ngazi
mbalimbali za hospitali. Hospitali za ngazi ya wilaya
zilihudumia wagonjwa wa kulazwa 338,301 mwaka 2024,
kutoka 301,759 mwaka 2023. Hali hii inaonyesha
ongezeko la nafasi ya ngazi za karibu katika utoaji
wa huduma za afya kwa wananchi.
Kwa wananchi, athari ya mwelekeo huu ni pana:
huduma zinapokaribia makazi, familia hupunguza mzigo
wa safari za mbali; hospitali za juu hupata nafasi
ya kuzingatia wagonjwa wenye mahitaji makubwa zaidi;
na mfumo wa Taifa hujenga uwezo wa kushughulikia
ongezeko la magonjwa yanayohusishwa na kuongezeka
kwa umri wa wananchi.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wenye utu hupima maendeleo kwa uwezo wa
Taifa kumlinda kila mwananchi, hasa wale wanaohitaji
huduma maalumu, kwa usawa na heshima.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
7 Mei 2021
Mahali
Mlimani City, Dar es Salaam, Tanzania
Tukio
Mkutano wa Rais Samia Suluhu Hassan
na Wazee wa Dar es Salaam
Kategoria
Afya · Wazee · Huduma za Jamii ·
Serikali za Mitaa
Taasisi Zilizohusika
Wizara ya Afya · TAMISEMI · Serikali
za Mitaa · Hospitali za Halmashauri
Mwelekeo wa Utekelezaji
Upatikanaji wa dawa · Huduma za karibu ·
Wataalam · Huduma za wazee
Takwimu Muhimu
Vituo vya afya 12,846 mwaka 2024 ·
Hospitali 462 · Vituo vya afya 1,254 ·
Zahanati 8,328
Mada Zinazohusiana
Afya ya Wazee
Huduma za Afya
Hospitali za Halmashauri
Wataalam wa Afya
Upatikanaji wa Dawa
TAMISEMI
Wizara ya Afya
Huduma za Jamii
Ustawi wa Wazee
Uongozi wa Samia
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Taarifa rasmi ya Ikulu kuhusu mkutano wa Rais wa
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia
Suluhu Hassan, na Wazee wa Dar es Salaam,
Mlimani City, tarehe 7 Mei 2021.
Mtandao wa vituo vya afya:
Tanzania Health Facility Atlas na taarifa za Wizara
ya Afya zinaonyesha kuwa kufikia mwaka 2024 Tanzania
ilikuwa na vituo vya afya 12,846 vinavyofanya kazi,
kutoka 11,805 mwaka 2023.
Muundo wa huduma mwaka 2024:
Takwimu rasmi zinaonyesha hospitali 462, vituo vya
afya 1,254 na zahanati 8,328 katika mtandao mkuu wa
huduma za afya nchini.
Huduma za kibingwa:
Wizara ya Afya iliripoti wagonjwa 10,675 waliopata
huduma mbalimbali za kibingwa na kibingwa bobezi
mwaka 2024, ikilinganishwa na 10,023 mwaka 2023.
Huduma za hospitali:
Taarifa ya Wizara ya Afya ya mwaka 2024 inaonyesha
ongezeko la matumizi ya huduma katika ngazi mbalimbali,
huku hospitali za ngazi ya wilaya zikihudumia wagonjwa
wa kulazwa 338,301 mwaka 2024.
Chanzo kikuu cha takwimu:
Ikulu ya Tanzania · Wizara ya Afya Tanzania ·
Tanzania Health Facility Atlas · Annual Health
Sector Performance Profile · Statistical Bulletin
on Health Service Delivery.
Nukuu · Afya · Wazee · Huduma za Jamii · Serikali za Mitaa
NUKUU ZA SAMIA
Endelea kugundua
Kila kauli hubeba maana. Gundua nukuu nyingine, tafuta mada unayoihitaji au soma kauli zilizowahi kugusa wengi.