Mkusanyiko kamili wa nukuu, kauli na maono ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika mwaka 2025
NUKUU ZA SAMIA
2025 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Tunataka, badala ya kuwa na watu kuzifuata
huduma, huduma ziwafuate watu.”
— Mhe. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri
ya Muungano wa Tanzania
Hotuba ya Kufungua Bunge la 13 · Dodoma ·
14 Novemba 2025
Uchambuzi
Kauli ya Mageuzi Inayohamisha Serikali
Kutoka Kusubiri Mwananchi Hadi Kumfikia
Kauli hii ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan
inabeba mabadiliko makubwa katika falsafa ya utoaji wa
huduma za umma. Kwa maneno machache, Rais anaweka
mbele dhana kwamba mwananchi hapaswi kubeba
mzigo mkubwa wa kuitafuta Serikali; Serikali yenyewe
inapaswa kujenga uwezo wa kumfikia mwananchi.
Hii ni tafsiri ya uongozi unaopima mafanikio yake si kwa
ukubwa wa taasisi au idadi ya majengo pekee, bali kwa
kiwango ambacho huduma muhimu zinapatikana mahali,
wakati na kwa namna inayomfaa mtu wa kawaida.
Maneno haya yanapaswa kueleweka katika muktadha mpana
wa Tanzania ya mwaka 2025: taifa linaloingia kwa kasi
katika matumizi ya teknolojia, upanuzi wa miundombinu,
maboresho ya afya, elimu, mawasiliano na mifumo ya
Serikali ya kidijitali. Dira inayojitokeza hapa ni
kubadilisha mfumo wa zamani ambao mwananchi alilazimika
kusafiri, kupanga foleni, kutumia muda na gharama kubwa
ili kuifikia huduma. Badala yake, Serikali ijenge
mfumo wa huduma unaomzunguka mwananchi,
unaomkaribia na unaotumia teknolojia kuvunja umbali.
Kwa mtazamo wa sera za umma, hii ni falsafa ya
citizen-centred governance — utawala
unaomweka mwananchi katikati ya upangaji wa huduma.
Huduma za afya zikaribishwe kwenye jamii; huduma za
Serikali ziingizwe mtandaoni; wataalamu wawafikie
wananchi katika maeneo yao; na taasisi za umma
ziunganishwe ili mtu asizunguke kutoka ofisi moja hadi
nyingine kutafuta huduma inayoweza kupatikana kupitia
mfumo mmoja.
Hapa ndipo uzito wa kauli ya Dr. Samia unaonekana:
haizungumzii tu urahisi wa kiutawala. Inaweka kipimo
kipya cha uwajibikaji wa Serikali. Umbali kati
ya mwananchi na huduma unapaswa kupunguzwa kwa
miundombinu, uwekezaji, teknolojia na ubunifu.
Serikali inayofanikiwa, kwa mtazamo huu, ni ile ambayo
inatambua changamoto za watu na kupeleka suluhisho
karibu nao kabla changamoto haijageuka kuwa kikwazo cha
maendeleo.
Wazo Kuu
Dira ya Rais Samia ni kuigeuza Serikali kuwa mfumo
unaomfikia mwananchi kwa karibu, kwa kutumia
miundombinu, taasisi na teknolojia kupunguza umbali,
gharama, muda na vikwazo vya kupata huduma.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
2021–2025
Dira ya Kusogeza Huduma Karibu na Wananchi
Serikali iliendelea kupanua huduma za msingi katika
maeneo mbalimbali nchini. Katika sekta ya afya,
idadi ya vituo vya kutolea huduma iliongezeka kutoka
8,549 mwaka 2021 hadi 12,846 kufikia mwaka 2025,
sawa na ongezeko la vituo 4,297.
2024–2025
Mageuzi ya Kidijitali Yaongeza Njia za Kufikia Huduma
Upanuzi wa mawasiliano na matumizi ya intaneti
uliendelea kuwa msingi wa kusogeza huduma kwenye
majukwaa ya kidijitali. TCRA iliripoti watumiaji wa
intaneti milioni 54.1 kufikia robo ya nne ya mwaka
wa fedha 2024/25.
23 JUNI 2025
Serikali Yaunganisha Taasisi Kidijitali
Serikali ilisisitiza taasisi za umma kujiunga na
Government Enterprise Service Bus (GovESB), mfumo
unaolenga kuwezesha taasisi kubadilishana taarifa na
kurahisisha utoaji wa huduma za Serikali kwa wananchi
kupitia mifumo iliyounganishwa.
14 NOVEMBA 2025
Rais Samia Aweka Kanuni ya Utoaji Huduma
Katika Hotuba ya Kufungua Bunge la 13, Rais Dkt.
Samia Suluhu Hassan alitamka wazi msimamo wa Serikali:
huduma zisitazamwe kama kitu kinachosubiri wananchi
kuzifuata, bali zijengwe kwa namna inayowafikia watu.
2025/26
Huduma za Kibingwa Zawafikia Wananchi Zaidi
Katika mwaka wa fedha 2025/26, wagonjwa 55,300
walihudumiwa kupitia Madaktari Bingwa wa Dkt. Samia
katika halmashauri 184 nchini, huku huduma za mkoba
zikifikia wagonjwa 77,118.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Ushahidi wa utekelezaji unaonyesha kwamba falsafa ya
kusogeza huduma karibu na wananchi imeonekana katika
upanuzi wa huduma za afya, matumizi ya teknolojia,
uunganishaji wa taasisi za umma na mifumo inayopunguza
umbali kati ya Serikali na mwananchi.
01 · VITUO 12,846
Huduma za Afya Zilisogezwa Karibu Zaidi
Kufikia mwaka 2025, idadi ya vituo vya kutolea
huduma za afya ilikuwa imeongezeka hadi 12,846,
kutoka 8,549 mwaka 2021. Ongezeko la vituo 4,297
linaonyesha uwekezaji mkubwa katika kupunguza
umbali wa wananchi kufikia huduma za afya.
02 · ASILIMIA 81
Huduma za Afya ya Msingi Zawafikia Watu Wengi
Takwimu za Wizara ya Afya za mwaka 2025 zilionyesha
kuwa takriban asilimia 81 ya wananchi waliopata
huduma walizipata katika ngazi ya afya ya msingi,
jambo linaloonyesha umuhimu wa kupeleka huduma
karibu na jamii kupitia zahanati na vituo vya afya.
03 · MILIONI 54.1
Mtandao Wapanua Uwezo wa Huduma Kuwafikia Watu
Kufikia robo ya nne ya mwaka wa fedha 2024/25,
Tanzania ilikuwa na watumiaji wa intaneti milioni
54.1. Upanuzi huu wa mawasiliano umeongeza msingi
wa huduma za Serikali, taarifa na mifumo ya
kidijitali kuwafikia wananchi bila kutegemea
safari za kimwili pekee.
04 · GOVESB
Serikali Yaunganisha Mifumo ya Taasisi
Serikali iliimarisha matumizi ya GovESB ili
taasisi za umma ziweze kuwasiliana na kubadilishana
taarifa kwa ufanisi zaidi. Uunganishaji huu ni
hatua muhimu ya kuondoa mazingira ambayo mwananchi
hulazimika kubeba taarifa kutoka taasisi moja hadi
nyingine.
05 · HALMASHAURI 184
Madaktari Bingwa Wawafikia Wananchi Mahali Walipo
Katika mwaka wa fedha 2025/26, huduma za Madaktari
Bingwa wa Dkt. Samia ziliwahudumia wagonjwa 55,300
katika halmashauri 184. Huu ni mfano wa moja kwa
moja wa huduma maalum kusogezwa kutoka vituo vya
kati kwenda kwenye maeneo yenye wananchi.
06 · 77,118
Huduma za Mkoba Zawafikia Wagonjwa
Wagonjwa 77,118 walifikiwa kupitia huduma za mkoba
katika mwaka wa fedha 2025/26. Mfumo huu una
umuhimu mkubwa kwa maeneo ambayo umbali, gharama
za usafiri au uhaba wa huduma za kibingwa vinaweza
kuwazuia wananchi kupata matibabu kwa wakati.
07 · ZAIDI YA MILIONI 4.2
Huduma za Ubingwa Bobezi Zapanuka Ndani ya Nchi
Katika mwaka wa fedha 2025/26, wagonjwa 4,202,137
walipata huduma za ubingwa bobezi nchini. Upanuzi
wa uwezo wa ndani unamaanisha wananchi wengi zaidi
wanaweza kupata huduma zinazohitaji utaalamu wa juu
bila kutegemea safari za matibabu nje ya nchi.
08 · HUDUMA KWA WANANCHI
Serikali Inabadilisha Maana ya Upatikanaji
Mwelekeo wa pamoja wa upanuzi wa vituo, huduma za
mkoba, madaktari bingwa wa kufikia halmashauri,
intaneti na mifumo ya Serikali iliyounganishwa
unaonyesha mageuzi ya msingi: upatikanaji wa huduma
unazidi kujengwa kama wajibu wa mfumo wa Serikali,
si mzigo wa mwananchi peke yake.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Serikali ya Ofisi Kwenda Serikali
Inayomfikia Mwananchi
Kwa kiwango cha kitaifa, kauli ya Mheshimiwa Rais
Samia inagusa moja kwa moja ubora wa dola na maana ya
maendeleo jumuishi. Taifa haliwezi kusema limepanua
huduma ikiwa huduma hizo bado zinahitaji gharama kubwa,
safari ndefu au taratibu ngumu kiasi cha kuwazuia watu
wengi kuzifikia. Huduma inapomsogelea mwananchi,
maendeleo yanakuwa na maana ya vitendo katika maisha
ya kila siku.
Kwa wananchi wa vijijini na maeneo ya pembezoni, falsafa
hii inapunguza adhabu ya kijiografia. Umbali usiwe tena
sababu ya mtoto kukosa huduma, mgonjwa kuchelewa kupata
matibabu au mfanyabiashara kushindwa kupata huduma ya
Serikali. Kwa wazee, watu wenye ulemavu, wanawake,
vijana na makundi mengine, huduma zinazofikiwa kwa
karibu au kidijitali zinaweza kupunguza gharama ya muda,
fedha na nguvu.
Kwa uchumi, kupunguza safari na urasimu kunaongeza
tija. Mtu anayepata huduma kwa haraka anaokoa muda wa
uzalishaji; biashara inayotumia huduma za Serikali kwa
njia rahisi hupunguza gharama za miamala; na taasisi
zinazoshirikishana taarifa hupunguza urudiaji wa kazi.
Hivyo, fikra iliyobebwa na kauli hii inaunganisha
huduma bora, mageuzi ya kidijitali, ufanisi wa
Serikali na uchumi wenye ushindani.
Dr. Samia Suluhu Hassan anaweka hapa mtazamo wa
uongozi unaotazama teknolojia si kama pambo la
kisasa, bali kama chombo cha haki ya upatikanaji.
Miundombinu, mifumo ya TEHAMA na taasisi zinapata
thamani pale zinapobadilisha maisha ya mwananchi.
Hilo ndilo jambo linaloipa kauli hii uzito mkubwa
katika historia ya mageuzi ya utumishi wa umma
Tanzania.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wa kweli hujenga mifumo inayomfikia mwananchi,
hupunguza umbali wa fursa, na kugeuza maendeleo kuwa
huduma inayopatikana kwa usawa, haraka na utu.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan
Tarehe
14 Novemba 2025
Mahali
Dodoma, Tanzania
Tukio
Hotuba ya Kufungua Bunge la 13
Muktadha wa 2025
Kuelekea Tanzania yenye ustawi kupitia
mageuzi, teknolojia na huduma zinazomfikia
mwananchi
Dira Kuu
Citizen-Centred Service Delivery · Serikali
ya Kidijitali · Upatikanaji wa Huduma kwa Usawa
Matokeo Muhimu
Vituo vya afya 12,846 · Halmashauri 184
zenye huduma za Madaktari Bingwa wa Dkt. Samia ·
Wagonjwa 77,118 wa huduma za mkoba
Msingi wa Kidijitali
Watumiaji wa intaneti milioni 54.1 kufikia
robo ya nne ya mwaka wa fedha 2024/25
Mada Zinazohusiana
Huduma kwa Wananchi
Serikali ya Kidijitali
Mageuzi ya Utumishi wa Umma
Afya kwa Wote
Citizen-Centred Governance
TEHAMA
GovESB
Huduma za Mkoba
Madaktari Bingwa wa Dkt. Samia
Maendeleo Jumuishi
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, wakati wa
kufungua Bunge la 13, Dodoma, tarehe 14 Novemba 2025.
Huduma za afya karibu na wananchi:
Serikali iliripoti ongezeko la vituo vya kutolea huduma
za afya kutoka 8,549 mwaka 2021 hadi 12,846 kufikia
mwaka 2025.
Huduma za afya ya msingi:
Takwimu za Wizara ya Afya za mwaka 2025 zilionyesha
kuwa takriban asilimia 81 ya wananchi waliopata huduma
walihudumiwa katika ngazi ya afya ya msingi.
Mageuzi ya kidijitali:
Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) iliripoti
watumiaji wa intaneti milioni 54.1 kufikia robo ya nne
ya mwaka wa fedha 2024/25.
Uunganishaji wa taasisi:
Serikali kupitia e-Government Authority iliendeleza
Government Enterprise Service Bus (GovESB) kwa lengo
la kurahisisha taasisi za umma kubadilishana taarifa na
kuboresha upatikanaji wa huduma za Serikali kidijitali.
Huduma maalum za kufikia wananchi:
Kwa mwaka wa fedha 2025/26, wagonjwa 55,300
walihudumiwa kupitia Madaktari Bingwa wa Dkt. Samia
katika halmashauri 184, huku wagonjwa 77,118
wakifikiwa kupitia huduma za mkoba.
Chanzo cha takwimu:
Wizara ya Afya Tanzania · Ofisi ya Waziri Mkuu ·
Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) ·
e-Government Authority (e-GA) · taarifa rasmi za
Serikali kuhusu utekelezaji wa huduma za umma na
mageuzi ya kidijitali.
Nukuu · Huduma · Wananchi · Serikali ya Kidijitali · Maendeleo
NUKUU ZA SAMIA
Endelea kugundua
Kila kauli hubeba maana. Gundua nukuu nyingine, tafuta mada unayoihitaji au soma kauli zilizowahi kugusa wengi.