Fuatilia maono ya Rais Samia kuhusu uwekezaji na biashara, yakisisitiza mazingira rafiki, ushirikiano na uchumi wenye fursa kwa wote.
NUKUU ZA SAMIA
25 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Tanzania iko tayari kuwapokea,
milango yetu iko wazi kwa mashauriano
na mikono yetu iko tayari kushirikiana.”
— Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Akihutubia Jukwaa la Biashara na Uwekezaji la Kenya
na Tanzania (Kenya–Tanzania Business and Investment Forum)
· Nairobi, Kenya · 5 Mei 2021
Uchambuzi
Kauli Iliyofungua Mlango wa Tanzania
Kuelekea Diplomasia ya Uchumi na Uwekezaji
Kauli hii ilikuwa zaidi ya mwaliko wa kawaida kwa
wafanyabiashara na wawekezaji. Ilikuwa
tamko la kimkakati la mwelekeo mpya wa Tanzania
katika diplomasia ya uchumi. Rais Samia Suluhu
Hassan aliweka wazi mbele ya jumuiya ya biashara ya
Kenya kwamba Tanzania haikutazama tena mahusiano ya
kimataifa kama suala la diplomasia ya kisiasa pekee,
bali kama chombo cha kufungua masoko, kuvutia mitaji,
kujenga ushirikiano na kuongeza fursa za maendeleo.
Maneno “milango yetu iko wazi” yalibeba ujumbe mkubwa
kuhusu mazingira ya uwekezaji. Yaliashiria Tanzania
inayotaka kuzungumza na wawekezaji, kusikiliza sekta
binafsi, kushughulikia vikwazo na kujenga mahusiano ya
ushirikiano badala ya mazingira ya mashaka kati ya
Serikali na wafanyabiashara. Kauli hiyo ilikuja katika
kipindi ambacho Tanzania ilikuwa inajenga upya imani
ya wawekezaji wa ndani na wa kimataifa.
Ndani yake kulikuwa na dira ya wazi:
Tanzania ijenge uchumi unaotumia diplomasia
kufungua fursa za biashara na uwekezaji.
Hivyo, Nairobi haikuwa tu mahali pa kutoa hotuba;
ilikuwa sehemu ya mwanzo wa ujumbe mpana kwamba
Serikali ya Awamu ya Sita ilikuwa tayari kutumia
mahusiano ya kimataifa kama daraja la maendeleo ya
kiuchumi.
Wazo Kuu
Kauli ya Rais Samia ilitangaza Tanzania inayojenga
maendeleo kwa kufungua milango ya ushirikiano,
kuvutia uwekezaji na kutumia diplomasia ya uchumi
kugeuza mahusiano ya kimataifa kuwa fursa halisi
za ukuaji wa Taifa.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
5 MEI 2021
Tanzania Yatangaza Uwazi wa Ushirikiano
Katika Kenya–Tanzania Business and Investment Forum
jijini Nairobi, Rais Samia aliweka wazi dhamira ya
Tanzania kupokea uwekezaji, kufanya mashauriano na
kujenga ushirikiano wa biashara na mataifa na sekta
binafsi.
2021–2022
Diplomasia ya Uchumi Yaongezeka
Serikali ya Awamu ya Sita iliongeza ushirikiano na
jumuiya ya biashara, washirika wa maendeleo na
mataifa mbalimbali, huku kuvutia uwekezaji na
kuboresha mazingira ya biashara vikipewa nafasi
kubwa katika ajenda ya kitaifa.
2022
Sheria Mpya ya Uwekezaji
Tanzania Investment Act, 2022 ilianzisha mageuzi
ya kuboresha uwekezaji, ikaimarisha nafasi ya
Tanzania Investment Centre katika uratibu na
uwezeshaji wa wawekezaji na kuweka mifumo mipya
ya urahisishaji wa huduma.
2023–2024
Mageuzi ya Mazingira ya Biashara Yaendelea
Serikali iliendelea kurekebisha mifumo ya uwekezaji,
PPP na kanuni za kiutawala ili kuongeza ufanisi,
uwazi na uwezo wa taasisi za Serikali kujibu mahitaji
ya wawekezaji na miradi ya maendeleo.
2024
Uwekezaji wa Kigeni Waongezeka
Takwimu za UNCTAD zinaonyesha kuwa FDI iliyoingia
Tanzania ilifikia dola za Marekani bilioni 1.718
mwaka 2024, ongezeko la asilimia 28.3 ikilinganishwa
na dola bilioni 1.339 mwaka 2023.
Matokeo na Mafanikio ya Mwelekeo wa Utekelezaji
Ushahidi wa miaka iliyofuata unaonyesha mabadiliko
kutoka tamko la kufungua milango hadi hatua za kisera,
taasisi na diplomasia ya kiuchumi zilizolenga kujenga
mazingira bora ya biashara na uwekezaji Tanzania.
01 · DIPLOMASIA YA UCHUMI
Mahusiano ya Kimataifa Yakapewa Mwelekeo wa Kiuchumi
Serikali ya Rais Samia iliweka msisitizo mkubwa
katika kutumia ziara za kimataifa, mikutano ya
biashara na mahusiano ya kidiplomasia kufungua
fursa za uwekezaji, masoko na ushirikiano wa
maendeleo kwa Tanzania.
02 · 2022
Tanzania Investment Act Mpya
Sheria mpya ya uwekezaji ilibadilisha mfumo wa
awali na kuimarisha nafasi ya TIC katika kukuza,
kuratibu na kuwezesha uwekezaji, sambamba na
maboresho ya mifumo ya huduma kwa wawekezaji.
03 · MAZINGIRA YA BIASHARA
Serikali na Sekta Binafsi Zikasogezwa Karibu
Mwelekeo wa Serikali ulijikita zaidi katika
mazungumzo na wadau wa biashara, kushughulikia
changamoto za wawekezaji na kurejesha imani kati
ya Serikali na sekta binafsi.
04 · USD 1.190 BILIONI
FDI Ilianza Kuongezeka
Kwa mujibu wa UNCTAD, uwekezaji wa moja kwa moja
kutoka nje ya nchi uliongezeka kutoka takriban
dola milioni 944 mwaka 2020 hadi dola bilioni
1.190 mwaka 2021.
05 · USD 1.438 BILIONI
Tanzania Yaendelea Kuvutia Mitaji
Mwaka 2022, FDI ilifikia dola za Marekani bilioni
1.438, ikionyesha kuongezeka kwa mtaji wa kigeni
unaoingia katika uchumi wa Tanzania ndani ya kipindi
cha mageuzi ya mazingira ya uwekezaji.
06 · +28.3%
Ongezeko Kubwa la FDI Mwaka 2024
UNCTAD iliripoti kuwa FDI ya Tanzania ilifikia
dola bilioni 1.718 mwaka 2024, kutoka dola bilioni
1.339 mwaka 2023 — ongezeko la asilimia 28.3
ndani ya mwaka mmoja.
07 · MAGEUZI YA KISHERIA
Mifumo ya Uwekezaji Iliendelea Kuboreshwa
Mageuzi yaliendelea kupitia marekebisho ya kanuni
za uwekezaji na sheria zinazohusu PPP, yakilenga
kuongeza ufanisi wa uratibu, utatuzi wa changamoto
na utekelezaji wa miradi ya kimkakati.
08 · NAFASI YA TANZANIA
Tanzania Yaendelea Kujijenga kama Kitovu cha Fursa
Muunganiko wa diplomasia ya uchumi, mageuzi ya
uwekezaji, nafasi ya kijiografia na ukubwa wa soko
la kikanda umeimarisha uwezo wa Tanzania kujitangaza
zaidi kama eneo muhimu la biashara na uwekezaji
katika Afrika Mashariki.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Diplomasia ya Serikali Hadi
Diplomasia Inayozalisha Fursa za Uchumi
Umuhimu mkubwa wa nukuu hii unaonekana katika namna
Rais Samia alivyopanua maana ya diplomasia. Katika
mtazamo huu, uhusiano mzuri kati ya mataifa haukuwa
mwisho wenyewe; ulikuwa njia ya kufungua biashara,
uwekezaji, masoko, teknolojia, mitaji na fursa za
maendeleo. Hii ndiyo falsafa iliyoiweka
diplomasia ya uchumi katika nafasi ya juu ndani ya
mwelekeo wa Serikali ya Awamu ya Sita.
Kwa wananchi, uwekezaji una maana kubwa zaidi ya
takwimu za fedha. Mitaji inapoingia katika uzalishaji,
viwanda, huduma, miundombinu na biashara, huongeza
shughuli za kiuchumi na kupanua mazingira ya ajira,
ujuzi, teknolojia na fursa za kipato. Hivyo, kufungua
Tanzania kwa ushirikiano wa kiuchumi kulikuwa sehemu
ya mkakati wa kupanua msingi wa maendeleo ya wananchi.
Kwa Taifa, matokeo ya mwelekeo huu yanaonekana katika
kuimarika kwa hadhi ya Tanzania kama mshirika wa biashara
na uwekezaji. Kuongezeka kwa FDI hadi dola bilioni 1.718
mwaka 2024 kunaonyesha kwamba Tanzania iliendelea
kuvuta mtaji wa kimataifa katika kipindi ambacho Serikali
ilikuwa ikisukuma mageuzi ya mazingira ya uwekezaji na
kutumia diplomasia kama sehemu ya mkakati wa uchumi.
Kwa kiwango cha kimataifa, kauli hii ilisimama kama
utambulisho wa Tanzania mpya inayotaka kujadiliana,
kushirikiana na kushindana katika uchumi wa dunia kwa
kujiamini. Ilitoa ujumbe kwamba Taifa linaweza kulinda
maslahi yake ya kimkakati huku likiwa tayari kupokea
ushirikiano unaoongeza uwezo wa wananchi na uchumi wake.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi unaofungua milango ya taifa hujenga maendeleo
kwa kuunganisha diplomasia na uchumi, kuvutia mitaji,
kuondoa vikwazo na kugeuza ushirikiano wa kimataifa
kuwa fursa za ustawi wa wananchi na taifa endelevu.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Tarehe
5 Mei 2021
Mahali
Nairobi, Kenya
Tukio
Kenya–Tanzania Business and Investment Forum
Kategoria
Diplomasia ya Uchumi · Biashara · Uwekezaji ·
Ushirikiano wa Kimataifa
Dira Kuu
Kufungua Tanzania kwa biashara, uwekezaji,
mashauriano na ushirikiano wa kimataifa
Hatua Muhimu
Diplomasia ya Uchumi · Tanzania Investment Act 2022 ·
Mageuzi ya Mazingira ya Biashara · PPP Reforms
Takwimu Muhimu
FDI: USD milioni 944 mwaka 2020 →
USD bilioni 1.718 mwaka 2024
Mada Zinazohusiana
Diplomasia ya Uchumi
Uwekezaji
Biashara
Ushirikiano wa Kimataifa
Tanzania Investment Centre
FDI
Sekta Binafsi
Kenya–Tanzania Relations
Mazingira ya Biashara
Economic Diplomacy
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba rasmi ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, katika Kenya–Tanzania
Business and Investment Forum, Nairobi, Kenya,
5 Mei 2021.
Muktadha wa tukio:
Jukwaa lilifanyika wakati wa ziara rasmi ya Rais Samia
nchini Kenya na lililenga kukuza biashara, utalii na
uwekezaji kati ya Tanzania na Kenya ndani ya mfumo wa
Jumuiya ya Afrika Mashariki.
Mageuzi ya uwekezaji:
Tanzania Investment Act, 2022 ilianzisha mfumo mpya wa
uwezeshaji wa uwekezaji na kuimarisha nafasi ya Tanzania
Investment Centre katika uratibu, uhamasishaji na huduma
kwa wawekezaji.
Takwimu za FDI:
Kwa mujibu wa UNCTAD World Investment Report 2025,
FDI iliyoingia Tanzania iliongezeka kutoka dola za
Marekani milioni 944 mwaka 2020 hadi dola bilioni 1.718
mwaka 2024. Mwaka 2024 pekee ulirekodi ongezeko la
asilimia 28.3 ikilinganishwa na mwaka 2023.
Vyanzo vikuu:
Ikulu ya Tanzania · Tanzania Investment Centre (TIC) ·
UNCTAD World Investment Report 2025 · UNCTAD Investment
Policy Monitor · Taarifa za Kimataifa kuhusu Mazingira
ya Uwekezaji Tanzania.
Nukuu · Diplomasia ya Uchumi · Biashara · Uwekezaji · Ushirikiano wa Kimataifa
ENDELEA KUSOMA
Nukuu Zinazohusiana
Nukuu zinazohusiana kwa hoja, dira na falsafa ya uongozi ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan.