Nukuu za Samia: ukuaji wa uchumi na maendeleo
Kauli za Rais Samia Suluhu Hassan kuhusu ukuaji wa uchumi, zikifafanuliwa kwa uchambuzi unaoeleza dira, sera, uwekezaji na maendeleo endelevu.
Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
Kauli ya Kujenga Uhuru wa Kiuchumi wa Taasisi za Dini na Kupanua Wajibu Wake Katika Maendeleo ya Taifa
Kauli hii ya Rais Samia Suluhu Hassan ilikuwa na ujumbe mpana zaidi kuliko wito wa taasisi za dini kutafuta fedha. Ndani yake kulikuwa na dira ya kuzijenga taasisi za dini kuwa taasisi imara, endelevu na zenye uwezo wa kujitegemea katika kutekeleza majukumu yao ya kiroho, kijamii na maendeleo.
Rais Samia aliweka mbele fikra muhimu ya uongozi: taasisi yenye jukumu kubwa kwa jamii haiwezi kutegemea misaada na michango ya muda wote pekee. Ili iwe na uwezo wa kudumu wa kutoa huduma, kuendesha miradi, kusaidia wananchi na kutekeleza dhamira yake, lazima iwe na msingi wa uchumi unaoipa uwezo wa kujisimamia. Hii ndiyo maana ya kina ya kauli yake ya “kukuza chumi zao na kuongeza mapato”.
Kwa Tanzania, taasisi za dini si maeneo ya ibada pekee. Kwa muda mrefu zimekuwa sehemu ya miundombinu ya jamii kupitia shule, vyuo, hospitali, vituo vya afya, huduma za kijamii, malezi ya vijana, misaada kwa makundi yenye uhitaji na shughuli mbalimbali za maendeleo. Utafiti wa taasisi za kitaaluma unaonyesha wazi kwamba mashirika ya kidini nchini Tanzania ni miongoni mwa wadau muhimu wa utoaji wa huduma za elimu, afya na maendeleo ya jamii. Hivyo, kuzihimiza kujenga uchumi wake ni sawa na kuimarisha uwezo wa taifa wenyewe wa kuhudumia wananchi.
Dira iliyobebwa na nukuu hii ilikuwa ya kuondoa fikra ya kutenganisha dini na maendeleo ya kiuchumi kwa namna inayopunguza uwezo wa taasisi. Badala yake, Rais Samia alielekeza kwenye mtazamo wa taasisi za dini kuwa na vyanzo halali vya mapato, uwekezaji, mali zinazozalisha na miradi ya kiuchumi inayoweza kuziwezesha kugharamia shughuli zao kwa ufanisi na kwa mwendelezo.
Uzito wa kauli hii unaongezeka zaidi kwa sababu Rais hakutoa wito wa upande mmoja wa dini. Ingawa hotuba ilitolewa kwenye Baraza la Eid El-Fitr, matumizi yake ya maneno “Taasisi nyingine za dini nazo” yaliweka msimamo wa kitaifa unaotambua umuhimu wa taasisi za imani mbalimbali katika kujenga jamii. Huu ulikuwa mtazamo wa uongozi unaounganisha dini na maendeleo bila kubagua madhehebu, bali kwa kuangalia uwezo wa kila taasisi kuchangia ustawi wa wananchi na Taifa.
Taasisi za Dini Zenye Uchumi Imara Ni Rasilimali ya Ziada Katika Ujenzi wa Taifa
Kwa mtazamo wa maendeleo ya Taifa, kauli hii inaunganisha maeneo mawili ambayo mara nyingi hujadiliwa kwa kutengana: imani na uchumi. Rais Samia anaonyesha kwamba taasisi ya dini inaweza kubaki imara katika utambulisho na dhamira yake ya kiroho huku pia ikiwa na uwezo wa kiuchumi wa kuendesha shughuli zake kwa uwajibikaji na ufanisi.
Hii ni falsafa muhimu kwa Tanzania yenye mahitaji makubwa ya maendeleo. Serikali haiwezi kubeba peke yake mzigo wote wa elimu, afya, malezi, ustawi wa jamii na huduma za wananchi. Taasisi za dini zenye uwezo wa kifedha na kiutendaji zinaongeza nguvu ya Taifa katika kufikia wananchi, hususan katika maeneo ambayo taasisi hizi tayari zina mizizi ya kijamii na uaminifu mkubwa.
Kwa wananchi, athari yake ni kupanuka kwa uwezekano wa kupata huduma kutoka katika taasisi mbalimbali za jamii. Kwa vijana, uwekezaji wa taasisi unaweza kuongeza nafasi za mafunzo na ajira. Kwa jamii, taasisi imara zina uwezo mkubwa wa kuendesha programu za malezi, kusaidia wenye uhitaji na kushiriki katika kutatua changamoto za maisha.
Kwa uchumi wa Taifa, taasisi za dini zinapoingia kwa nguvu katika uwekezaji halali na uzalishaji, zinakuwa sehemu ya kuongeza mtaji, shughuli za biashara na matumizi ya rasilimali ndani ya nchi. Hii inafungua wigo wa maendeleo kutoka kutegemea Serikali pekee kuelekea mfumo mpana wa uwajibikaji wa pamoja katika ujenzi wa Taifa.
Kwa hiyo, kauli ya Rais Samia ya Mei 2021 inaweza kutazamwa kama msukumo wa fikra ya kitaifa inayotaka taasisi za dini ziwe na uwezo wa kiroho, kijamii na kiuchumi kwa wakati mmoja. Hapo ndipo ujumbe wake unapata uzito wa kimkakati: kujitegemea kwa taasisi si kujiondoa katika wajibu wa jamii, bali ni kuongeza uwezo wa kuitumikia jamii kwa ufanisi zaidi.
Maana ya kitaifa ya kauli: Nukuu inahimiza taasisi za dini kujenga vyanzo vya uchumi na kuongeza mapato ili ziwe na uwezo wa kuendesha shughuli zao kwa ufanisi na kwa mwendelezo.
Ushahidi wa nafasi ya taasisi za dini: Tafiti za Chuo Kikuu cha Dar es Salaam na tafiti nyingine kuhusu Faith-Based Organizations nchini Tanzania zinaonyesha kwamba taasisi za dini zina mchango mkubwa katika elimu, afya, huduma za jamii na shughuli za maendeleo.
Mwelekeo wa Serikali ya Awamu ya Sita: Serikali imeendelea kutambua na kushirikisha taasisi za dini kama wadau muhimu wa maendeleo, amani, maadili, huduma za jamii na ustawi wa wananchi.
Chanzo kikuu: Ikulu ya Tanzania — Hotuba Rasmi ya Rais Samia Suluhu Hassan, Baraza la Eid El-Fitr Kitaifa, 14 Mei 2021; pamoja na tafiti za kitaaluma kuhusu mchango wa Faith-Based Organizations katika maendeleo ya Tanzania.