Nukuu za Rais Samia: Miundombinu na Maendeleo ya Viwanda

Kauli Iliyoweka Sekta Binafsi na Viwanda Katikati ya Mkakati wa Uchumi wa Tanzania

Nukuu hii ilikuwa zaidi ya mwaliko kwa wawekezaji. Ilikuwa tamko la kimkakati kuhusu aina ya uchumi ambao Tanzania ilikusudia kuujenga: uchumi wenye sekta binafsi imara, uwezo wa kuzalisha, kuongeza thamani ya malighafi, kushindana katika masoko na kustahimili misukosuko ya uchumi wa dunia.

Rais Samia aliunganisha kwa sentensi moja nguzo mbili ambazo ni muhimu kwa uchumi wa kisasa: sekta binafsi yenye nguvu na maendeleo ya viwanda. Hii ilikuwa falsafa ya maendeleo inayotambua kwamba Serikali ina wajibu wa kujenga mazingira, miundombinu, sera na taasisi zinazowezesha uchumi; lakini uwezo wa uzalishaji, ubunifu, biashara, ajira na uwekezaji wa muda mrefu unahitaji ushiriki mkubwa wa sekta binafsi.

Dhamira ya kauli hiyo ilikuwa kubadilisha nafasi ya Tanzania kutoka kuwa soko la bidhaa na malighafi kwenda katika taifa linalozalisha zaidi, kusindika zaidi na kuongeza thamani zaidi. Ndiyo maana msukumo wa viwanda katika uongozi wa Rais Samia haukuishia kwenye ujenzi wa majengo ya viwanda; ulihusisha pia mageuzi ya mazingira ya biashara, sheria za uwekezaji, ushirikiano na wawekezaji, maeneo maalumu ya uzalishaji na ujenzi wa miundombinu ya uchumi.

Kwa maana hiyo, kauli ya Nairobi ilibeba dira ya uchumi shindani na unaostahimili mishtuko ya nje. Taifa lenye viwanda, uzalishaji wa ndani na sekta binafsi yenye uwezo mkubwa huwa na nafasi pana zaidi ya kujenga ajira, kupunguza utegemezi wa bidhaa za nje, kuongeza mauzo ya bidhaa zilizoongezwa thamani na kuimarisha msingi wa mapato ya Taifa.

Kutoka Uchumi wa Fursa Kwenda Uchumi wa Uzalishaji, Uwekezaji na Ushindani

Uzito mkubwa wa nukuu hii unatokana na ukweli kwamba ilitambua mapema nafasi ya sekta binafsi katika mustakabali wa uchumi wa Tanzania. Serikali inaweza kujenga barabara, reli, bandari, nishati na mifumo ya sheria; lakini sekta binafsi ndiyo inayogeuza mazingira hayo kuwa viwanda, biashara, uzalishaji, teknolojia na ajira.

Hapa ndipo uongozi wa Rais Samia unapoonekana katika mtazamo wa kimkakati: maendeleo ya Taifa hayawezi kutegemea Serikali kama mtendaji pekee. Serikali inapaswa kuwa mjenzi wa mazingira bora, mlinzi wa utulivu wa sera na mshirika wa uwekezaji, huku sekta binafsi ikipewa nafasi ya kutumia mtaji, maarifa, teknolojia na ubunifu wake kupanua uchumi.

Matokeo ya miaka iliyofuata yanaonyesha umuhimu wa mwelekeo huo. Kuongezeka kwa miradi ya uwekezaji, mageuzi ya sheria ya uwekezaji, kuimarika kwa taasisi za uwekezaji na ukuaji wa uzalishaji wa viwandani vinaonyesha mabadiliko kutoka kauli ya kisera kwenda kwenye mazingira halisi ya utekelezaji.

Kwa wananchi, athari ya mkakati huu inaenea katika ajira, biashara ndogo na kubwa, masoko ya bidhaa, mahitaji ya huduma, ongezeko la uzalishaji na fursa katika minyororo mbalimbali ya thamani. Kwa Taifa, uchumi wenye uzalishaji mkubwa hujenga uwezo wa kukusanya mapato, kuuza bidhaa zenye thamani zaidi na kuimarisha nafasi ya Tanzania katika ushindani wa kiuchumi wa kikanda na kimataifa.

Kwa hiyo, kauli ya Nairobi ya 5 Mei 2021 inaweza kutazamwa kama sehemu ya mwelekeo mkubwa wa Awamu ya Sita: kuifanya Tanzania iwe nchi ambayo maendeleo ya Serikali na nguvu ya sekta binafsi vinakutana katika mradi mmoja wa kujenga uchumi wa kisasa, wa uzalishaji na wa ushindani.