Mkusanyiko kamili wa nukuu, kauli na maono ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika mwaka 2026
NUKUU ZA SAMIA
26 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Tuendelee kuimarisha mifumo ya kidigitali na ya
usimamizi ili kuongeza uwazi, ufanisi na uwajibikaji
katika matumizi ya rasilimali za umma.”
— Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Wakati akipokea Ripoti za CAG, TAKUKURU na PPRA ·
Ikulu, Dar es Salaam · 30 Machi 2026
Uchambuzi
Kauli Iliyoweka Teknolojia Katika Mstari Mmoja
na Uwazi, Ufanisi na Uwajibikaji wa Serikali
Kauli ya Rais Samia ina uzito mkubwa kwa sababu
inaweka mageuzi ya kidijitali ndani ya ajenda
ya utawala bora, badala ya kuyachukulia
mifumo ya TEHAMA kama zana za kurahisisha shughuli
za kiutawala pekee. Dhamira yake ni kujenga mifumo
inayofanya matumizi ya rasilimali za umma yawe
yanayoonekana, yanayofuatilika na yanayoweza
kupimwa.
Muktadha wa kauli hiyo ni muhimu: tarehe 30 Machi
2026, Mheshimiwa Rais Dkt. Samia alipokea ripoti za
CAG, TAKUKURU na PPRA katika Ikulu ya Dar es Salaam.
PPRA ilieleza kwamba NeST tayari ilikuwa imeunganishwa
na mifumo 21 ya Serikali na ilikuwa imezalisha zaidi
ya TSh bilioni 13.5 katika akiba kutokana na kupungua
kwa matumizi ya karatasi na toner. 1
Hivyo, ujumbe wa Rais uliingia katika mazingira ambayo
mageuzi ya kidijitali yalikuwa tayari yanazalisha
matokeo yanayopimika. Kauli hiyo iliweka msisitizo
wa kisera wa kuendeleza, kuunganisha na
kuimarisha mifumo ili teknolojia iwe sehemu
ya usanifu wa uwajibikaji wa Taifa. Ndiyo maana safari
ya NeST mwaka 2026 inaweza kusomwa kama mfano mahsusi
wa namna dira ya Serikali inavyoweza kubadilisha
taratibu za matumizi ya fedha za umma.
Wazo Kuu
Rais Samia anaelekeza Tanzania kujenga Serikali
ambayo teknolojia si mapambo ya utawala, bali ni
miundombinu ya uwazi, ufanisi na uwajibikaji inayolinda
rasilimali za umma na kuzifanya zizae thamani kwa wananchi.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
30 MACHI 2026
Msisitizo wa Rais kwa Mifumo ya Kidijitali
Wakati akipokea ripoti za CAG, TAKUKURU na PPRA,
Rais Samia alisisitiza kuimarishwa kwa mifumo ya
kidijitali na ya usimamizi ili kuongeza uwazi,
ufanisi na uwajibikaji katika matumizi ya rasilimali
za umma. Katika tukio hilo pia alielekeza kuendelea
kuunganisha mifumo mingine ya Serikali na NeST.
2
30 MACHI 2026
Kutoka Mifumo Hadi Nidhamu ya Matumizi
PPRA ilithibitisha kuwa NeST ilikuwa tayari imeunganishwa
na mifumo 21 ya Serikali na ilikuwa imeokoa zaidi ya
TSh bilioni 13.5 kupitia kupungua kwa matumizi ya
karatasi na toner. Rais pia aliagiza ufuatiliaji zaidi
wa utendaji wa taasisi za umma kupitia taarifa za PPRA.
3
JULAI 2026
NeST Yatambuliwa Kimataifa
Mfumo wa Taifa wa Ununuzi wa Umma kwa njia ya
kielektroniki, NeST, ulitambuliwa miongoni mwa mifumo
20 bora ya Serikali kielektroniki duniani katika
WSIS Prizes 2026, hafla iliyofanyika Geneva tarehe
8 Julai 2026. 4
AGOSTI 2026
Utekelezaji Wafikia Kiwango Kipya
NeST ilikuwa imeunganishwa na zaidi ya mifumo 30,
imewezesha michakato 397,395 ya ununuzi yenye thamani
ya TSh trilioni 40.4, huku kiwango cha uzingatiaji wa
taratibu za ununuzi kikifikia asilimia 79 katika
mwaka wa fedha 2025/26. 5
Matokeo ya Kauli
Kauli ya Rais Samia iliweka mkazo kwenye kuimarisha
miundombinu ya kidijitali kama chombo cha utawala.
Takwimu za PPRA za mwaka 2026 zinaonyesha mabadiliko
yanayoweza kupimwa katika gharama, compliance,
ujumuishaji wa mifumo, uwazi wa manunuzi na nafasi
ya Tanzania katika mageuzi ya Serikali kidijitali.
01 · TSH BILIONI 13.5+
Akiba Kupitia NeST
Kufikia tarehe 30 Machi 2026, PPRA iliripoti kuwa
matumizi ya NeST yalikuwa yamesababisha akiba ya
zaidi ya TSh bilioni 13.5 kutokana na kupungua kwa
matumizi ya karatasi na toner. Huu ni ushahidi wa
moja kwa moja wa ufanisi wa digitalisation katika
usimamizi wa matumizi ya umma. 6
02 · TSH BILIONI 35+
Faida za Kifedha na Kimazingira
Tathmini ya miaka miwili ya fedha 2023/24 na
2024/25 ilikadiria faida za pamoja za kifedha na
kimazingira za zaidi ya TSh bilioni 35 kupitia
ununuzi wa kidijitali wa NeST. 7
03 · TSH BILIONI 27.64
Kupungua kwa Gharama za Nyaraka
NeST imeondoa hitaji la kuchapisha zaidi ya kurasa
milioni 288.57 za nyaraka za zabuni, huku akiba
inayokadiriwa kutokana na karatasi na toner ikifikia
TSh bilioni 27.64 katika tathmini ya miaka miwili.
8
04 · TSH BILIONI 3.2+
Kupungua kwa Gharama za Usafiri
Tathmini ya PPRA ilionyesha kuwa wauzaji walipata
akiba ya zaidi ya TSh bilioni 3.2 katika gharama
za usafiri. Mfumo wa kidijitali pia ulipanua fursa
za kushiriki kwenye zabuni kwa wafanyabiashara
waliokuwa mbali na taasisi zinazonunua. 9
05 · 79%
Kuongezeka kwa Uzingatiaji wa Taratibu
Kiwango cha compliance katika ununuzi wa umma
kiliongezeka kutoka asilimia 65 katika mwaka wa
fedha 2023/24 hadi 76% mwaka 2024/25 na kufikia
79% mwaka 2025/26. Msururu huu unaonyesha
kuimarika kwa nidhamu ya taratibu katika mfumo.
10
06 · TSH TRILIONI 40.4
Kiwango Kikubwa cha Michakato ya Ununuzi
Kufikia Agosti 2026, NeST ilikuwa imewezesha
michakato 397,395 ya ununuzi yenye thamani ya
pamoja ya TSh trilioni 40.4. Hii inaonyesha
ukubwa ambao miundombinu ya kidijitali imefikia
katika usimamizi wa ununuzi wa umma. 11
07 · MIFUMO 30+
Ujumuishaji wa Mifumo ya Serikali
Kutoka mifumo 21 iliyokuwa tayari imeunganishwa na
NeST wakati wa taarifa ya tarehe 30 Machi 2026,
idadi hiyo ilifikia zaidi ya mifumo 30 kufikia
Agosti 2026. Ujumuishaji huu unaimarisha uwezo wa
mifumo kushirikiana na kupunguza mianya ya taarifa.
12
08 · TOP 20 DUNIANI
Utambuzi wa Kimataifa wa NeST
NeST ilitambuliwa miongoni mwa mifumo 20 bora ya
Serikali kielektroniki duniani katika WSIS Prizes
2026. Utambuzi huo wa Geneva unaipa Tanzania
heshima katika mjadala wa kimataifa kuhusu Serikali
kidijitali na matumizi ya teknolojia katika utawala.
13
Uzito wa Kitaifa
Teknolojia Kama Nguzo ya Ulinzi wa Rasilimali
na Ujenzi wa Serikali Inayopimika
Uzito wa kauli ya Mheshimiwa Rais Samia unatokana
na kuunganisha vitu vinne vinavyoweza kubadili ubora
wa utawala kwa wakati mmoja: uwazi, ufanisi,
uwajibikaji na usimamizi wa rasilimali.
Mfumo wa kidijitali unapoundwa vizuri, taarifa
zinaweza kufuatiliwa, michakato inaweza kupimwa na
maamuzi yanaweza kuungwa mkono na kumbukumbu za
kidijitali badala ya utegemezi mkubwa wa nyaraka
zinazopita kwa mikono.
Ndiyo maana NeST ina umuhimu zaidi ya kuwa mfumo wa
zabuni. Tathmini ya PPRA inaonyesha kuwa digitalisation
imepunguza gharama za uchapishaji na usafiri,
imepanua upatikanaji wa fursa za ununuzi, na imechangia
kupungua kwa hewa ukaa. Kwa Serikali, maana yake ni
kwamba mageuzi ya kidijitali yanaweza kuwa
mageuzi ya kifedha, kiutawala na kimazingira kwa wakati
mmoja. 14
Kwa wananchi na wafanyabiashara, athari yake ni pana:
uwazi zaidi katika zabuni, kupungua kwa gharama za
kushiriki, uwezekano mpana wa kupata fursa za Serikali,
na mfumo unaoweza kufuatilia mchakato wa ununuzi kwa
kiwango kikubwa zaidi. Kwa Taifa, kuongezeka kwa
compliance kutoka 65% hadi 79% katika kipindi
kilichoripotiwa kunaonyesha kwamba mifumo ya kidijitali
inaweza kuwa chombo cha kujenga nidhamu ya kiutendaji,
si tu njia ya kuhamisha karatasi kwenda mtandaoni.
15
FALSAFA YA RAIS SAMIA
Uongozi wa Rais Samia unaweka uadilifu katika mifumo
ya kidijitali kuwa msingi wa uwazi, uwajibikaji, ufanisi,
ulinzi wa rasilimali za umma, huduma bora, maendeleo
endelevu na ustawi wa wananchi wote.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
30 Machi 2026
Mahali
Ikulu, Dar es Salaam, Tanzania
Tukio
Kupokea Ripoti za CAG, TAKUKURU na PPRA
kuhusu utendaji na usimamizi wa rasilimali
za umma
Kategoria
Serikali Kidijitali · Uwajibikaji · Uwazi ·
Ufanisi · Rasilimali za Umma
Mfumo Mkuu
National e-Procurement System of Tanzania
(NeST)
Hatua Muhimu
Kuimarisha matumizi ya mifumo ya kidijitali,
kuongeza ujumuishaji wa mifumo ya Serikali,
na kutumia teknolojia kuimarisha uwazi,
ufanisi na uwajibikaji
Takwimu Muhimu
Mifumo 30+ imeunganishwa · Michakato 397,395 ·
TSh trilioni 40.4 · Compliance 79% mwaka 2025/26 ·
Akiba ya TSh bilioni 27.64 kwenye karatasi na toner
Mada Zinazohusiana
Serikali Kidijitali
NeST
Uwajibikaji
Uwazi
Rasilimali za Umma
PPRA
CAG
TAKUKURU
Digital Governance
Public Procurement
Value for Money
Mageuzi ya Kidijitali
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Kauli ya Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan wakati
akipokea Ripoti za CAG, TAKUKURU na PPRA,
Ikulu, Dar es Salaam, 30 Machi 2026.
PPRA — 30 Machi 2026:
Rais Samia alipokea Taarifa ya Mwaka ya Tathmini
ya Utendaji wa Ununuzi wa Umma kwa mwaka wa fedha
2024/25. PPRA iliripoti kuwa NeST ilikuwa
imeunganishwa na mifumo 21 ya Serikali na ilikuwa
imezalisha akiba ya zaidi ya TSh bilioni 13.5
kutokana na kupungua kwa matumizi ya karatasi
na toner.
PPRA — 11 Machi 2026:
Tathmini ya miaka miwili ya fedha 2023/24 na
2024/25 ilionyesha faida za pamoja za kifedha na
kimazingira za zaidi ya TSh bilioni 35 kupitia
ununuzi wa kidijitali wa NeST, pamoja na zaidi ya
TSh bilioni 3.2 za akiba ya gharama za usafiri
kwa wauzaji.
PPRA — Agosti 2026:
NeST ilikuwa imeunganishwa na zaidi ya mifumo 30
na ilikuwa imewezesha michakato 397,395 ya ununuzi
yenye thamani ya TSh trilioni 40.4. Kiwango cha
compliance kiliongezeka kutoka 65% mwaka 2023/24,
hadi 76% mwaka 2024/25 na 79% mwaka 2025/26.
Utambuzi wa kimataifa:
NeST ilitambuliwa miongoni mwa mifumo 20 bora ya
Serikali kielektroniki duniani katika WSIS Prizes
2026, iliyofanyika Geneva, Uswisi, tarehe 8 Julai 2026.
CAG / NAOT:
Ripoti ya Mwaka ya Ukaguzi wa Serikali Kuu kwa
mwaka wa fedha 2024/25 iliwasilishwa tarehe
30 Machi 2026 na kueleza kuwa ripoti hiyo inatoa
hoja za ukaguzi pamoja na mapendekezo ya hatua
za kurekebisha kwa lengo la kuimarisha uwajibikaji
katika ukusanyaji na matumizi ya rasilimali za umma.
Vyanzo vikuu vya takwimu:
Public Procurement Regulatory Authority (PPRA)
na National Audit Office of Tanzania (NAOT/CAG),
pamoja na taarifa rasmi za utendaji wa NeST
za mwaka 2026.
Nukuu · Serikali Kidijitali · NeST · Uwajibikaji ·
Uwazi · Rasilimali za Umma
NUKUU ZA SAMIA
Endelea kugundua
Kila kauli hubeba maana. Gundua nukuu nyingine, tafuta mada unayoihitaji au soma kauli zilizowahi kugusa wengi.