Nukuu Zote za Rais Samia Suluhu Hassan Mwaka 2023

Mkusanyiko kamili wa nukuu, kauli na maono ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika mwaka 2023

NUKUU ZA SAMIA

2023 / ARCHIVE

Nukuu ya Rais Samia

“Ahadi yangu ni kuyaendeleza mema yote yaliyoiletea nchi yetu maendeleo na kujifunza kutokana na changamoto walizokutana nazo.”

— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan

Hotuba wakati wa kufungua Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+ · Dodoma · 9 Desemba 2023

Uchambuzi

Mwendelezo wa Mafanikio na Kujifunza Kutokana na Historia Kama Msingi wa Tanzania ya Baadaye

Kauli hii inaweka wazi mtazamo wa uongozi unaoliona Taifa kama mchakato unaoendelea, si mradi unaoanza upya kila unapobadilika uongozi. Rais Samia aliweka msisitizo kwamba maendeleo yaliyopatikana chini ya awamu zilizotangulia ni mtaji wa Taifa unaopaswa kuhifadhiwa, kuendelezwa na kuongezewa thamani.

Katika hotuba hiyo, Mheshimiwa Rais alitambua mchango wa viongozi waliomtangulia na kueleza kuwa mafanikio ya Tanzania yamejengwa na maono, maamuzi na michango ya awamu mbalimbali. Kwa mtazamo huo, kuendeleza mema ni kulinda mwendelezo wa taasisi, sera, uwekezaji, miundombinu na misingi iliyothibitisha thamani yake kwa Taifa.

Lakini kauli haikuishia kwenye mwendelezo pekee. Sehemu ya pili — kujifunza kutokana na changamoto — inaongeza kipengele muhimu cha mageuzi. Hii ni falsafa inayotambua kwamba uzoefu wa Taifa, mafanikio na changamoto zake, unaweza kutumika kuboresha maamuzi ya kizazi kinachofuata.

Muktadha wa mwaka 2023 unaifanya kauli hii kuwa nzito zaidi. Tanzania ilikuwa ikitengeneza mwelekeo wa baada ya Dira ya Maendeleo 2025. Ndiyo maana Rais Samia alizindua mchakato wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 na kuunganisha tathmini ya yaliyopita na maandalizi ya safari ya miaka 25 ijayo.

Hivyo, mantiki yake ya kimkakati inaweza kusomwa kama mlolongo wa KAULI → DIRA → HATUA → UTEKELEZAJI → MATOKEO → ATHARI: kutambua yaliyofanya kazi, kuchambua changamoto, kuyageuza masomo kuwa vipaumbele vipya, na kujenga mifumo ya maendeleo yenye mtazamo wa muda mrefu.

FALSAFA YA RAIS SAMIA

Uongozi wa Rais Samia unaendeleza mazuri, unajifunza kutokana na changamoto, na kubadili uzoefu wa Taifa kuwa msingi wa mageuzi endelevu, taasisi imara, umoja na maendeleo yenye matokeo kwa wananchi wote.

Kutoka Kauli Hadi Matokeo

9 DISEMBA 2023

Tathmini ya Safari ya Taifa na Ahadi ya Mwendelezo

Rais Samia alieleza kuwa ujenzi wa Taifa ni mchakato unaoendelea, akatambua mchango wa awamu zilizotangulia na kuahidi kuyaendeleza mafanikio huku akijifunza kutokana na changamoto zilizopita.

9 DISEMBA 2023

Dira 2050 Yaanza Kama Safari Mpya ya Muda Mrefu

Serikali ilizindua rasmi mchakato wa maandalizi ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050. Mwelekeo huo ulijengwa juu ya tathmini ya utekelezaji wa Dira ya 2025 na maoni ya Watanzania.

2024

Ushirikishwaji wa Wananchi Unapanuka

Mchakato wa Dira 2050 uliendelea kwa ukusanyaji wa maoni kutoka kwa wananchi na wadau mbalimbali. Taarifa ya Serikali iliripoti jumla ya wananchi 631,571 walioshiriki kutoa maoni, huku asilimia 80 wakiwa vijana wa miaka 15 hadi 35.

26 JUNI 2025

Rasimu ya Dira 2050 Yafika Bungeni

Rasimu ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 iliwasilishwa rasmi Bungeni baada ya mchakato wa ukusanyaji wa maoni na majadiliano na makundi mbalimbali ya kijamii na kitaalamu.

17 JULAI 2025

Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 Yazinduliwa

Dira 2050 iliingia katika hatua ya kitaifa kama mwelekeo wa maendeleo wa muda mrefu, ikilenga Tanzania yenye ustawi, haki, usawa na uwezo mkubwa wa kujitegemea.

2026

Dira Yatafsiriwa Katika Mifumo ya Utekelezaji

Tume ya Taifa ya Mipango ilikamilisha nyenzo muhimu za utekelezaji, zikiwemo Mpango Elekezi wa Muda Mrefu 2026/27–2050/51, Mpango wa Miaka Mitano 2026/27–2030/31 na mfumo wa kidijitali wa e-delivery.

Matokeo ya Kauli

Uzito wa maneno ya Rais Samia unaonekana zaidi yanapowekwa kwenye muktadha wa hatua zilizofuata. Matokeo haya hayachukuliwi kama yaliyosababishwa na sentensi moja pekee, bali kama ushahidi wa namna falsafa ya kuendeleza yaliyofanya kazi na kujifunza kutokana na changamoto ilivyotafsiriwa katika mchakato mpana wa maendeleo ya Taifa.

01 · MWENDELEZO WA KITAIFA

Mafanikio ya Awamu Zilizopita Yamechukuliwa Kama Mtaji wa Taifa

Rais Samia alisisitiza kuwa maendeleo ya Tanzania yamejengwa na michango ya awamu mbalimbali. Mtazamo huo unaweka mwendelezo wa sera, taasisi, miundombinu na uwekezaji ndani ya fikra ya maendeleo ya muda mrefu badala ya kuanza upya kila awamu.

02 · DIRA 2050

Tathmini ya Zamani Ikageuzwa Kuwa Mwelekeo Mpya

Mchakato wa Dira 2050 ulianzishwa baada ya Serikali kutathmini utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2025. Hivyo, uzoefu wa kipindi kilichopita uliingizwa katika ujenzi wa ajenda mpya ya miaka 25 ijayo.

03 · WANANCHI 631,571

Ushiriki Mpana Katika Kuunda Mustakabali wa Taifa

Kufikia 2024, wananchi 631,571 walikuwa wameshiriki kutoa maoni kuhusu Dira 2050 kupitia njia mbalimbali. Hii iliifanya dira mpya kujengwa kwa msingi wa ushirikishwaji wa wananchi na wadau.

04 · VIJANA 80%

Kizazi Kinachobeba Tanzania ya Kesho

Asilimia 80 ya waliotoa maoni katika takwimu zilizowasilishwa na Serikali walikuwa vijana wenye umri wa miaka 15 hadi 35. Ushiriki huo uliunganisha Dira 2050 na matarajio ya kizazi kitakachobeba sehemu kubwa ya utekelezaji wake.

05 · JULAI 2025

Dira Yaingia Hatua Rasmi ya Kitaifa

Baada ya maandalizi, mashauriano na kuwasilishwa Bungeni, Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 ilizinduliwa rasmi Julai 2025, ikiweka mwelekeo wa maendeleo wa muda mrefu wa Tanzania.

06 · 2026

Dira Yaanza Kutafsiriwa Katika Mipango

Tume ya Taifa ya Mipango ilikamilisha nyenzo za utekelezaji zinazounganisha dira na mipango ya muda mrefu, miaka mitano na mwaka mmoja. Mfumo wa e-delivery uliandaliwa pia kwa ajili ya kusimamia miradi ya maendeleo.

07 · 5.2% → 5.4%

Uchumi Uliendelea Kukua

Benki ya Dunia ilikadiria ukuaji wa uchumi wa Tanzania kuwa asilimia 5.2 mwaka 2023 na asilimia 5.4 mwaka 2024. Ukuaji huo ulihusishwa na matumizi, mauzo ya nje, uwekezaji, utalii, kilimo na miradi mikubwa ya miundombinu.

08 · MIUNDOMBINU

Uwekezaji Uliendelea Kuimarisha Msingi wa Uchumi

Benki ya Dunia ilitaja kukamilika kwa hatua muhimu za Julius Nyerere Hydropower Project na sehemu ya kwanza ya SGR kama miongoni mwa mambo yaliyosaidia shughuli za kiuchumi mwaka 2024. Hii inaonyesha uzito wa mwendelezo wa uwekezaji wa muda mrefu.

Athari kwa Taifa

Kutoka Kuhifadhi Mafanikio Hadi Kujenga Mfumo wa Maendeleo wa Vizazi Vijavyo

Athari kubwa ya mtazamo huu wa uongozi iko katika kuunganisha historia ya maendeleo na mipango ya baadaye. Taifa linapohifadhi mafanikio yaliyothibitisha thamani yake na wakati huo huo kujifunza kutokana na changamoto, uwezekano wa kujenga sera endelevu na taasisi zinazodumu huongezeka.

Dira 2050 ni mfano wa wazi wa mwelekeo huo. Badala ya kuifanya miaka 25 ijayo kuwa safari iliyotengwa na historia ya Tanzania, mchakato wake ulihusisha tathmini ya Dira 2025, ukusanyaji wa maoni ya wananchi na ushirikishwaji wa wadau mbalimbali. Dira iliyozalishwa inaweka lengo la Tanzania kuwa Taifa jumuishi lenye ustawi, haki na linalojitegemea.

Kwa wananchi, maana ya falsafa hii ni kwamba maendeleo yanapaswa kuonekana katika maisha halisi: huduma bora, fursa za kiuchumi, ajira, miundombinu, ujuzi, uwekezaji na mazingira bora ya kuishi. Kwa uchumi, inasisitiza kutumia mafanikio yaliyopo kama msingi wa kuongeza tija, ushindani na thamani inayozalishwa ndani ya Taifa.

Takwimu za Benki ya Dunia zinaonyesha kwamba uchumi uliendelea kuwa na ustahimilivu katika kipindi hiki, huku ukuaji ukifikia 5.2% mwaka 2023 na makadirio ya 5.4% mwaka 2024. Wakati huo huo, tathmini za kimataifa zinaendelea kuonyesha umuhimu wa kufanya ukuaji uwe jumuishi zaidi, hasa kwa kuongeza ajira zenye tija na kuimarisha sekta zinazowagusa wananchi wengi.

Hapo ndipo sehemu ya “kujifunza kutokana na changamoto” inapokuwa muhimu: mafanikio pekee hayatoshi; sera lazima ziendelee kuboreshwa pale ambapo matokeo hayajafikia kiwango kinachohitajika. Mtazamo huo unaifanya kauli ya Rais Samia kuwa zaidi ya ahadi ya mwendelezo — ni kanuni ya kufanya maendeleo ya Taifa yawe mchakato wa kujifunza, kurekebisha na kusonga mbele.

Falsafa ya Uongozi

Tanzania haijengwi kwa kufuta yaliyopita; inajengwa kwa kuhifadhi mafanikio, kurekebisha mapungufu na kutumia uzoefu wa Taifa kuunda maendeleo yenye mwendelezo kwa vizazi vijavyo.

Taarifa za Nukuu

Mtoa Kauli

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan

Tarehe

9 Desemba 2023

Mahali

Dodoma, Tanzania

Tukio

Ufunguzi wa Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+

Muktadha

Tathmini ya safari ya miaka 62 ya Uhuru, mwendelezo wa maendeleo na maandalizi ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050

Dira

Kujenga mwelekeo wa muda mrefu unaotumia mafanikio yaliyopo na masomo ya changamoto kama msingi wa maendeleo ya baadaye

Hatua Muhimu

Uzinduzi wa mchakato 2023 · Ushirikishwaji 2024 · Rasimu Bungeni 2025 · Uzinduzi Dira 2050 · Nyenzo za utekelezaji 2026

Takwimu Muhimu

Wananchi 631,571 walitoa maoni · 80% vijana · Ukuaji wa uchumi 5.2% mwaka 2023 · 5.4% mwaka 2024

Mada Zinazohusiana

Dira 2050 Maendeleo Endelevu Mwendelezo wa Maendeleo Uongozi Mageuzi Ushirikishwaji Vijana Uchumi Miundombinu Taifa

Chanzo na Uthibitisho

Chanzo cha nukuu: Hotuba ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, wakati wa kufungua Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050+, Dodoma, 9 Desemba 2023.

Muktadha wa Dira 2050: Tume ya Taifa ya Mipango ilianza mchakato wa maandalizi ya Dira mpya kwa kuzingatia tathmini ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2025 na maoni ya Watanzania.

Ushiriki wa wananchi: Taarifa ya Serikali ya mwaka 2024 ilieleza kuwa wananchi 631,571 walikuwa wametoa maoni kuhusu Dira 2050; asilimia 80 walikuwa vijana wenye umri kati ya miaka 15 na 35.

Rasimu ya Dira 2050: Iliwasilishwa rasmi Bungeni tarehe 26 Juni 2025 baada ya mchakato wa ukusanyaji wa maoni, majadiliano na ushirikishwaji wa wadau mbalimbali.

Dira 2050: Ilizinduliwa rasmi tarehe 17 Julai 2025 na kuweka mwelekeo wa Tanzania kuwa Taifa jumuishi lenye ustawi, haki na linalojitegemea.

Utekelezaji 2026: Tume ya Taifa ya Mipango ilieleza kuwa imekamilisha Mpango Elekezi wa Maendeleo wa Muda Mrefu 2026/27–2050/51, Mpango wa Maendeleo wa Miaka Mitano 2026/27–2030/31 na mfumo wa kidijitali wa e-delivery wa kusimamia miradi ya maendeleo.

Matokeo ya kiuchumi: Benki ya Dunia ilikadiria ukuaji wa uchumi wa Tanzania kuwa 5.2% mwaka 2023 na 5.4% mwaka 2024, huku ikitaja uwekezaji, mauzo ya nje, utalii, kilimo na miradi mikubwa ya miundombinu miongoni mwa vichocheo vya ukuaji.

Vyanzo vikuu: Ofisi ya Rais · Tume ya Taifa ya Mipango · Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 · Benki ya Dunia.

Nukuu · Dira 2050 · Mwendelezo · Mageuzi · Maendeleo Endelevu