Nukuu za Rais Samia: Teknolojia na mabadiliko ya kidijitali
Uchambuzi na kumbukumbu ya kauli, maono na mikakati ya Rais Samia Suluhu Hassan katika kujenga uchumi wa kidijitali, kuimarisha miundombinu ya TEHAMA na kurahisisha mifumo ya kitaifa nchini Tanzania.

Kutoka Miundombinu ya Mawasiliano Hadi Uchumi wa Fursa kwa Vijana
Kauli hii inaweka vijana katikati ya ajenda ya uchumi wa kidijitali. Uzito wake hauko katika kuzungumzia teknolojia kama nyenzo ya mawasiliano pekee, bali katika kuitazama TEHAMA kama miundombinu ya uzalishaji, ubunifu, ajira, biashara na ushindani wa kizazi kipya.
Dira inayobebwa hapa ni pana: miundombinu ya mawasiliano haipaswi kubaki kuwa minara, mkongo, intaneti au vifaa vinavyopatikana bila kutengeneza thamani ya kiuchumi. Inapaswa kufungua milango ya maarifa, biashara za kidijitali, ubunifu, huduma za mtandao, ajira na kampuni mpya zinazoweza kushindana ndani na nje ya Tanzania.
Ndiyo maana msisitizo wa Rais kuhusu ubunifu, ajira, matumizi sahihi ya teknolojia, mitaji kwa start-up na ushirikiano na sekta binafsi unaipa kauli hii mwelekeo wa kiuchumi. Vijana wanaonekana si watumiaji wa teknolojia pekee, bali kama wazalishaji wa bidhaa, huduma, mawazo na biashara zinazotumia teknolojia.
Katika muktadha wa Tanzania, kauli hii inaendana na mabadiliko yanayoonekana katika matumizi ya teknolojia. Takwimu za TCRA zinaonyesha kwamba kufikia robo ya mwaka iliyoishia Juni 2026, usajili wa intaneti ulifikia milioni 62.79, huku matumizi ya data yakifikia Petabytes 1,041. Idadi ya smartphones ilifikia milioni 31.34.
Hii inaonyesha ukubwa wa soko ambalo vijana, wabunifu na wajasiriamali wanaweza kulitumia. Simu janja na intaneti zinapopanuka, mazingira ya kuuza bidhaa mtandaoni, kutoa huduma za kidijitali, kujifunza, kufanya kazi kwa njia za mtandao na kuanzisha biashara mpya nayo yanapanuka.
Jambo muhimu zaidi ni kwamba serikali haijaishia katika kujenga connectivity. Digital Tanzania Project imejengwa pia kwenye nguzo zinazohusu digital ecosystem, connectivity, digital government platforms, ujuzi, ubunifu, entrepreneurship na job creation. Hivyo, msingi wa kauli hii unaonekana katika mkakati mpana wa kuunganisha teknolojia na maendeleo ya kiuchumi.
Kwa mtazamo huo, msisitizo wa Rais kuhusu kampuni changa zinazomilikiwa na vijana una maana ya kimkakati. Start-up zinapopewa mazingira ya kupata mtaji, ujuzi, masoko na miundombinu, teknolojia inaweza kubadilika kutoka kuwa chombo cha matumizi na kuwa chombo cha uzalishaji wa thamani na ajira.
Upanuzi wa matumizi ya intaneti
TCRA imerekodi ongezeko kubwa la matumizi ya intaneti na data. Kufikia Juni 2026, usajili wa intaneti ulifikia milioni 62.79 na data traffic kufikia Petabytes 1,041.
Miundombinu inapanuka
Idadi ya minara ya mawasiliano ilifikia 10,084 kufikia Juni 2026. Hii inaonyesha kwamba msingi wa connectivity unaendelea kupanuka sambamba na mahitaji ya huduma za kidijitali.
Digital Tanzania Project
Mradi wa Digital Tanzania umejikita katika connectivity, digital ecosystem, digital government, ujuzi, innovation, entrepreneurship na job creation.
Uchumi wa kidijitali kama soko
Ukuaji wa smartphones, intaneti na data unaongeza msingi wa biashara za mtandao, huduma za kidijitali, kujifunza kwa mtandao na ubunifu unaotegemea teknolojia.
Vijana
Kauli inaelekeza nguvu kwenye uwezo wa vijana kuwa wazalishaji wa maarifa, wabunifu, wajasiriamali na washiriki wa soko la ajira linalozidi kutegemea teknolojia.
Uchumi
Uchumi wa kidijitali unaweza kupanua njia za uzalishaji na biashara kwa kupunguza mipaka ya kijiografia na kuwezesha huduma kufikia masoko mapana zaidi.
Ajira
Msisitizo wa digital skills, innovation na start-up unaelekeza mjadala kutoka ajira za jadi pekee kwenda pia kwenye ajira na biashara zinazozalishwa na teknolojia.
Uwekezaji
Connectivity na digital platforms hujenga mazingira ambayo yanaweza kuongeza nafasi za uwekezaji katika huduma, biashara na teknolojia.
Huduma za Serikali
Mabadiliko ya kidijitali yanaunganisha uchumi wa vijana na mageuzi ya huduma za umma, mifumo ya serikali na upatikanaji wa huduma kwa njia za kidijitali.
Ushindani wa Tanzania
Taifa lenye connectivity, ujuzi na kampuni zinazotumia teknolojia linaweza kuongeza uwezo wake wa kushiriki katika uchumi wa kikanda na wa kimataifa.
Takwimu za sekta ya mawasiliano: Tanzania Communications Regulatory Authority (TCRA), Communications Sector Performance Report, quarter ending June 2026.
Muktadha wa mageuzi ya kidijitali: World Bank — Digital Tanzania Project (DTP), pamoja na taarifa za utekelezaji wa mwaka 2026.