Kumbukumbu ya kauli, falsafa na maamuzi ya Rais Samia Suluhu Hassan katika kusimamia ulinzi wa wananchi, usalama wa chakula na mikakati madhubuti ya kukabili dharura za kitaifa.
NUKUU ZA SAMIA
25 / ARCHIVE
Nukuu ya Rais Samia
“Kwa hiyo, hata suala la chanjo nalo tutajiridhisha
kabla ya kuamua kutumia au la.”
— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Hotuba kwenye Sherehe za Baraza la Eid El-Fitr Kitaifa ·
Dar es Salaam · 14 Mei 2021
Uchambuzi
Kauli Iliyoweka Sayansi, Ushahidi na Uwajibikaji
Katikati ya Uamuzi wa Taifa kuhusu Chanjo
Nukuu hii ilitolewa katika kipindi ambacho Tanzania,
kama mataifa mengine duniani, ilikuwa ikikabiliwa na
changamoto kubwa ya kufanya maamuzi ya afya ya umma
kuhusu janga la COVID-19. Lakini ndani ya sentensi
hii fupi, Rais Samia aliweka msingi muhimu wa
uongozi: uamuzi mkubwa unaogusa afya na
maisha ya wananchi lazima ujengwe juu ya
kujiridhisha, ushauri wa kitaalamu na tathmini ya
kina.
Kauli hiyo haikubeba mantiki ya kukataa maendeleo ya
kitabibu; ilibeba wajibu wa Serikali kuhakikisha kuwa
hatua inayochukuliwa kwa niaba ya wananchi inaeleweka,
inafanyiwa tathmini na ina msingi wa kitaalamu. Hii
ilikuwa muhimu hasa katika mazingira ambayo taarifa,
hofu, mijadala na mitazamo kuhusu chanjo zilikuwa
zimeenea duniani kote.
Ndani ya nukuu hii kuna dhana ya uongozi wa
uwajibikaji wa kisayansi: Serikali isifanye
maamuzi kwa presha ya nje wala kwa hisia za muda,
bali ijenge msimamo wake baada ya kusikiliza
wataalamu na kujiridhisha kuhusu maslahi ya Taifa.
Hivyo, kauli hii ilikuwa daraja kutoka kwenye mjadala
wa chanjo kuelekea mchakato rasmi wa Serikali wa
kutafuta ushahidi, ushauri wa kitaalamu na kufanya
uamuzi wa kitaifa.
Matokeo yake yalionekana haraka. Tanzania iliingia
katika mfumo wa kimataifa wa COVAX mwezi Juni 2021,
ikapokea dozi zake za kwanza zaidi ya milioni moja
tarehe 24 Julai 2021, na Rais Samia mwenyewe
akaongoza uzinduzi wa kitaifa wa chanjo tarehe
30 Julai 2021. Kwa hatua hiyo, kauli ya
“tutajiridhisha kabla ya kuamua”
ilikuwa imevuka kiwango cha maneno na kuingia katika
utekelezaji wa sera ya afya ya umma.
Wazo Kuu
Uongozi wa Rais Samia ulionyesha kwamba maamuzi ya
afya ya taifa yanahitaji ushahidi, ushauri wa
wataalamu na uwajibikaji; baada ya kujiridhisha,
Serikali iligeuza tathmini kuwa hatua ya kitaifa ya
kulinda maisha na afya ya wananchi.
Kutoka Kauli Hadi Matokeo
14 MEI 2021
Msingi wa Uamuzi wa Kisayansi
Rais Samia alieleza msimamo kwamba suala la chanjo
lingefanyiwa tathmini na Serikali kujiridhisha kabla
ya kufanya uamuzi. Kauli hiyo iliweka uzito wa
utaalamu na uwajibikaji katika maamuzi ya afya ya
umma.
JUNI 2021
Tanzania Yaingia COVAX
Tanzania ilijiunga na mfumo wa COVAX, hatua
iliyofungua njia ya upatikanaji wa chanjo za
COVID-19 kupitia ushirikiano wa kimataifa wa
kuhakikisha upatikanaji wa chanjo kwa usawa.
24 JULAI 2021
Dozi Za Kwanza Zawasili Tanzania
Tanzania ilipokea shehena ya kwanza ya dozi
1,058,400 za chanjo ya Janssen kupitia mpango wa
COVAX. Hatua hii iliandaa mazingira ya kuanza rasmi
kampeni ya chanjo nchini.
30 JULAI 2021
Rais Samia Aongoza Uzinduzi wa Chanjo
Rais Samia alizindua rasmi utolewaji wa chanjo ya
UVIKO-19 na kuongoza Watanzania kupata chanjo.
Kitendo hicho kilikuwa ujumbe mkubwa wa uongozi wa
umma na kuongeza imani katika kampeni ya kitaifa.
2022–2023
Kampeni Ya Chanjo Yapanuka Kitaifa
Serikali, Wizara ya Afya na washirika wa maendeleo
waliinua kasi ya utoaji wa chanjo kupitia kampeni
za jamii, vituo vya afya, huduma za kuwafuata
wananchi na mikakati ya kuongeza uelewa na
kuondoa hofu kuhusu chanjo.
Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji
Ushahidi wa taasisi za kimataifa na washirika wa afya
unaonyesha safari ya wazi kutoka kwenye tathmini ya
uamuzi wa chanjo mwaka 2021 hadi kujengwa kwa kampeni
kubwa ya kitaifa iliyowafikia mamilioni ya Watanzania.
01 · JUNI 2021
Tanzania Iliingia Mfumo wa COVAX
Ushirikiano wa Tanzania na COVAX uliiwezesha
nchi kuingia katika mfumo wa kimataifa wa
upatikanaji wa chanjo za COVID-19 na kuimarisha
ushirikiano wake na WHO, UNICEF, Gavi na
washirika wengine wa afya.
02 · DOZI 1,058,400
Chanjo Za Kwanza Ziliwasili
Tarehe 24 Julai 2021, Tanzania ilipokea dozi
1,058,400 za chanjo ya Janssen kupitia COVAX,
hatua iliyoweka msingi wa utekelezaji wa kwanza
wa mpango wa kitaifa wa chanjo dhidi ya COVID-19.
03 · 30 JULAI 2021
Uongozi wa Rais Katika Kuondoa Hofu
Rais Samia aliongoza uzinduzi wa chanjo na
kupata chanjo hadharani. Hatua hiyo ilitoa mfano
wa uongozi wa vitendo katika kipindi ambacho
kulikuwa na hofu, taarifa potofu na mashaka
kuhusu chanjo.
04 · MIKAKATI YA KITAIFA
Huduma Zilisogezwa Karibu na Wananchi
Utekelezaji ulipanuliwa kupitia vituo vya afya,
kampeni za jamii, mikakati ya kuwafuata wananchi
na ushirikishwaji wa viongozi pamoja na
mabalozi wa chanjo ili kuongeza uelewa na
upatikanaji wa huduma.
05 · ZAIDI YA MILIONI 32
Mamilioni Walipata Chanjo Kamili
Kufikia Februari 2023, WHO iliripoti watu
32,093,549 kuwa walikuwa wamepata chanjo kamili,
sawa na takribani asilimia 45 ya jumla ya
wananchi na asilimia 87 ya kundi lililolengwa
la watu wenye miaka 18 na zaidi.
06 · ZAIDI YA MILIONI 38.9
Upatikanaji wa Chanjo Uliongezeka
Kufikia mapema mwaka 2023, zaidi ya dozi milioni
38.9 zilikuwa zimepokelewa Tanzania Bara na
Zanzibar kupitia COVAX na makubaliano ya
pande mbili, zikisambazwa katika maeneo mbalimbali
ya nchi.
07 · KAMPENI YA 2022
Kasi ya Chanjo Iliongezeka
WHO ilibainisha ongezeko kubwa la chanjo nchini
Tanzania mwaka 2022, ambapo kampeni zilizoboreshwa,
ushirikiano wa washirika na mbinu za kuwafuata
wananchi zilisaidia kuongeza kasi ya upatikanaji.
08 · AFYA YA UMMA
Mfumo wa Afya Ulijenga Uwezo Mpya
Kampeni ya COVID-19 ilichochea uwekezaji katika
mnyororo wa baridi, ugavi, mawasiliano ya afya,
ukusanyaji wa takwimu na uwezo wa kufikisha huduma
za chanjo kwa wananchi katika mazingira ya
dharura.
Uzito wa Kitaifa
Kutoka Tahadhari ya Uamuzi Hadi Ulinzi wa Afya
ya Mamilioni ya Watanzania
Uzito wa nukuu hii unaonekana katika mabadiliko ya
mfumo wa maamuzi ya taifa. Rais Samia aliweka mbele
kanuni kwamba katika suala linalogusa maisha ya
wananchi, Serikali ina wajibu wa kutafuta maarifa,
kusikiliza wataalamu na kufanya maamuzi yenye
msingi. Hii ndiyo tofauti kati ya uongozi wa
kusubiri mawimbi ya matukio na uongozi wa kujenga
uwezo wa kufanya maamuzi kwa uwajibikaji.
Kwa wananchi, utekelezaji wa uamuzi huo uliwezesha
upatikanaji wa chanjo bila malipo katika vituo na
kampeni mbalimbali nchini. Kwa mfumo wa afya,
uliongeza uzoefu wa kusimamia kampeni kubwa ya chanjo
katika mazingira ya dharura, kuimarisha uratibu wa
Serikali na washirika wa maendeleo na kupanua uwezo
wa kufikisha huduma kwa jamii.
Kwa Tanzania kimataifa, hatua ya kujiunga na COVAX
na kushirikiana na WHO, UNICEF, CDC, Gavi na washirika
wengine iliimarisha nafasi ya nchi katika ushirikiano
wa kimataifa wa afya. Tanzania haikubaki nje ya
majadiliano ya dunia kuhusu COVID-19; iliingia katika
mfumo wa utekelezaji, ikajenga uwezo wa ndani na
kushiriki katika juhudi pana za kulinda afya ya
wananchi.
Matokeo ya kampeni pia yalionyesha umuhimu wa
uongozi wa kujenga imani. Katika
mazingira ya mashaka kuhusu chanjo, uamuzi wa Rais
kuongoza kwa mfano ulitoa ishara ya kisiasa na kijamii
kwamba Serikali ilisimama nyuma ya uamuzi wake baada
ya mchakato wa kujiridhisha. Hivyo, nukuu hii
ilisimamia safari ya kipekee: kutoka kwenye swali la
“tutafanya nini?” hadi kwenye uwezo wa Taifa
kutekeleza kampeni iliyowafikia makumi ya mamilioni
ya wananchi.
Falsafa ya Rais Samia
Uongozi wenye kuwajibika hulinda wananchi kwa kufanya
maamuzi makubwa baada ya maarifa, ushahidi na utaalamu
kuthibitisha njia salama ya maendeleo.
Taarifa za Nukuu
Mtoa Kauli
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan
Tarehe
14 Mei 2021
Mahali
Dar es Salaam, Tanzania
Tukio
Sherehe za Baraza la Eid El-Fitr Kitaifa
Kategoria
Afya · Sayansi · COVID-19 · Chanjo ·
Afya ya Umma
Dira ya Kauli
Maamuzi ya afya ya umma yanayojengwa juu ya
tathmini, ushahidi na ushauri wa kitaalamu
Hatua Muhimu
Kujiunga COVAX · Julai 2021 chanjo zawasili ·
30 Julai 2021 uzinduzi wa kitaifa
Takwimu Muhimu
Dozi 1,058,400 za kwanza · Zaidi ya watu milioni
32 walipata chanjo kamili kufikia Februari 2023
Mada Zinazohusiana
COVID-19ChanjoAfya ya UmmaSayansiUshahidiCOVAXWHOUongozi wa AfyaUsalama wa WananchiMaamuzi ya Kisayansi
Chanzo na Uthibitisho
Chanzo cha nukuu:
Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, kwenye Sherehe za
Baraza la Eid El-Fitr Kitaifa, Dar es Salaam,
tarehe 14 Mei 2021.
Hatua ya COVAX:
Tanzania ilijiunga na mfumo wa COVAX mwezi Juni 2021,
kufuatia mwelekeo mpya wa Serikali katika kushughulikia
suala la chanjo ya COVID-19.
Shehena ya kwanza:
Tarehe 24 Julai 2021, Tanzania ilipokea dozi
1,058,400 za chanjo ya Janssen kupitia mpango wa
COVAX.
Uzinduzi wa kitaifa:
Tarehe 30 Julai 2021, Rais Samia Suluhu Hassan
alizindua rasmi utolewaji wa chanjo ya UVIKO-19 na
kuongoza Watanzania katika zoezi hilo.
Takwimu za utekelezaji:
WHO iliripoti kwamba kufikia Februari 2023,
watu 32,093,549 walikuwa wamepata chanjo kamili,
sawa na takribani asilimia 87 ya kundi lengwa la
watu wenye miaka 18 na zaidi.
Vyanzo vikuu:
Ikulu ya Tanzania; Wizara ya Afya; World Health
Organization (WHO); UNICEF Tanzania; COVAX na
taarifa za utekelezaji wa kampeni ya chanjo nchini
Tanzania.