Mkusanyiko kamili wa nukuu, kauli na maono ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika mwaka 2024
NUKUU ZA SAMIA
24 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Utamaduni wa kutunza mazingira na kupanda miti
uwe endelevu na uanzie katika ngazi ya familia.”
— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Hotuba katika kuadhimisha Miaka 60 ya Muungano wa Tanzania
· Dodoma · 25 Aprili 2024
Uchambuzi
Kutoka Kampeni ya Kitaifa Hadi Utamaduni wa Mazingira
Unaolenga Kuanzia Ndani ya Familia
Kauli hii ina uzito mkubwa kwa sababu Mheshimiwa Rais
Samia Suluhu Hassan hakulielekeza suala la mazingira
kubaki katika mipaka ya Serikali, wataalamu au taasisi
za uhifadhi. Alilifikisha moja kwa moja kwenye
kitovu cha maisha ya mwananchi — familia.
Hapo ndipo kauli hiyo inabadilika kutoka wito wa
kupanda mti na kuwa ajenda ya kujenga utamaduni.
Neno “endelevu” linaipa kauli hii
upeo wa muda mrefu. Maana yake si kupanda miti kwa
ajili ya tukio moja, kampeni moja au maadhimisho
fulani, bali kujenga tabia inayorudiwa na vizazi.
Vivyo hivyo, kusisitiza ngazi ya familia kunabadilisha
mtazamo kutoka kwenye utekelezaji unaoongozwa juu
kwenda kwenye uwajibikaji unaoshirikisha kaya,
wazazi, watoto, shule na jamii.
Muktadha wa 2024 unaifanya kauli hiyo kuwa sehemu ya
ajenda pana ya Tanzania ya kukabiliana na uharibifu wa
mazingira na mabadiliko ya tabianchi. Serikali tayari
ilikuwa ikiendesha kampeni za upandaji miti katika
halmashauri, huku kila halmashauri ikilenga kupanda
miti milioni 1.5 kwa mwaka. Taarifa ya Serikali pia
ilieleza kuwa kampeni hiyo ilihusishwa na msukumo wa
Rais Samia ulioanza tangu alipokuwa Makamu wa Rais.
Uzito wa utekelezaji unaonekana pia katika juhudi za
kupunguza chanzo cha ukataji miti. Mwaka 2024 Serikali
iliendelea kusukuma Matumizi ya Nishati Safi
ya Kupikia, ikiwa ni hatua inayolenga kupunguza
utegemezi wa kuni na mkaa. Ofisi ya Makamu wa Rais
ilieleza kuwa takribani hekta 400,000 za misitu zilikuwa
zikikadiriwa kupotea kila mwaka kutokana na mahitaji
yanayohusiana na kuni na mkaa.
Kwa hiyo, mtazamo wa uongozi unaojitokeza hapa una
pande mbili zinazokamilishana: kuongeza miti
inayopandwa na wakati huo huo kupunguza shinikizo
linalosababisha miti ikatwe. Huo ni mwelekeo
wa sera unaokwenda zaidi ya kampeni ya upandaji miti
kwa kuunganisha urejeshaji wa mazingira na mabadiliko
ya matumizi ya nishati.
Wazo Kuu
Dira ya Rais Samia ni kuifanya hifadhi ya mazingira
iwe utamaduni wa maisha ya kila siku: familia iwe
msingi wa mabadiliko, Serikali iwe mwezeshaji na
kizazi kijacho kiwe mnufaika wa mazingira yaliyolindwa.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
2017 · MSINGI WA KAMPENI
Ajenda ya Upandaji Miti Ikaanza Kujengeka
Ofisi ya Makamu wa Rais ilieleza mwaka 2024 kuwa
kampeni ya upandaji miti inayotekelezwa nchini
inahusishwa na kampeni iliyoanzishwa na Rais Samia
mwaka 2017 akiwa Makamu wa Rais. Hii inaonyesha
kwamba msisitizo wa 2024 ulikuwa sehemu ya mfululizo
wa muda mrefu wa ajenda ya mazingira.
27 JANUARI 2024
Upandaji Miti Kama Ajenda ya Maadhimisho
Dodoma iliendelea na shughuli za upandaji miti
kuelekea Miaka 60 ya Muungano. Mkoa ulielezwa kuwa
na matarajio ya kupanda miti 1,500,000 kwa mwaka
katika kila halmashauri, huku lengo la Dodoma
likiwa miti milioni 40 kufikia 2025.
25 APRILI 2024
Rais Samia Aweka Msisitizo wa Familia
Katika hotuba ya kuadhimisha Miaka 60 ya Muungano,
Rais Samia alisisitiza kwamba utamaduni wa kutunza
mazingira na kupanda miti uwe endelevu na uanzie
katika ngazi ya familia. Kufikia wakati huo,
miti 49,981 ilikuwa imepandwa katika maandalizi
ya maadhimisho.
2024 · SERA NA UTEKELEZAJI
Mazingira Yaunganishwa na Nishati Safi
Serikali iliendelea kutekeleza Mkakati wa Taifa wa
Matumizi ya Nishati Safi ya Kupikia wa 2024–2034,
ukilenga kupunguza matumizi ya kuni na mkaa na hivyo
kupunguza shinikizo la ukataji wa miti. Hatua hii
iliunganisha uhifadhi wa misitu na mabadiliko ya
nishati katika ajenda moja ya mazingira.
2023/2024 · MATOKEO YA KITAIFA
Zaidi ya Miti Milioni 226.9 Yapandwa
Tathmini ya Serikali iliyowasilishwa Bungeni ilibainisha
kuwa katika mwaka 2023/2024 jumla ya miti milioni
226.97 ilipandwa kupitia kampeni ya kitaifa ya
upandaji miti. Kati yake, miti milioni 211.81
ilistawi, sawa na asilimia 76.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Kauli ya Rais Samia ya Aprili 2024 ilikuja ndani ya
mfumo mpana wa utekelezaji wa ajenda ya mazingira.
Ushahidi wa Serikali unaonyesha kwamba suala la
upandaji miti lilikuwa likipimwa si kwa idadi ya
miche iliyopandwa pekee, bali pia kwa kiwango cha
miti iliyostawi na hatua za kupunguza vyanzo vya
uharibifu wa misitu.
01 · 25 APRILI 2024
Miti 49,981 Katika Maadhimisho ya Miaka 60
Hotuba ya Rais ilieleza kwamba kufikia maadhimisho
hayo takribani miti 49,981 ilikuwa imepandwa.
Takwimu hii inaonyesha kwamba ujumbe wa kuhifadhi
mazingira uliambatana na utekelezaji wa vitendo
katika tukio lenye umuhimu wa kitaifa.
02 · 2023/2024
Miti Milioni 226.97 Yapandwa
Kampeni ya kitaifa ya upandaji miti ilifikisha
miti milioni 226.97 katika mwaka 2023/2024.
Hiki ni kipimo cha ukubwa wa utekelezaji wa
ajenda ya upandaji miti nchini.
03 · 211.81 MILIONI
Miti Iliyostawi
Kati ya miti milioni 226.97 iliyopandwa katika
mwaka 2023/2024, miti milioni 211.81 iliripotiwa
kustawi, sawa na asilimia 76. Hii inaonyesha
umuhimu wa hatua ya pili baada ya kupanda:
kutunza na kuhakikisha miti inaendelea kukua.
04 · HALMASHAURI
Uwajibikaji Unashushwa Hadi Ngazi za Mitaa
Mfumo wa kampeni uliweka lengo la kila halmashauri
kupanda miti milioni 1.5 kwa mwaka kulingana na
msimu wa mvua wa eneo husika. Muundo huu unaifanya
ajenda ya mazingira kuwa sehemu ya utekelezaji wa
serikali za mitaa.
05 · FAMILIA
Mazingira Yanahamishwa Kuwa Utamaduni wa Kaya
Msisitizo wa Rais wa kuanzia katika familia una
maana ya kimkakati: hifadhi ya mazingira haiwezi
kutegemea kampeni za taasisi pekee. Inahitaji
tabia inayojengwa nyumbani na kuendelea shuleni,
kazini na katika jamii.
06 · NISHATI SAFI
Kupunguza Shinikizo la Kuni na Mkaa
Mkakati wa Taifa wa Matumizi ya Nishati Safi ya
Kupikia 2024–2034 uliweka mwelekeo wa kupunguza
utegemezi wa kuni na mkaa. Hii ni hatua ya msingi
kwa sababu upandaji miti pekee hauwezi kutatua
uharibifu unaotokana na matumizi makubwa ya kuni
na mkaa.
07 · UREJESHAJI
Kutoka Kupanda Miti Hadi Kurejesha Mifumo Ikolojia
Tanzania imeendelea kuhusisha upandaji miti na
urejeshaji wa ardhi iliyoharibika. Miradi ya
urejeshaji wa mazingira inayoungwa mkono na UNEP
imehusisha maeneo ya misitu na mifumo ya kilimo,
ikionyesha mwelekeo wa kutazama mazingira kama
mfumo mzima badala ya mti mmoja mmoja.
08 · KIZAZI KIJACHO
Uwekezaji wa Mazingira kwa Vizazi
Dhana ya uendelevu katika kauli ya Rais inaweka
mazingira katika mtazamo wa haki baina ya vizazi:
rasilimali zinazolindwa leo zinapaswa kubaki kuwa
msingi wa afya, maji, uzalishaji na ustawi wa
Watanzania wa kesho.
Uzito wa Kitaifa
Mazingira Kama Mtaji wa Taifa na Wajibu wa Kizazi
Kwa Tanzania, uhifadhi wa mazingira hauishii kwenye
uzuri wa mandhari. Misitu, vyanzo vya maji, ardhi,
bioanuai na mifumo ya ikolojia ni sehemu ya msingi
wa kilimo, mifugo, nishati, afya, makazi na shughuli
za kiuchumi. Ndiyo maana msisitizo wa Rais Samia wa
kuifanya hifadhi iwe utamaduni wa familia una maana
kubwa ya sera.
Ushahidi wa utekelezaji unaonyesha pia kwamba Serikali
imekuwa ikiunganisha upandaji miti na mikakati mingine
ya mazingira. Mpango Kabambe wa Taifa wa Hifadhi na
Usimamizi wa Mazingira 2022–2032 uliweka mfumo wa
kuoanisha vipaumbele vya mazingira kwa kipindi cha
miaka kumi, wakati miradi ya urejeshaji wa ardhi
ikilenga kuongeza ustahimilivu wa jamii na mifumo
ikolojia.
Kwa upande wa wananchi, matokeo yanayolengwa ni mapana:
mazingira bora, ulinzi wa vyanzo vya maji, kupunguza
mmomonyoko na uharibifu wa ardhi, kuboresha mazingira
ya uzalishaji na kuongeza uwezo wa jamii kukabiliana
na athari za mabadiliko ya tabianchi.
Kwa upande wa uchumi, misitu na mazingira yenye afya
yana thamani kama rasilimali ya uzalishaji, kilimo,
ufugaji nyuki, utalii, biashara ya hewa ukaa na huduma
nyingine za mifumo ikolojia. Hivyo, mtazamo wa
Mheshimiwa Rais unaifanya hifadhi ya mazingira kuwa
sehemu ya mkakati wa maendeleo endelevu,
si ajenda inayotengwa na maendeleo.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi unaojenga utamaduni wa uwajibikaji wa familia
katika kulinda mazingira, kuunganisha maendeleo na
uhifadhi, na kuhakikisha rasilimali zinabaki kuwa
msingi wa ustawi wa vizazi.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
25 Aprili 2024
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Hotuba katika kuadhimisha Miaka 60 ya
Muungano wa Tanzania
Kategoria
Mazingira · Upandaji Miti · Mabadiliko ya Tabianchi ·
Maendeleo Endelevu
Dira
Kujenga utamaduni endelevu wa utunzaji wa mazingira
unaoanzia katika familia na kuenea katika jamii
na taasisi za Taifa
Hatua Muhimu
Kampeni za upandaji miti · malengo ya halmashauri ·
nishati safi ya kupikia · urejeshaji wa ardhi ·
elimu na ushiriki wa wananchi
Takwimu Muhimu
Miti 49,981 kufikia 25 Aprili 2024 ·
Miti milioni 226.97 mwaka 2023/2024 ·
Miti milioni 211.81 ilistawi
Mada Zinazohusiana
Mazingira
Upandaji Miti
Maendeleo Endelevu
Mabadiliko ya Tabianchi
Uhifadhi wa Misitu
Familia
Nishati Safi
Urejeshaji wa Ardhi
Mazingira Tanzania
Vizazi Vijavyo
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, katika
kuadhimisha Miaka 60 ya Muungano wa Tanzania,
Dodoma, 25 Aprili 2024.
Takwimu za hotuba:
Kufikia maadhimisho hayo, hotuba ilieleza kuwa
takribani miti 49,981 ilikuwa imepandwa katika
shughuli zinazohusiana na maadhimisho ya Miaka 60
ya Muungano.
Utekelezaji wa kitaifa:
Taarifa za Serikali zilizowasilishwa Bungeni
zinaonyesha kuwa mwaka 2023/2024 jumla ya miti
milioni 226.97 ilipandwa kupitia kampeni ya kitaifa,
ambapo milioni 211.81 ilistawi, sawa na asilimia 76.
Ngazi za utekelezaji:
Serikali imeendelea kuhusisha Ofisi ya Makamu wa Rais,
Ofisi ya Rais–TAMISEMI, wizara za kisekta, Wakala wa
Huduma za Misitu Tanzania na wadau wengine katika
kampeni za upandaji na uhifadhi wa miti.
Nishati na uhifadhi:
Mkakati wa Taifa wa Matumizi ya Nishati Safi ya Kupikia
2024–2034 ulihusishwa na kupunguza matumizi ya kuni
na mkaa, ambao ni chanzo muhimu cha shinikizo kwa
misitu.
Urejeshaji wa mazingira:
UNEP imeandika kuhusu miradi ya Tanzania inayolenga
urejeshaji wa misitu, ardhi iliyoharibika na mifumo
ya ikolojia, ikionyesha kwamba ajenda ya mazingira
inaendelea kuhusishwa na ustahimilivu wa jamii na
mabadiliko ya tabianchi.
Vyanzo vikuu:
Ikulu ya Tanzania · Ofisi ya Makamu wa Rais
(Muungano na Mazingira) · Bunge la Jamhuri ya
Muungano wa Tanzania · United Nations Environment
Programme (UNEP).
Nukuu · Mazingira · Miti · Maendeleo Endelevu ·
Tabianchi · Familia
NUKUU ZA SAMIA
Endelea kugundua
Kila kauli hubeba maana. Gundua nukuu nyingine, tafuta mada unayoihitaji au soma kauli zilizowahi kugusa wengi.