Nukuu za Samia kuhusu kilimo na mifugo

Fahamu kauli, maono na mikakati ya Rais Samia Suluhu Hassan katika kuleta mapinduzi ya kilimo biashara, ufugaji wa kisasa na kuunganisha uzalishaji na viwanda.

NUKUU ZA SAMIA

24 / ARCHIVE

Nukuu ya Rais Samia

“Ili kukuza sekta ya kilimo, hatuna budi pia kuifungamanisha na SEKTA YA VIWANDA.”

— Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan

Akilihutubia Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania · Dodoma · 22 Aprili 2021

Uchambuzi

Kauli Iliyoweka Kilimo na Viwanda Katika Mnyororo Mmoja wa Mageuzi ya Uchumi

Kauli hii ilikuwa na uzito mkubwa wa kimkakati kwa sababu Rais Samia hakuangalia kilimo kama sekta ya uzalishaji wa mazao pekee. Alikiweka katika muktadha mpana wa uchumi wa uzalishaji, uchakataji, masoko, ajira na ongezeko la thamani. Dira iliyobebwa na maneno haya ilikuwa wazi: mkulima asibaki mwisho wa mnyororo wa uzalishaji, bali kilimo kiunganishwe na viwanda vinavyotumia mazao kama malighafi na kuyageuza kuwa bidhaa zenye thamani kubwa zaidi.

Fikra hiyo iligusa changamoto ya msingi iliyokuwa mbele ya Tanzania. Nchi yenye ardhi kubwa ya kilimo, wakulima wengi na uzalishaji wa mazao mbalimbali haiwezi kufikia uwezo wake kamili ikiwa sehemu kubwa ya mazao inaishia kuuzwa bila kuchakatwa. Kwa mantiki hiyo, kiwanda kinakuwa soko la mkulima, wakati kilimo kinakuwa chanzo cha malighafi ya viwanda. Muunganiko huo unaunda mzunguko wa kiuchumi unaoweza kuongeza uzalishaji, kuimarisha masoko na kutengeneza ajira zaidi ndani ya nchi.

Serikali ya Awamu ya Sita ilianza kutafsiri mtazamo huo kupitia mageuzi mapana ya kilimo. Uwekezaji ulielekezwa katika kuongeza tija, pembejeo, mbegu bora, umwagiliaji, mechanization na programu za kuwashirikisha vijana. Sambamba na hilo, Serikali iliendelea kuvutia uwekezaji katika agro-processing, value addition na minyororo ya thamani ya mazao. Hii ndiyo hatua muhimu iliyobadilisha kauli kutoka kuwa maono ya kisera hadi sehemu ya utekelezaji wa mageuzi ya uchumi.

Mwelekeo huo ulipata sura pana zaidi kupitia Agenda 10/30 na baadaye Agricultural Transformation Master Plan 2050. Mipango hii iliweka kilimo katika mfumo unaounganisha uzalishaji, teknolojia, uwekezaji, masoko, miundombinu na uchakataji wa mazao. Hapa ndipo nguvu ya kauli ya Rais inaonekana: kilimo hakikuachwa kifanye kazi peke yake; kilianza kutazamwa kama msingi wa kujenga uchumi wa viwanda wenye mizizi ndani ya rasilimali za Tanzania.

Wazo Kuu

Tanzania haiwezi kufikia mapinduzi kamili ya kilimo kwa kuongeza mavuno pekee; maendeleo ya kweli yanahitaji kuunganisha uzalishaji na viwanda, kuongeza thamani, kupanua masoko, kutengeneza ajira na kubakiza utajiri wa rasilimali ndani ya Taifa.

Kutoka Kauli Hadi Matokeo

22 APRILI 2021

Dira ya Kuunganisha Kilimo na Viwanda

Rais Samia aliweka wazi kwamba ukuaji wa kilimo unahitaji kufungamanishwa na sekta ya viwanda, akisisitiza nafasi ya mazao kama malighafi na viwanda kama soko muhimu kwa wakulima.

2021–2023

Mageuzi ya Kilimo na Agenda 10/30

Serikali iliendeleza mageuzi ya kuongeza tija, uwekezaji wa kilimo cha biashara, matumizi ya pembejeo, umwagiliaji na ushiriki wa vijana, huku kilimo kikielekezwa zaidi kwenye uzalishaji wenye uwezo wa kuunganika na masoko na viwanda.

2023–2024

Uwekezaji Mkubwa na Upanuzi wa Uzalishaji

Bajeti ya Wizara ya Kilimo iliongezeka kutoka TSh 751.12 bilioni mwaka 2022/2023 hadi TSh 970.79 bilioni mwaka 2023/2024, ikiimarisha uwezo wa Serikali kuwekeza katika mageuzi ya uzalishaji wa kilimo.

2023–2024

Uzalishaji na Mauzo ya Kilimo Yaongezeka

Uzalishaji wa nafaka uliongezeka kutoka tani milioni 11.4 mwaka 2022/2023 hadi tani milioni 18.9 mwaka 2023/2024, huku thamani ya mauzo ya bidhaa za kilimo nje ya nchi ikiongezeka kutoka dola za Marekani bilioni 2.33 hadi bilioni 3.54.

2024

Agricultural Transformation Master Plan 2050

Serikali ilizindua Mpango Kabambe wa Mageuzi ya Kilimo 2050, unaolenga kushughulikia changamoto za uzalishaji, kipato, umaskini na kiwango cha chini cha agro-processing, huku ukielekeza kilimo kwenye mfumo wa kisasa wa uzalishaji na ongezeko la thamani.

2024–2025

Kilimo Chazidi Kuunganishwa na Uwekezaji

Tanzania iliendelea kutangaza fursa za uwekezaji katika minyororo ya thamani ya kilimo, mifugo, uvuvi na agro-processing, huku mamlaka za uwekezaji na maeneo maalumu ya kiuchumi zikitoa nafasi zaidi kwa viwanda vya kuongeza thamani ya malighafi za ndani.

Matokeo na Mafanikio ya Utekelezaji

Ushahidi wa utekelezaji unaonyesha mwelekeo wa kuibadilisha sekta ya kilimo kutoka mfumo unaotegemea uzalishaji wa malighafi kwenda kwenye mfumo mpana unaounganisha tija, masoko, uwekezaji, uchakataji na ongezeko la thamani.

01 · TSH 970.79 BILIONI

Bajeti ya Kilimo Iliongezeka

Bajeti ya Wizara ya Kilimo iliongezeka kutoka TSh 751.12 bilioni mwaka 2022/2023 hadi TSh 970.79 bilioni mwaka 2023/2024. Ongezeko hili liliimarisha uwezo wa Serikali kuwekeza katika mageuzi ya uzalishaji wa kilimo.

02 · TANI MILIONI 18.9

Uzalishaji wa Nafaka Uliongezeka

Kwa mwaka 2023/2024, uzalishaji wa nafaka ulifikia tani milioni 18.9 kutoka tani milioni 11.4 mwaka 2022/2023. Kuongezeka kwa malighafi ni msingi muhimu kwa masoko, uhifadhi na viwanda vya kusindika mazao.

03 · USD BILIONI 3.54

Mauzo ya Kilimo Nje Ya Nchi Yalipanda

Thamani ya mauzo ya bidhaa za kilimo nje ya nchi iliongezeka kutoka dola za Marekani bilioni 2.33 mwaka 2022/2023 hadi dola bilioni 3.54 mwaka 2023/2024, ikionyesha kupanuka kwa uwezo wa sekta kuingiza fedha za kigeni.

04 · TANI MILIONI 1.49

Mazao ya Biashara Yalipata Msukumo

Uzalishaji wa mazao ya biashara ya asili uliongezeka kutoka tani milioni 1.22 mwaka 2022/2023 hadi tani milioni 1.49 mwaka 2023/2024, ukipanua msingi wa malighafi kwa biashara, usindikaji na masoko.

05 · BBT · USD MILIONI 600

Uwekezaji Katika Vijana na Kilimo

Katika mwaka wa fedha 2023/2024, Programu ya Building a Better Tomorrow ilipokea ahadi za uwekezaji za dola za Marekani milioni 600 kutoka kwa wadau mbalimbali, hatua iliyopanua nafasi ya vijana katika kilimo cha kisasa na biashara.

06 · AMP 2050

Ramani ya Mageuzi ya Muda Mrefu

Agricultural Transformation Master Plan 2050 iliweka mfumo wa muda mrefu wa kushughulikia uzalishaji mdogo, kipato cha wakulima, upotevu wa mazao baada ya mavuno na kiwango cha chini cha uchakataji wa mazao.

07 · AGRO-PROCESSING

Ongezeko la Thamani Lawa Kipaumbele

Fursa za uwekezaji katika agro-processing na minyororo ya thamani ziliendelea kutangazwa rasmi, zikilenga kuunganisha uzalishaji wa mashambani na uchakataji wa mazao katika viwanda vya ndani.

08 · UCHUMI WA UZALISHAJI

Kilimo Kimepata Mwelekeo Mpana Zaidi

Mageuzi yameendelea kuelekea mfumo unaounganisha wakulima, pembejeo, teknolojia, miundombinu, masoko, wasindikaji na wawekezaji. Huu ndio msingi wa kuifanya sekta ya kilimo kuwa sehemu hai ya maendeleo ya viwanda nchini.

Uzito wa Kitaifa

Kilimo na Viwanda Kama Msingi wa Taifa Linalozalisha, Kusindika na Kuuza

Uzito wa maneno haya unaonekana katika namna yanavyobadilisha tafsiri ya maendeleo ya kilimo. Mavuno mengi pekee hayatoshi kama hayana soko, miundombinu ya uhifadhi, usafirishaji na uwezo wa kuchakatwa. Rais Samia aliweka mbele dhana kwamba thamani ya kilimo hupanda zaidi pale uzalishaji unapounganishwa na mnyororo mzima wa kiuchumi.

Kwa wakulima, muunganiko wa kilimo na viwanda una maana ya kupanuka kwa soko la mazao na uwezekano wa kuongezeka kwa thamani ya kile wanachozalisha. Kwa vijana, unafungua nafasi zaidi siyo mashambani pekee, bali katika uchakataji, usafirishaji, teknolojia, packaging, biashara na huduma zinazozunguka minyororo ya thamani.

Kwa Taifa, mwelekeo huu una umuhimu wa kupunguza utegemezi wa kuuza malighafi bila kuongezwa thamani. Kadiri uwezo wa kusindika mazao unavyopanuka, ndivyo sehemu kubwa zaidi ya thamani ya kiuchumi inaweza kubaki ndani ya Tanzania. Hii huongeza uwezo wa nchi kujenga viwanda, kukuza biashara na kushiriki kwa nguvu zaidi katika masoko ya kikanda na kimataifa.

Ndiyo maana kauli ya Rais Samia kuhusu kufungamanisha kilimo na viwanda ilikuwa zaidi ya maelezo ya sekta mbili. Ilikuwa falsafa ya uchumi wa uzalishaji unaotumia rasilimali za Tanzania kujenga thamani, ajira na utajiri ndani ya Tanzania. Hatua zilizofuata katika uwekezaji wa kilimo, Agenda 10/30, BBT, mageuzi ya sera na Agricultural Transformation Master Plan 2050 zinaonyesha namna mtazamo huo ulivyopewa nafasi katika mwelekeo wa maendeleo.

Falsafa ya Rais Samia

Maendeleo ya wakulima yanakuwa endelevu pale Taifa linapogeuza uzalishaji kuwa thamani, thamani kuwa viwanda, na viwanda kuwa ajira, masoko na ustawi mpana wa wananchi.

Taarifa za Nukuu

Mtoa Kauli

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan

Tarehe

22 Aprili 2021

Mahali

Dodoma, Tanzania

Tukio

Hotuba ya Rais Samia akilihutubia Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania

Kategoria

Kilimo · Viwanda · Uwekezaji · Ajira · Uchumi wa Uzalishaji

Dira Kuu

Kuunganisha uzalishaji wa kilimo na viwanda vya uchakataji na kuongeza thamani ya mazao

Hatua Muhimu

Agenda 10/30 · BBT · Uwekezaji wa Kilimo · Agricultural Transformation Master Plan 2050

Takwimu Muhimu

Bajeti TSh 970.79 bilioni · Nafaka tani milioni 18.9 · Mauzo ya kilimo USD bilioni 3.54 mwaka 2023/2024

Mada Zinazohusiana

Kilimo Viwanda Agro-processing Value Addition Agenda 10/30 BBT Uwekezaji Ajira Minyororo ya Thamani Uchumi wa Uzalishaji

Chanzo na Uthibitisho

Chanzo cha nukuu: Hotuba ya Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mheshimiwa Samia Suluhu Hassan, wakati wa kulihutubia Bunge la 12 la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dodoma, 22 Aprili 2021.

Mazingira ya kauli: Katika hotuba hiyo, Rais Samia alieleza kwamba kilimo kinatoa malighafi kwa viwanda, huku viwanda vikitoa uhakika wa soko kwa mazao ya wakulima.

Uwekezaji wa kilimo: Ripoti ya Wizara ya Kilimo 2023/2024 inaonyesha ongezeko la bajeti ya Wizara kutoka TSh 751.12 bilioni mwaka 2022/2023 hadi TSh 970.79 bilioni mwaka 2023/2024.

Matokeo ya uzalishaji: Uzalishaji wa nafaka uliongezeka kutoka tani milioni 11.4 mwaka 2022/2023 hadi tani milioni 18.9 mwaka 2023/2024. Thamani ya mauzo ya bidhaa za kilimo nje ya nchi iliongezeka kutoka USD bilioni 2.33 hadi USD bilioni 3.54 katika kipindi hicho.

Mageuzi ya muda mrefu: Serikali ilizindua Agricultural Transformation Master Plan 2050, mpango unaolenga kushughulikia changamoto za uzalishaji, kipato cha wakulima, upotevu wa mazao baada ya mavuno na kiwango cha chini cha agro-processing.

Chanzo kikuu cha takwimu: Ikulu ya Tanzania · Wizara ya Kilimo Tanzania — Agriculture Annual Report 2023/2024 · taarifa rasmi za uwekezaji na fursa za agro-processing Tanzania.

Nukuu · Kilimo · Viwanda · Uwekezaji · Ajira · Uchumi wa Uzalishaji