Mkusanyiko kamili wa nukuu, kauli na maono ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika mwaka 2023
NUKUU ZA SAMIA
24 / 2023 ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Tuamue kujenga jamii ya watu mahiri,
makini na waadilifu. Jamii yenye maadili.”
— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan
Hotuba wakati wa Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa
wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 · Dodoma ·
9 Desemba 2023
Uchambuzi
Kutoka Kujenga Taifa kwa Rasilimali Hadi
Kujenga Taifa kwa Ubora wa Watu
Kauli hii iliweka mtu na tabia yake
katikati ya mjadala wa maendeleo ya Tanzania. Rais
Samia hakulenga kueleza maadili kama suala la
kinadharia pekee; aliyasawiri kama mtaji wa taifa
unaopaswa kuunganishwa na umahiri, umakini,
uwajibikaji na utendaji. Katika hotuba hiyo, alihusisha
jamii yenye maadili na kupinga rushwa, kujituma
kazini na kukataa ukwepaji wa kodi.
Muktadha wa kauli ulikuwa wa kipekee: Tanzania ilikuwa
inaanza kuunda Dira mpya ya Taifa ya Maendeleo 2050.
Kwa hiyo, ujumbe wa Rais uliingiza ubora wa
rasilimali watu na maadili ya taifa ndani ya
mjadala wa mipango ya miaka 25 ijayo. Serikali haikubaki
kwenye kauli ya maadili; mchakato uliowekwa ulilenga
kuhusisha wananchi, wataalamu, taasisi za elimu, sekta
binafsi, asasi za kiraia na makundi mengine katika
kuunda dira ya taifa.
Hapo ndipo uzito wa kauli ya Mheshimiwa Rais unapoonekana:
maendeleo hayakuwekwa kama suala la miundombinu na
ukuaji wa uchumi pekee, bali kama mradi wa
kujenga aina ya mwananchi anayeweza kuubeba uchumi,
taasisi na mustakabali wa Taifa. Umahiri bila
uadilifu unaweza kuzalisha uwezo unaotumiwa vibaya;
uadilifu bila umahiri unaweza kushindwa kutafsiri
maono kuwa tija. Kauli hii ilisisitiza haja ya kuyaunganisha
yote mawili.
Wazo Kuu
Rais Samia aliweka ubora wa mwananchi kama msingi
wa maendeleo ya muda mrefu: Tanzania yenye uchumi
wenye nguvu inahitaji watu wenye maarifa, umakini,
uadilifu, nidhamu na uwezo wa kubeba wajibu wa taifa.
Kauli → Dira → Hatua → Utekelezaji
09 DESEMBA 2023
Kauli ya Ujenzi wa Jamii yenye Maadili
Katika Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa
ya Maendeleo 2050, Rais Samia alisisitiza kujenga
jamii yenye watu mahiri, makini, waadilifu na wenye
maadili. Ujumbe huo uliwekwa ndani ya mjadala wa
mwelekeo wa Tanzania kwa miaka 25 ijayo.
2023–2024
Maadili Yakaingia Katika Mchakato wa Dira
Mchakato wa Dira uliendelea kwa ushirikishwaji wa
wananchi na wadau mbalimbali. Serikali ilitumia
mikutano, tafiti za kaya, mahojiano, mifumo ya
kidijitali, ujumbe mfupi, semina na majadiliano
kuhakikisha dira mpya inajengwa kutoka matarajio
ya Watanzania.
2024–2025
Ushirikishwaji wa Kiwango cha Kitaifa
Katika maandalizi ya rasimu, washiriki 1,172,106
kutoka Tanzania Bara na Zanzibar walifikiwa kupitia
mikutano, warsha na majukwaa ya majadiliano.
Baada ya rasimu kuzinduliwa, wadau 1,268 zaidi
walishiriki katika vikao vya uhakiki.
22–26 JUNI 2025
Dira Yapitishwa na Vyombo vya Taifa
Baraza la Mawaziri liliidhinisha Dira 2050 tarehe
22 Juni 2025, na tarehe 26 Juni 2025 Dira hiyo
iliwasilishwa na kuridhiwa na Bunge la Jamhuri
ya Muungano wa Tanzania.
17 JULAI 2025
Rais Samia Azindua Dira 2050
Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan alizindua rasmi
Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 Dodoma na kusisitiza
kuwa utekelezaji wake unatakiwa kuwa wenye tija,
unaopimika na unaoleta manufaa kwa wananchi.
Dira hiyo ikaweka rasmi maadili, utu, haki, amani,
umoja na ushirikishwaji katika msingi wa safari
ya muda mrefu ya maendeleo.
01 JULAI 2026
Kuanza Rasmi kwa Utekelezaji wa Dira 2050
Utekelezaji rasmi wa Dira 2050 ulianza baada ya
Dira ya Taifa ya Maendeleo 2025 kufikia ukomo
tarehe 30 Juni 2026. Serikali iliandaa nyenzo za
utekelezaji zikiwemo Mpango Elekezi wa Muda Mrefu,
Mpango wa Nne wa Maendeleo wa Taifa wa Miaka Mitano
2026/27–2030/31 na Mpango wa Maendeleo wa Taifa
wa mwaka 2026/27.
Matokeo ya Kauli
Kwa kauli iliyotolewa Desemba 2023, matokeo yanayoweza
kuthibitishwa zaidi ni yale yaliyojitokeza katika
kujengwa kwa mfumo wa kitaifa wa Dira 2050. Haya ndiyo
maeneo yanayoonyesha kwa uwazi namna msisitizo wa
umahiri na maadili ulivyotafsiriwa katika mwelekeo
wa Taifa.
01 · RASILIMALI WATU
Umahiri Ukawekwa Kama Nguzo ya Taifa
Dira 2050 inalenga Tanzania kuwa na nguvukazi
yenye ujuzi wa hali ya juu, ubunifu na uwezo wa
kutumia teknolojia, pamoja na taifa linalovutia,
kukuza na kuhifadhi vipaji na utaalamu. Hii ni
tafsiri ya moja kwa moja ya dhana ya kujenga
watu mahiri inayobebwa na kauli ya Rais.
02 · UADILIFU NA MAADILI
Maadili Yakawekwa Katika Dira ya Taifa
Dira 2050 inaweka matarajio ya kuwa na raia
wanaowajibika, wenye maadili na uzalendo,
wanaoshiriki kikamilifu katika shughuli za
maendeleo. Hivyo, maadili yamewekwa kama
sehemu ya muundo wa maendeleo, si jambo
linalotengwa na uchumi.
03 · USHIRIKISHWAJI
Zaidi ya Washiriki Milioni 1.17
Katika maandalizi ya rasimu, jumla ya washiriki
1,172,106 kutoka Tanzania Bara na Zanzibar
walifikiwa kupitia mikutano, warsha na majukwaa
ya majadiliano. Hii iliipa Dira msingi mpana
wa ushiriki wa wananchi na wadau.
04 · UHAKIKI WA WADAU
Wadau 1,268 Washiriki Katika Uhakiki
Baada ya rasimu ya Dira kuzinduliwa, jumla ya
wadau 1,268 walishiriki katika vikao vya
uhakiki. Hatua hii iliongeza kina cha majadiliano
kabla ya Dira kufikishwa katika vyombo vya
maamuzi vya Taifa.
05 · UHALALI WA KITAIFA
Dira Yapitishwa na Serikali na Bunge
Tarehe 22 Juni 2025 Baraza la Mawaziri liliidhinisha
Dira 2050, na tarehe 26 Juni 2025 Dira hiyo
iliwasilishwa na kuridhiwa na Bunge. Mchakato
ukahamisha wazo kutoka mjadala wa kitaalamu
kwenda kwenye mfumo rasmi wa Taifa.
06 · DIRA YA MUDA MREFU
Maono ya Miaka 25 Yakawekewa Mfumo
Dira 2050 inaweka lengo la Tanzania kuwa Taifa
jumuishi lenye ustawi, haki na linalojitegemea,
pamoja na uchumi wa kipato cha kati ngazi ya juu,
maisha bora kwa wote na jamii yenye umahiri wa
kutumia teknolojia za kidijitali.
07 · UTEKELEZAJI
Dira Ikaunganishwa na Mipango ya Utekelezaji
Serikali imeandaa Mpango Elekezi wa Muda Mrefu
2026/27–2050/51, Mpango wa Nne wa Maendeleo
wa Taifa wa Miaka Mitano 2026/27–2030/31 na
Mpango wa Maendeleo wa Taifa wa mwaka 2026/27.
Hii inaweka daraja kati ya maono na utekelezaji.
08 · UWAZI NA UPIMAJI
Utekelezaji Umewekewa Mfumo wa Ufuatiliaji
Serikali imeandaa Mwongozo wa Kitaifa wa
Ufuatiliaji na Tathmini ya Miradi ya Maendeleo
pamoja na mfumo wa e-Delivery kwa ajili ya
ufuatiliaji wa kidijitali wa mipango na miradi.
Hii inaifanya dhana ya uwajibikaji iwe sehemu
ya mfumo wa utekelezaji.
Athari kwa Taifa
Maendeleo Yenye Ubora wa Watu, Maadili
na Uwezo wa Kujitegemea
Kwa wananchi, maana ya mwelekeo huu ni kubwa kwa
sababu Dira 2050 haiangalii ukuaji wa uchumi kama
namba pekee. Inalenga pia maisha bora, ustawi,
haki, usawa, ujuzi, ubunifu na uwezo wa wananchi
kushiriki katika maendeleo. Hivyo, uwekezaji
katika watu unachukuliwa kama sehemu ya moja kwa moja
ya uwezo wa Taifa kuzalisha, kuvumbua na kushindana.
Kwa uchumi, jamii yenye watu mahiri na wenye ujuzi
ina uwezo mkubwa wa kuongeza tija, kuvutia uwekezaji,
kuunda ajira zenye tija na kutumia teknolojia katika
uzalishaji. Dira 2050 yenyewe inaunganisha nguvukazi
yenye ujuzi na ubunifu na lengo la kujenga uchumi
mseto, himilivu, jumuishi na shindani.
Kwa utawala na maisha ya jamii, msisitizo wa uadilifu
una maana pana zaidi. Dira inalenga raia wanaowajibika,
wenye maadili na uzalendo, wanaoshiriki katika shughuli
za maendeleo. Hii inaweka wajibu wa maendeleo kwenye
Serikali na wananchi kwa pamoja, badala ya kuiona
Serikali kama mhusika pekee wa maendeleo.
Kwa mtazamo wa muda mrefu, matokeo makubwa zaidi ya
kauli hii yanaonekana katika mabadiliko ya namna
Tanzania inavyofafanua maendeleo: Taifa lenye
miundombinu na uchumi linahitaji pia wananchi wenye
uwezo wa kuendesha mifumo hiyo kwa uadilifu,
weledi na uwajibikaji. Hapo ndipo kauli ya
Rais Samia inapoungana na msingi wa Dira 2050.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wa Rais Samia unaweka ujenzi wa watu mahiri,
makini na waadilifu kuwa msingi wa maendeleo,
ukifungamanisha maarifa, uwajibikaji, maadili na
fursa kwa kila Mtanzania kwa ustawi endelevu wa Taifa.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan
Tarehe
9 Desemba 2023
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya
Taifa ya Maendeleo 2050
Kategoria
Maadili · Rasilimali Watu · Uongozi ·
Uwajibikaji · Maendeleo ya Taifa
Muktadha
Uundaji wa Dira mpya ya Taifa ya Maendeleo
kwa kipindi cha miaka 25 hadi 2050
Hatua Muhimu
Uzinduzi wa mchakato 2023 · Rasimu 2024 ·
Idhini 2025 · Uzinduzi rasmi 17 Julai 2025 ·
Utekelezaji rasmi 1 Julai 2026
Takwimu Muhimu
Washiriki 1,172,106 · Wadau 1,268 katika
uhakiki · Maoni 6,935 yaliyopokelewa kupitia
tovuti kufikia 3 Machi 2024
Mada Zinazohusiana
Dira 2050
Maadili ya Taifa
Rasilimali Watu
Umahiri
Uadilifu
Uwajibikaji
Uzalendo
Elimu na Ujuzi
Ubunifu
Maendeleo Endelevu
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kwenye
Mkutano wa Kwanza wa Kitaifa wa Dira ya Taifa ya
Maendeleo 2050, Dodoma, 9 Desemba 2023.
Muktadha wa kauli:
Rais Samia aliunganisha suala la maadili ya Taifa
na hitaji la kuwa na watu mahiri, makini na
waadilifu, akisisitiza jamii inayochukia rushwa,
inayojituma kazini na inayopinga ukwepaji wa kodi.
Mchakato wa Dira 2050:
Mchakato ulizinduliwa tarehe 9 Desemba 2023 na
ulihusisha wananchi na wadau mbalimbali kupitia
mikutano, tafiti za kaya, mahojiano, mifumo ya
kidijitali, ujumbe mfupi, semina na makongamano.
Ushirikishwaji:
Maandalizi ya rasimu yalifikia washiriki 1,172,106
kutoka Tanzania Bara na Zanzibar. Baada ya rasimu
kuzinduliwa, wadau 1,268 walishiriki katika vikao
vya uhakiki.
Hatua za kitaifa:
Baraza la Mawaziri liliidhinisha Dira 2050 tarehe
22 Juni 2025, na Bunge liliiridhia tarehe 26 Juni
2025. Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan aliizindua
rasmi tarehe 17 Julai 2025.
Utekelezaji:
Utekelezaji rasmi wa Dira 2050 ulianza tarehe
1 Julai 2026 baada ya Dira ya Taifa ya Maendeleo
2025 kufikia ukomo tarehe 30 Juni 2026. Serikali
imeandaa Mpango Elekezi wa Muda Mrefu 2026/27–2050/51,
Mpango wa Nne wa Maendeleo wa Taifa wa Miaka Mitano
2026/27–2030/31 na Mpango wa Maendeleo wa Taifa
wa mwaka 2026/27.
Msingi wa matokeo:
Dira 2050 inaweka miongoni mwa matarajio yake
kuwa na nguvukazi yenye ujuzi, tija, ubunifu,
uadilifu na maadili; raia wanaowajibika, wenye
maadili na uzalendo; pamoja na jamii yenye umahiri
wa kutumia teknolojia za kidijitali.
Vyanzo vikuu:
Ikulu ya Tanzania — Hotuba ya Rais Dkt. Samia
Suluhu Hassan, 9 Desemba 2023; Tume ya Taifa ya
Mipango — Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050;
Ofisi ya Rais, Mipango na Uwekezaji; Bunge la
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Nukuu · Dira 2050 · Maadili · Umahiri · Uadilifu · Rasilimali Watu
NUKUU ZA SAMIA
Endelea kugundua
Kila kauli hubeba maana. Gundua nukuu nyingine, tafuta mada unayoihitaji au soma kauli zilizowahi kugusa wengi.