Kauli, maagizo na dira ya Rais Samia Suluhu Hassan kuhusu kuimarisha huduma za afya ya msingi, uzazi salama, tiba bora na huduma za kibingwa nchini kote.
NUKUU ZA SAMIA
25 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Suala la tiba katika ngazi yoyote
ni haki yenu ya msingi.”
— Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam ·
Mlimani City · 7 Mei 2021
Uchambuzi
Kauli Inayoweka Afya ya Mwananchi
Katika Kiini cha Wajibu wa Taifa
Kauli hii inaweka msingi mzito wa kifalsafa na kisera
kuhusu nafasi ya afya katika uongozi wa nchi. Kwa
kutamka kwamba tiba katika ngazi yoyote ni
haki ya msingi ya wananchi, Rais Samia
aliweka msimamo kwamba huduma za afya haziwezi
kutazamwa kama huduma ya pembeni au fursa inayopatikana
kwa wachache wenye uwezo wa kifedha au walioko karibu
na hospitali kubwa.
Maneno haya yalibeba dira ya Tanzania ambayo huduma za
afya zinapaswa kusogezwa mahali wananchi walipo,
kuimarishwa kwa wataalamu, dawa, vifaa tiba na
miundombinu, huku huduma za kibingwa zikipanuliwa
kutoka vituo vya taifa kwenda katika mikoa na maeneo
yaliyokuwa mbali na hospitali kubwa.
Baada ya kauli hiyo, mwelekeo wa Serikali ya Awamu ya
Sita ulionekana katika uwekezaji mpana wa sekta ya afya.
Serikali iliendelea kujenga na kuboresha vituo vya
kutolea huduma, kuwekeza katika vifaa vya kisasa vya
uchunguzi, kuongeza uwezo wa hospitali za rufaa na
kusogeza huduma za kibingwa karibu na wananchi.
Dhana ya haki ilianza kutafsiriwa katika
miundombinu, wataalamu, teknolojia na huduma halisi.
Matokeo ya utekelezaji huo yanaonyesha mabadiliko ya
kimfumo. Katika mwaka wa fedha 2023/24, Serikali
iliripoti kuendelea na ujenzi na ukarabati wa vituo vya
afya, huku idadi ya vituo vya kutolea huduma ikiongezeka
kutoka 11,040 mwaka 2022/23 hadi 12,266. Wakati huohuo,
uwekezaji katika vifaa vya uchunguzi ulihusisha
Digital X-ray 346, ultrasound 677, CT Scan 31 katika
hospitali za rufaa za mikoa na mashine nne za MRI.
Hapa ndipo uzito wa kauli ya Rais unapoonekana kwa
nguvu: huduma bora za afya zilianza kujengwa
kama wajibu wa maendeleo ya taifa. Ujenzi wa
hospitali za rufaa, upanuzi wa vifaa tiba, ajira za
watumishi wa afya na programu za kusogeza madaktari
bingwa katika maeneo mbalimbali uliunda mfumo mpana
unaolenga kupunguza umbali, gharama na utegemezi wa
wananchi kusafiri kwenda mbali kutafuta matibabu.
Wazo Kuu
Ujumbe wa Rais Samia unaweka afya katika hadhi ya haki
ya maendeleo: Taifa lenye watu wenye afya bora hujenga
uchumi imara, usawa wa kijamii na uwezo mkubwa wa
wananchi kushiriki kikamilifu katika maendeleo.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
7 MEI 2021
Afya Yatajwa Kama Haki ya Msingi
Rais Samia aliweka wazi mtazamo kwamba suala la tiba
katika ngazi yoyote ni haki ya msingi ya wananchi,
akitoa mwelekeo wa kiuongozi unaoweka upatikanaji wa
huduma za afya katika kiini cha wajibu wa Serikali.
2021–2023
Uwekezaji wa Miundombinu na Vifaa Tiba
Serikali iliendelea kuimarisha hospitali, vituo vya
afya na uwezo wa uchunguzi kwa kuwekeza katika vifaa
vya kisasa, miundombinu na upanuzi wa huduma za afya
katika maeneo mbalimbali nchini.
2023 / 2024
Upanuzi wa Mtandao wa Huduma za Afya
Idadi ya vituo vya kutolea huduma za afya iliongezeka
hadi 12,266 kutoka 11,040 mwaka uliotangulia, sambamba
na uwekezaji mkubwa katika vifaa vya uchunguzi na
ongezeko la vibali vya ajira kwa watumishi wa afya.
2024
Huduma za Kibingwa Zasogezwa Kwa Wananchi
Serikali iliendeleza programu za Madaktari Bingwa na
Bingwa Bobezi wa Rais Samia, pamoja na kuimarisha
hospitali za rufaa za mikoa ili wananchi wapate
huduma za kitaalamu karibu na maeneo wanayoishi.
2024–2025
Huduma Bora Zaidi Katika Mikoa
Ujenzi na ukamilishaji wa hospitali za rufaa,
ununuzi wa MRI, CT Scan na vifaa vingine vya kisasa
uliendelea kuimarisha uwezo wa Tanzania kutoa huduma
za kibingwa ndani ya nchi na katika maeneo mengi zaidi.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Ushahidi wa utekelezaji unaonyesha kwamba msimamo wa
kuweka afya kama haki ya msingi uliambatana na uwekezaji
wa miundombinu, vifaa tiba, wataalamu na huduma za
kibingwa. Matokeo yake yameonekana katika ongezeko la
uwezo wa mfumo wa afya na kusogezwa kwa huduma karibu
zaidi na wananchi.
01 · VITUO 12,266
Mtandao wa Huduma Uliongezeka
Katika mwaka 2023/24, idadi ya vituo vya kutolea
huduma za afya ilifikia 12,266, kutoka 11,040 mwaka
2022/23. Hii inaonyesha upanuzi wa uwezo wa huduma
za afya kuwafikia wananchi katika maeneo mengi zaidi.
02 · VIFAA VYA UCHUNGUZI
Teknolojia Ya Kisasa Yakaongezwa
Serikali iliripoti uwekezaji wa Digital X-ray 346,
ultrasound 677, CT Scan 31 katika hospitali za rufaa
za mikoa na mashine nne za MRI, hatua iliyoongeza
uwezo wa uchunguzi wa magonjwa ndani ya nchi.
03 · AJIRA 13,187
Nguvu Kazi ya Afya Yaongezwa
Serikali ilitoa vibali vya kuajiri watumishi wa afya
13,187 ili kuongeza uwezo wa utoaji wa huduma.
Miundombinu na vifaa haviwezi kutoa huduma pekee;
uwekezaji katika wataalamu uliifanya mfumo kuwa hai.
04 · MADAKTARI BINGWA
Huduma Zasogezwa Karibu na Wananchi
Programu za Madaktari Bingwa na Bingwa Bobezi wa
Rais Samia zilifikisha wataalamu katika maeneo
mbalimbali nchini, zikiwasaidia wananchi kupata
huduma za kitaalamu bila kulazimika kusafiri umbali
mrefu kwenda hospitali kubwa.
05 · HOSPITALI ZA RUFAA
Uwezo wa Mikoa Waongezeka
Serikali iliendelea kuwekeza katika hospitali za
rufaa za mikoa, zikiwemo miradi ya Songea, Ukerewe,
Morogoro na maeneo mengine, kwa lengo la kuongeza
huduma za kibingwa na kupunguza utegemezi wa
hospitali za taifa pekee.
06 · TSH BILIONI 100
Uwezo wa Upatikanaji wa Dawa
Serikali iliimarisha uwezo wa Medical Stores
Department kwa kutoa mtaji wa kazi wa TSh bilioni
100, hatua iliyolenga kuongeza uwezo wa upatikanaji
wa dawa, vifaa tiba na vitendanishi katika mfumo wa
huduma za afya.
07 · ZAIDI YA 6,000
Tanzania Yavutia Wagonjwa wa Kimataifa
Kufikia Machi 2024, Wizara ya Afya iliripoti kuwa
wagonjwa zaidi ya 6,000 kutoka nje ya Tanzania
walikuwa wamepatiwa matibabu nchini, ishara ya
kuongezeka kwa uwezo wa huduma za kibingwa na
nafasi ya Tanzania katika tiba utalii.
08 · HUDUMA NDANI YA NCHI
Uwezo wa Taifa Waendelea Kuimarika
Uwekezaji katika hospitali za taifa, taasisi
maalumu, hospitali za rufaa na teknolojia za kisasa
umeendelea kuongeza uwezo wa Watanzania kupata
huduma nyingi za kibingwa na bobezi ndani ya nchi.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Haki ya Afya Hadi Uwekezaji
Katika Uwezo wa Taifa Kuokoa Maisha
Kauli ya Rais kuhusu haki ya tiba ina athari kubwa
katika falsafa ya maendeleo ya taifa. Taifa haliwezi
kujenga uchumi imara ikiwa wananchi wake wanabeba mzigo
mkubwa wa magonjwa, gharama za kusafiri umbali mrefu
kutafuta matibabu au kupoteza muda wa uzalishaji kwa
sababu huduma muhimu hazipatikani karibu nao.
Ndiyo maana uwekezaji wa Serikali katika afya una maana
pana kuliko kujenga majengo ya hospitali. Ni uwekezaji
katika maisha ya wananchi, uzalishaji wa uchumi,
ustawi wa familia na uwezo wa taifa. Kila
hospitali inayoboreshwa, kila mashine ya uchunguzi
inayowekwa na kila daktari anayesogezwa karibu na
wananchi hupunguza pengo kati ya mwenye uwezo wa
kupata tiba na mwananchi wa kawaida.
Uongozi wa Rais Samia umeipa sekta ya afya sura ya
maendeleo jumuishi. Kusogeza huduma za kibingwa katika
mikoa kama Katavi, Songea, Ukerewe na maeneo mengine
kunabadilisha jiografia ya huduma za afya. Huduma
ambazo kwa muda mrefu zilihitaji safari kuelekea
hospitali kubwa zinaendelea kusogezwa karibu zaidi na
wananchi.
Kwa kiwango cha taifa, matokeo haya yanaimarisha pia
nafasi ya Tanzania kimataifa. Kuongezeka kwa uwezo wa
kutoa huduma za kisasa ndani ya nchi kunapunguza
utegemezi wa matibabu ya nje na, wakati huohuo, kufungua
nafasi ya Tanzania kupokea wagonjwa kutoka nchi nyingine.
Hivyo, kauli kuhusu haki ya tiba imeunganishwa moja kwa
moja na mjadala mkubwa wa uhuru wa afya,
uwezo wa kitaifa na maendeleo endelevu.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wenye utu hujenga mfumo ambapo afya siyo
upendeleo wa wachache, bali wajibu wa taifa wa kulinda
maisha, usawa na uwezo wa kila mwananchi kushiriki
katika maendeleo.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
7 Mei 2021
Mahali
Mlimani City, Dar es Salaam, Tanzania
Tukio
Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam
Kategoria
Afya · Huduma za Jamii · Haki ·
Maendeleo ya Watu
Dira Kuu
Huduma bora za afya zipatikane kwa wananchi
katika ngazi mbalimbali bila kuacha maeneo nyuma
Afya
Haki ya Afya
Huduma za Kibingwa
Hospitali
Vifaa Tiba
Madaktari Bingwa
Maendeleo ya Watu
Ustawi wa Jamii
Tiba Utalii
Serikali ya Awamu ya Sita
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Kauli ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, katika
Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam, Mlimani City,
tarehe 7 Mei 2021.
Miundombinu ya afya:
Taarifa ya Serikali katika Hotuba ya Bajeti ya
mwaka 2024/25 ilieleza kuwa idadi ya vituo vya
kutolea huduma za afya iliongezeka kutoka 11,040
mwaka 2022/23 hadi 12,266 mwaka 2023/24.
Vifaa vya uchunguzi:
Serikali iliripoti uwekezaji wa Digital X-ray 346,
ultrasound 677, CT Scan 31 katika hospitali za rufaa
za mikoa na mashine nne za MRI.
Watumishi wa afya:
Serikali ilitoa vibali vya kuajiri watumishi wa afya
13,187 katika jitihada za kupunguza upungufu wa
rasilimali watu katika sekta ya afya.
Huduma za kibingwa:
Wizara ya Afya imeendelea kuripoti utekelezaji wa
programu za Madaktari Bingwa na Bingwa Bobezi wa
Rais Samia pamoja na uwekezaji katika hospitali za
rufaa za mikoa mbalimbali nchini.
Chanzo kikuu cha takwimu:
Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Wizara ya Afya, Wizara ya Fedha na taarifa rasmi za
utekelezaji wa maendeleo katika sekta ya afya.
Nukuu · Afya · Haki · Huduma za Jamii · Maendeleo ya Watu