Nukuu za Rais Samia kuhusu maji na usafi wa mazingira
Uchambuzi na kumbukumbu rasmi ya kauli, ahadi za kisera na utekelezaji wa miradi ya maji safi na usafi wa mazingira nchini Tanzania kuanzia mwaka 2021.
NUKUU ZA SAMIA
25 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Na kuhusu maji, naupongeza Mkoa wa Dar es Salaam
kwa kutekeleza miradi mikubwa ya maji
(Kimbiji na Mpera), ambapo itakapokamilika,
itamaliza kabisa tatizo la maji katika Jiji hili.”
— Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Mkutano na Wazee wa Dar es Salaam ·
Mlimani City, Dar es Salaam · 7 Mei 2021
Uchambuzi
Kauli ya Kuigeuza Changamoto ya Maji
Kuwa Ajenda ya Miundombinu na Usalama wa Jiji
Kauli hii ilibeba zaidi ya pongezi kwa utekelezaji wa
miradi ya Kimbiji na Mpera. Ndani yake kulikuwa na
mtazamo wa kimkakati kuhusu mustakabali wa
Jiji la Dar es Salaam: jiji lenye ongezeko
kubwa la watu haliwezi kutegemea vyanzo vichache vya
maji bila kuwekeza katika vyanzo vipya, uzalishaji,
hifadhi na mtandao wa usambazaji.
Rais Samia aliweka suala la maji katika kiwango cha
uongozi wa taifa kwa kulitazama kama miundombinu ya
maisha, afya, uchumi na maendeleo ya mji. Kimbiji na
Mpera hazikutajwa kama miradi ya kawaida; zilionekana
kama sehemu ya suluhisho la muda mrefu la kupunguza
shinikizo la mahitaji ya maji katika Dar es Salaam na
kupanua uwezo wa jiji kupata vyanzo vya ziada.
Dira iliyobebwa na maneno haya ilikuwa wazi:
kutoka kutatua upungufu wa maji kwa hatua za
muda mfupi kwenda kujenga mfumo mkubwa wa usalama wa
maji. Ndiyo maana utekelezaji haukuishia
kwenye uchimbaji wa visima pekee, bali ulihusisha
uzalishaji wa maji, matanki ya kuhifadhi, vituo vya
kusukuma maji na mtandao wa kuyafikisha kwenye maeneo
ya wananchi.
Ushahidi wa DAWASA unaonyesha kuwa katika hatua za
utekelezaji wa Kimbiji, awamu ya uchimbaji na uzalishaji
wa maji kwa visima saba ilikamilika kwa asilimia 100,
huku visima hivyo vikianza kutoa maji. Ujenzi wa tenki
la ujazo wa lita milioni 15 pamoja na kituo cha
kusukuma maji nao ulifikia asilimia 100.
Hapa ndipo uzito wa uongozi unapojitokeza. Kauli ya
Rais haikuishia kuwa matarajio ya kisiasa; ilisimamisha
maji katika nafasi ya juu ya ajenda ya maendeleo na
kuendeleza msukumo wa uwekezaji katika vyanzo na
miundombinu ya maji ya Dar es Salaam. Serikali ikaendelea
kutekeleza miradi ya kimkakati katika eneo la DAWASA,
huku agenda ya usalama wa maji ikipanuka hadi sera,
mabwawa, mitandao ya usambazaji na vyanzo vipya.
Wazo Kuu
Ujumbe wa Rais Samia uliweka maji kama msingi wa
ustawi wa jiji: changamoto ya wananchi haiwezi
kushughulikiwa kwa dharura pekee, bali kwa uwekezaji
mkubwa, vyanzo vipya na miundombinu yenye uwezo wa
kuhudumia kizazi cha sasa na kijacho.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
7 MEI 2021
Dira ya Kumaliza Changamoto ya Maji Dar es Salaam
Rais Samia alitambua hadharani umuhimu wa miradi ya
Kimbiji na Mpera na kuelekeza matarajio ya kitaifa
kwenye uwezo wa miradi hiyo kuwa sehemu ya suluhisho
kubwa la changamoto ya maji katika Jiji la Dar es Salaam.
2021 – 2022
Utekelezaji wa Miundombinu ya Kimbiji Waendelea
Serikali iliendelea kuendeleza miundombinu ya
kusambaza maji kutoka kwenye visima vya Kimbiji,
sambamba na uwekezaji wa mtandao wa usambazaji na
miundombinu ya uzalishaji katika mfumo mpana wa
huduma za maji Dar es Salaam.
HATUA ZILIZOTEKELEZWA
Visima, Tenki na Kituo cha Kusukuma Maji
DAWASA iliripoti kukamilika kwa asilimia 100 kwa
awamu ya uchimbaji na uzalishaji wa visima saba,
pamoja na kukamilika kwa tenki la ujazo wa lita
milioni 15 na kituo cha kusukuma maji.
2023 – 2024
Ajenda ya Maji Yapanuka Zaidi Dar es Salaam
Serikali na DAWASA ziliendelea na miradi mingine ya
kimkakati ya kuongeza uzalishaji na usambazaji wa maji,
ikiwemo miradi ya Kigamboni, Mshikamano, Makabe,
Kidunda na upanuzi wa mifumo ya usambazaji katika
maeneo mbalimbali ya Dar es Salaam na Pwani.
22 MACHI 2025
Mageuzi ya Kitaifa ya Sekta ya Maji Yaongezewa Nguvu
Rais Samia alizindua Sera ya Taifa ya Maji 2002,
Toleo la 2025, na kuagiza kuanzishwa kwa Gridi ya
Maji ya Taifa. Hatua hiyo ilipanua falsafa ya
uwekezaji katika maji kutoka miradi ya maeneo
maalumu hadi mtazamo wa usalama wa maji wa Taifa.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Matokeo yanayoonekana yanaonyesha safari ya utekelezaji
kutoka kwenye ujenzi wa miundombinu ya Kimbiji na Mpera
hadi msukumo mpana wa Serikali wa kuongeza uwezo wa
uzalishaji, hifadhi na usambazaji wa maji katika Dar es
Salaam na nchini kwa ujumla.
01 · VISIMA 7
Uzalishaji wa Maji Ulianza
Kwa mujibu wa DAWASA, visima saba vya mradi wa
Kimbiji vilikamilika na kuanza kutoa maji.
Hii ilikuwa hatua muhimu ya kubadilisha uwekezaji
wa chini ya ardhi kuwa uwezo halisi wa uzalishaji
wa maji kwa matumizi ya wananchi.
02 · LITA MILIONI 15
Miundombinu ya Kuhifadhi Maji Ilijengwa
Ujenzi wa tenki kubwa lenye ujazo wa lita milioni
15 ulikamilika kwa asilimia 100 katika hatua
iliyoripotiwa na DAWASA. Hii ni sehemu muhimu ya
mfumo wa kuhifadhi na kusimamia usambazaji wa maji.
03 · 100%
Kituo cha Kusukuma Maji Kikakamilika
DAWASA iliripoti pia kukamilika kwa asilimia 100
kwa kituo cha kusukuma maji. Hii inaonyesha kwamba
utekelezaji haukubaki kwenye uzalishaji wa chanzo,
bali ulihusisha miundombinu ya kupeleka maji katika
mfumo wa usambazaji.
04 · DAR ES SALAAM
Miradi ya Kimkakati Iliongezeka
DAWASA iliendelea kutekeleza miradi mikubwa ya
kipaumbele katika eneo lake la huduma, ikijumuisha
Kidunda, Kwala, Pangani–Kibaha, Kusini mwa Dar es
Salaam na miradi ya kuongeza vyanzo na mitandao ya
usambazaji.
05 · ZAIDI YA WATU 200,000
Huduma Zikasogezwa Karibu na Wananchi
Mradi wa Maji Mshikamano katika Kata ya Mbezi
uliripotiwa kukamilika kwa asilimia 100 na
kutarajiwa kuhudumia zaidi ya watu 200,000.
Huu ni mfano wa namna msukumo wa uwekezaji katika
maji ulivyogeuzwa kuwa huduma inayogusa maisha ya
wananchi moja kwa moja.
06 · 91%
Upatikanaji wa Maji Mijini Uliimarika
Kufikia mwaka 2025, Serikali iliripoti kiwango cha
upatikanaji wa huduma za maji mijini kufikia
asilimia 91, ikionyesha matokeo ya uwekezaji
unaoendelea katika uzalishaji, usambazaji na
miundombinu ya maji nchini.
07 · SERA 2025
Mageuzi Yakapata Msingi Mpya wa Kisera
Uzinduzi wa Sera ya Taifa ya Maji 2002, Toleo la
2025, uliweka msingi wa kukabiliana na changamoto
mpya kama ongezeko la watu, mabadiliko ya tabianchi,
usalama wa maji na mahitaji ya uchumi unaokua.
08 · GRID YA MAJI
Dira Yaenea Kutoka Jiji Hadi Taifa
Agizo la Rais la kuanzisha Gridi ya Maji ya Taifa
mwaka 2025 lilionyesha hatua ya juu zaidi ya
falsafa ya kuunganisha vyanzo, miundombinu na
maeneo yenye mahitaji tofauti kwa lengo la kujenga
uhakika wa maji kwa Watanzania.
Uzito wa Kitaifa
Maji Kama Miundombinu ya Maisha,
Uchumi na Usalama wa Maendeleo
Kauli ya Rais Samia kuhusu Kimbiji na Mpera ina uzito
mkubwa kwa sababu inaunganisha changamoto ya kila siku
ya wananchi na fikra kubwa ya upangaji wa maendeleo.
Dar es Salaam ni kitovu cha biashara, uwekezaji,
viwanda, huduma na shughuli nyingi za kiuchumi za
Tanzania. Uhakika wa maji katika jiji kama
hili si suala la huduma pekee; ni suala la uwezo wa
uchumi kuendelea kufanya kazi.
Kwa wananchi, uwekezaji katika vyanzo na mitandao ya
maji unapunguza gharama na muda wa kutafuta maji,
huimarisha afya na usafi wa mazingira, na kuipa familia
nafasi kubwa zaidi ya kuelekeza nguvu katika uzalishaji,
elimu na shughuli nyingine za maendeleo. Kwa wanawake
na watoto, upatikanaji wa maji karibu na makazi una
maana ya kupunguza mzigo wa muda na kazi unaotokana na
kutafuta huduma hiyo muhimu.
Kwa uchumi wa Dar es Salaam, kuongezeka kwa uwezo wa
uzalishaji na usambazaji wa maji kunajenga mazingira
bora kwa makazi mapya, biashara, taasisi, huduma za
afya, elimu na shughuli za viwanda. Hii ndiyo sababu
uongozi wa maji hauwezi kupimwa kwa mabomba pekee;
hupimwa pia kwa uwezo wa Taifa kulinda maisha,
uzalishaji na ukuaji wa miji yake.
Katika muktadha mpana wa Awamu ya Sita, maneno haya
yanaonyesha aina ya uongozi unaotazama tatizo la leo
kwa jicho la kesho. Kimbiji na Mpera zilikuwa sehemu
ya picha kubwa zaidi ya kuongeza vyanzo vya maji,
kujenga mabwawa, kuboresha mitandao na hatimaye
kuifikisha Tanzania kwenye mfumo wa kisasa wa usalama
wa maji unaoweza kustahimili ongezeko la watu na
mabadiliko ya tabianchi.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wenye maono hutanguliza huduma za msingi kwa
wananchi kwa kuwekeza leo katika miundombinu inayolinda
maisha, uchumi na maendeleo ya vizazi vijavyo.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
7 Mei 2021
Mahali
Mlimani City, Dar es Salaam, Tanzania
Tukio
Mkutano wa Rais Samia na Wazee wa
Mkoa wa Dar es Salaam
Kategoria
Maji · Miundombinu · Dar es Salaam ·
Maendeleo ya Miji
Miradi Iliyotajwa
Kimbiji na Mpera —
Miradi ya Visima Virefu na Miundombinu ya Maji
Hatua Zilizothibitishwa
Visima 7 vinavyotoa maji · Tenki la lita
milioni 15 · Kituo cha kusukuma maji
Mwelekeo wa Kitaifa
Sera ya Taifa ya Maji 2025 ·
Gridi ya Maji ya Taifa · Usalama wa Maji
Mada Zinazohusiana
Maji
Kimbiji
Mpera
DAWASA
Dar es Salaam
Miundombinu
Usalama wa Maji
Sera ya Maji
Gridi ya Maji
Maendeleo Endelevu
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Kauli ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, katika
Mkutano na Wazee wa Mkoa wa Dar es Salaam,
Mlimani City, 7 Mei 2021.
Utekelezaji wa Kimbiji:
Taarifa ya DAWASA kuhusu Mradi wa Maji Kigamboni–
Kimbiji inaeleza kukamilika kwa awamu ya uchimbaji
na uzalishaji wa maji kwa visima saba, pamoja na
kukamilika kwa tenki la ujazo wa lita milioni 15 na
kituo cha kusukuma maji.
Miradi ya kimkakati Dar es Salaam:
DAWASA iliendelea kutekeleza miradi ya kuongeza
uzalishaji na usambazaji wa maji, ikiwemo Kidunda,
Kwala, Pangani–Kibaha, Kusini mwa Dar es Salaam na
miradi mingine ya kupanua huduma kwa wananchi.
Matokeo ya kitaifa:
Serikali iliripoti mwaka 2025 kuwa upatikanaji wa
huduma za maji mijini umefikia asilimia 91. Mwaka huo
Rais Samia pia alizindua Sera ya Taifa ya Maji 2002,
Toleo la 2025, na kuagiza kuanzishwa kwa Gridi ya
Maji ya Taifa.
Vyanzo vya uthibitisho:
DAWASA · Wizara ya Maji · Water Sector Status Reports ·
Ofisi ya Waziri Mkuu · Sera ya Taifa ya Maji 2025 ·
Taarifa za Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali.